Menü
Patates, Türkiye'de en çok tüketilen temel gıdalardan biri olsa da market rafında ya da hal tezgahında gördüğümüz tek tip bir ürün değildir. Çeşitler öncelikle kullanım amacına göre ayrışır: bir kısmı haşlama, salata ve yemeklik için ideal sofralık patateslerdir, bir kısmı yüksek kuru madde oranıyla parmak patates ve kızartmaya uygundur, bir bölümü ise doğrudan cips sanayisi için ıslah edilmiştir. İkinci ayrım et rengindedir; sarı etli, açık sarı ve beyaz etli çeşitler pişince farklı kıvam ve lezzet verir. Kabuk rengine göre de sarı kabuklu ile kırmızı kabuklu tipler bulunur. Olgunlaşma süresi bakımından erkenci (turfanda) ve ana ürün çeşitleri vardır; İzmir Ödemiş turfanda üretiminde, Niğde ve Nevşehir ise ana ürün ve depoluk patatesin merkezidir. Bunların yanında Afyon, Konya, Bolu, Kayseri ve Bitlis Ahlat da önemli üretim bölgeleridir. Türkiye'de hem yurt dışı kökenli tescilli çeşitler yaygın olarak yetiştirilir hem de araştırma enstitülerince geliştirilen yerli çeşitler üretimdedir. Aşağıda Türkiye tarlalarında gerçekten yetiştirilen başlıca patates çeşitlerini bulabilirsiniz.
Türkiye'de sofralık olarak en çok bilinen çeşitlerden biridir. Sarı kabuklu ve sarı etli, oval iri yumrular verir; haşlamada dağılmadan kaldığı için yemeklik ve salatalık kullanımda tercih edilir. Orta erkenci olup geniş bir bölgede yetiştirilir.
Uzun oval, sarı etli ve yüksek kuru maddeye sahip bir çeşittir. Bu özelliği onu parmak patates ve kızartmalık için ideal kılar. Niğde ve Nevşehir bölgesinde ana ürün olarak yaygın ekilir, depolamaya da dayanıklıdır.
Erkenci ve yuvarlak yumrulu, sarı etli bir sofralık çeşittir. Verim güvenilirliği yüksek olduğu için uzun yıllar yaygın üretilmiştir. Özellikle turfanda üretiminde ve genel yemeklik kullanımda öne çıkar.
Kırmızı kabuklu, yuvarlak ve küçük-orta boy yumrular veren, yüksek kuru maddeli bir çeşittir. Öncelikle cips sanayisi için yetiştirilir; kızartmada koyulaşmadan altın renk verir. Sözleşmeli üretimde sık kullanılır.
Cips ve kızartma sanayisine yönelik, yüksek kuru madde ve düşük şeker içeriğiyle bilinen bir çeşittir. Bu sayede işlendiğinde kararmaz. Yuvarlak yumruları sanayi standartlarına uygun olduğu için fabrikaların tercih ettiği çeşitler arasındadır.
Sarı kabuklu ve açık sarı etli, oval iri yumrulu bir sofralık çeşittir. Görünüşünün düzgünlüğü ve verimiyle dikkat çeker. Hem yemeklik hem genel kullanım için tarlada yer bulur.
Kahverengi, ağsı (net) kabuklu ve uzun yumrulu, klasik kızartmalık patatestir. Yüksek kuru maddesi ile uzun parmak patates üretimi için standart çeşit sayılır. Türkiye'de dondurulmuş patates sanayisi için sözleşmeli olarak ekilir.
Açık sarı etli, oval yumrulu ve hastalıklara dayanıklılığı yüksek bir çeşittir. Haşlamada iyi sonuç verdiği için sofralık ve yemeklik olarak kullanılır. Geniş uyum yeteneği nedeniyle çeşitli bölgelerde yetişir.
Sarı etli, oval-iri yumrulu, orta geççi bir sofralık çeşittir. Depolamaya dayanıklılığı ve düzgün yumru yapısıyla tercih edilir. Genel mutfak kullanımı ve yemeklik için uygundur.
Sarı etli, oval yumrulu, verimi yüksek bir çeşittir. Hem sofralık hem kızartmalık kullanıma uygun çok yönlü bir tiptir. Düzgün görünümü nedeniyle pazarda talep görür.
Niğde Patates Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilip tescillenmiş yerli bir çeşittir. Ülke koşullarına uyum sağlaması ve verimi hedeflenerek ıslah edilmiştir. Yerli tohumluk üretiminin desteklenmesi açısından önemlidir.
Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü kaynaklı yerli tescilli bir çeşittir. Türkiye ekolojisine uyum ve sofralık kalite gözetilerek geliştirilmiştir. Yerli çeşit çalışmalarının ürünlerinden biri olarak üretimde yer alır.
Parmak patates ve kızartma için Agria, Fabula ve uzun yumrulu Russet Burbank gibi yüksek kuru maddeli çeşitler uygundur. Cips sanayisi ise düşük şekerli ve yüksek kuru maddeli Lady Rosetta ile Hermes gibi çeşitleri tercih eder; bu sayede kızartıldığında kararmadan altın renk alırlar.
Haşlamada dağılmayan, sarı etli çeşitler daha iyidir. Marfona, Granola, Sante ve Melody sofralık kullanımda öne çıkar. Bu çeşitler salata, yemeklik ve haşlama için kıvamını korur.
Evet. Niğde Patates Araştırma Enstitüsü ve Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü gibi kuruluşlar tarafından geliştirilip tescillenmiş yerli çeşitler bulunmaktadır. Nahita ve Nif bu yerli çeşitlere örnektir ve tohumlukta dışa bağımlılığı azaltmayı hedefler.
Turfanda (erkenci) patates kısa sürede olgunlaşır ve genellikle İzmir Ödemiş gibi bölgelerde erken mevsimde hasat edilir; Granola gibi erkenci çeşitler kullanılır. Ana ürün patates ise daha geç olgunlaşır, depolamaya yönelik yetiştirilir ve Niğde ile Nevşehir bunun merkezidir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Niğde Patates Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız patates çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Patates İlanları Patates Üreticileri Patates Fiyatları Patates Yetiştiriciliği Tüm Patates BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
