Menü
Bamya, Türkiye mutfağının vazgeçilmez sebzelerinden biridir ve çeşitleri çoğunlukla meyve iriliği, hasat olgunluğu ve kullanım amacına göre birbirinden ayrılır. Bir bamya çeşidini tanımlarken bakılan başlıca özellikler; meyvenin boyu, rengi (açık yeşilden koyu yeşile), üzerindeki köşe sayısı, tüylülük derecesi ve pişerken sümüksü yapı oluşturup oluşturmadığıdır. En küçük ve en erken toplanan meyveler kurutmalık olarak yüksek değer görürken, daha iri ve düzgün meyveler taze sofralık ya da konservelik olarak tercih edilir. Türkiye'de bamya, hem yerel köy çeşitleriyle hem de araştırma enstitülerinde ıslah edilmiş tescilli çeşitlerle zengin bir yelpaze sunar. Amasya, Tokat ve İç Anadolu'nun küçük meyveli kurutmalık bamyaları, Ege ile Marmara'nın sofralık Sultani grubu, Yalova'da geliştirilen tescilli çeşitler ve gıda sanayisinin konservelik türleri bu zenginliğin başlıca kollarıdır. Bölgeden bölgeye değişen bu çeşitlilik, bamyanın hem taze tüketimde hem de kurutularak kış aylarında sofralara gelmesini sağlar. Aşağıda Türkiye'de gerçekten yetiştirilen ve tohumu satılan başlıca bamya çeşitlerini özellikleriyle bulabilirsiniz.
Türkiye'de en yaygın yetiştirilen sofralık gruptur. Koyu yeşil renkli, düzgün ve beşgen köşeli meyveleri vardır; taze tüketimde lezzeti nedeniyle en çok tercih edilen tiptir. Meyveler 3-5 cm boyunda, körpe iken toplanır ve Marmara ile Ege bölgelerinde yoğun olarak üretilir.
Amasya, Tokat ve İç Anadolu'nun yerel çeşididir. Açık yeşil renkli ve çok küçük meyveli olmasıyla ayrışır, asıl değerini kurutmalık olarak bulur. Taşova ilçesi bu çeşidin üretim merkezidir ve ipe dizilerek kurutulan meyveleri kışın çorba ve yemeklerde kullanılır.
Amasya yöresinin en ince tanesidir; meyveler çiçek dökümünden hemen sonra, henüz minicikken elle toplanır. Bu erken hasat nedeniyle çok yumuşak ve sümüksüz kalır, ipe dizilip kurutularak en yüksek fiyatlı kuru bamya olarak satılır. Emek yoğun toplanması onu premium bir ürün yapar.
Ege bölgesinin, özellikle İzmir çevresinin sofralık ve konservelik çeşididir. Sap bağlantı kısmında mor renk taşır ve pişerken belirgin sümüksü yapı oluşturmaması sayesinde konserve değeri yüksektir. Bu özelliğiyle gıda sanayisinde işlenmeye elverişlidir.
Marmara'nın güneyinde yetişen yerel bir çeşittir. Diğer bamyalardan altı köşeli ve etli, tombul meyve yapısıyla kolayca ayrılır. Bu dolgun yapısı sayesinde hem taze tüketime hem de konserveye uygundur.
Atatürk Bahçe Kültürleri Enstitüsü'nde seleksiyonla ıslah edilip 1991'de tescillenen bir Sultani grubu çeşididir. Sarımsı açık yeşil, yaklaşık 0,8 x 6 cm boyunda ve esnek yapıda meyveleri vardır; kurutmaya ve konserveye çok elverişlidir. Bütün bölgelere adapte olan orta erkenci bir çeşittir.
Yalova'daki enstitü tarafından geliştirilip tescillenen yüksek verimli bir çeşittir. Genellikle gıda sanayisinde konserve yapımı için değerlendirilir. Bol ürün verme kapasitesiyle ticari üretimde öne çıkar.
Yine enstitü ıslahıyla tescillenmiş, yüksek verimli bir sanayi çeşididir. Meyveleri ağırlıklı olarak konserve sanayisinde işlenmek üzere yetiştirilir. Marmara koşullarına uyumlu, verimli bir seçenek olarak bilinir.
Sultani tipinden geliştirilmiş ticari bir seleksiyon çeşididir ve tohumu ülke genelinde yaygın olarak satılır. Koyu yeşil, ince uzun ve körpe iken toplanan meyveleri sofralık kullanıma yöneliktir. Uzun hasat süresiyle üreticiler arasında tercih edilir.
Dünya genelinde standart kabul edilen ve Türkiye'de de tohumu bulunan tüysüz bir çeşittir. Kaburgalı, koyu yeşil ve sivri uçlu meyveleri vardır; tüysüz olması hasat ve temizliği kolaylaştırır. Hem taze tüketime hem konserveye uygundur.
Yuvarlak kesitli, köşesiz ve düz koyu yeşil meyveleriyle diğer köşeli çeşitlerden ayrılan bir tiptir. Meyveleri geç sertleşir ve az sümüksüdür, bu da konservelik değerini artırır. Sanayi işlemeye ve uzun hasada uygundur.
Kurutmalık için en küçük meyveli çeşitler tercih edilir. Amasya Bamyası ve onun en ince tanesi olan Çiçek Bamyası, körpe iken toplanıp ipe dizilerek kurutulduğunda lezzetini ve dokusunu koruduğu için kurutmalıkta en değerli çeşitlerdir. Yalova Akköy-41 de esnek meyveleri sayesinde kurutmaya elverişlidir.
Sofralık çeşitler (Sultani, Toros Sultani gibi) genellikle koyu yeşil, biraz daha iri ve taze tüketimde lezzetlidir. Kurutmalık çeşitler ise çok daha küçük meyveli, açık yeşil ve erken toplanan türlerdir; Amasya ve Çiçek bamyası bunların başında gelir. Konservelik çeşitler ise sümüksüz yapısıyla ayrılır.
Pişerken sümüksü yapı oluşturmayan çeşitler konserveye uygundur. Bornova Bamyası, Emerald (Zümrüt), Yalova Kabaklı-II ve Marmara-I bu amaçla öne çıkar; yüksek verimleri ve dokularının bozulmadan işlenebilmesi sayesinde gıda sanayisinde tercih edilir.
Evet, Clemson Spineless (Klemson Tüysüz) tüysüz bir çeşittir ve Türkiye'de de tohumu bulunur. Tüysüz olması hasadı ve temizliği kolaylaştırdığı için hem bahçe hem de ticari üretimde tercih edilir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) Tescilli Çeşitler. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız bamya çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Bamya İlanları Bamya Üreticileri Bamya Fiyatları Bamya Yetiştiriciliği Tüm Bamya BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
