Menü
Patates, değerini toprak altında saklayan ve hasat olgunluğu yüzeyden değil yumru özelliklerinden okunan bir üründür. Türkiye'de ana üretim Niğde, Nevşehir, Konya, Afyon, Bolu ve İzmir Ödemiş hattında yoğunlaşır. Depolanacak (kışlık) patateste hasadın temel kuralı, yumru kabuğunun tam tutmasını beklemektir; çünkü hasat zamanlaması doğrudan dayanıklılığı belirler. Kabuğu henüz incecik ve soyulabilir durumdayken sökülen yumru, taşıma ve depolama sırasında sıyrılır, bu sıyrıklardan çürüme başlar ve tüm yığını riske atar. Bu yüzden üreticiler hasattan önce bitkinin üst aksamının (yeşil sap ve yaprakların) doğal olarak sararıp kurumasını bekler veya hasadı kolaylaştırmak için sapları keser; ardından yumrunun toprak altında kabuğunu sertleştirmesi için bir süre tanır. Yemeklik ince kabuklu erken ürün ile uzun ömürlü depoluk ürün, aynı tarlada farklı hasat zamanlarına denk gelir. Doğru olgunlukta sökülen, kabuğu oturmuş patates serin ve karanlık depoda aylarca bozulmadan kalır; bu nedenle patatesin asıl kazancı hasat anındaki sabırda gizlidir.
Patates hasadı Türkiye'de bölgeye ve dikim zamanına göre geniş bir takvime yayılır. Akdeniz ve Ege'nin ılık kıyılarında erkenci ürün ilkbaharda kalkarken, asıl depoluk hasat İç Anadolu'da yaz sonu ve sonbaharda yapılır. Niğde ve Nevşehir gibi yüksek rakımlı ana üretim havzalarında kışlık patates hasadı genellikle Eylül ortasından Ekim'e kadar sürer; Bolu, Konya ve Afyon'da da Eylül-Ekim hattı esastır. Karadeniz ve Doğu Anadolu'nun serin bölgelerinde hasat Ekim'e doğru geç kalabilir. Olgunluk, yeşil aksamın yani sap ve yaprakların doğal olarak sararıp kuruması, bitkinin yatması ile başlar. Asıl belirleyici belirti yumrunun kabuğudur: başparmakla ovalandığında kabuk soyulmuyor, sıkı ve mat duruyorsa yumru depolamaya hazırdır. Kabuk hâlâ ince ve kolay sıyrılıyorsa birkaç hafta daha beklenir. Erkenci dikimlerde dikimden yaklaşık 90-120 gün sonra hasat olgunluğuna ulaşılır.
Patates hasadında yumruyu zedelememek esastır. Küçük alanlarda bel veya çatallı kazma ile bitkinin biraz uzağından kök altı kaldırılarak yumrular toprak yüzeyine çıkarılır; büyük tarlalarda patates söküm makinesi (sökücü-elek) toprağı kaldırıp yumruları yüzeye serer, ardından elle toplanır. Hasattan birkaç gün önce yeşil sapların kesilmesi ya da kendiliğinden kurumasının beklenmesi kabuğun oturmasını sağlar. Olgunluk, kabuğun parmakla ovalandığında soyulmaması ile doğrulanır. Sökülen yumrular yıkanmaz; üzerindeki nemli toprağın kuruması için kısa süre gölgede havalandırılır, çünkü ıslak yumru çürür. İlk işlem kürleme aşamasıdır: serin, karanlık ve havadar bir ortamda birkaç gün bekletilerek küçük sıyrıklar kabuk bağlar. Ardından doğrudan ışık almayan, serin ve nemi dengeli bir depoda saklanır; ışık alan yumru yeşillenir ve acılaşır, sıcak-rutubetli ortam ise filizlenmeyi ve çürümeyi hızlandırır. Yemeklik ince kabuklu erken ürün ise hemen tüketileceği için uzun depolama gerektirmez.
İlk işaret bitkinin yeşil sap ve yapraklarının sararıp kuruması ve yatmasıdır. Kesin gösterge ise kabuktur: topraktan çıkardığınız yumruyu başparmağınızla ovaladığınızda kabuk soyulmuyor, sıkı ve mat duruyorsa patates depolamaya hazırdır. Kabuk kolay sıyrılıyorsa birkaç hafta daha beklemek gerekir.
Niğde, Nevşehir gibi İç Anadolu'nun yüksek rakımlı ana üretim havzalarında depoluk (kışlık) patates hasadı genellikle Eylül ortasından Ekim'e kadar sürer. Bölgenin serinliği ve dikim tarihi bu takvimi belirler; erkenci ürün ise daha önce kaldırılabilir.
Yeni sökülen yumru yıkanırsa nem kabukta çürümeyi tetikler. Önce gölgede kısa süre kurutulup kabuğun oturması beklenir, sonra serin, karanlık ve havadar bir depoda saklanır. Işık yumruyu yeşillendirip acılaştırır, sıcak ve rutubet ise filizlenmeyi hızlandırır.
Erken (yemeklik ince kabuklu) ürün, kabuğu henüz oturmadan taze tüketim için sökülür ve hemen pazarlanır. Depoluk patateste ise amaç dayanıklılık olduğundan yumrunun kabuğunu sertleştirmesi beklenir; bu yüzden depoluk hasat aynı tarlada daha geç bir tarihe denk gelir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (tarimorman.gov.tr). Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel patates ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Patates İlanları Patates Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Patates Nasıl Saklanır Patates Yetiştiriciliği Tüm Patates BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
