Menü
Portakal, Türkiye'nin Akdeniz ve kısmen Ege kıyı kuşağının simgesi olmuş turunçgildir. Antalya, Mersin, Adana ve Hatay hattında geniş bahçelerde yetişir ve çeşitleri kabaca üç ana gruba ayrılır: göbekli (navel) portakallar, sulu-şekerli sarı portakallar ve kırmızı etli kan portakalları. Bir çeşidi diğerinden ayıran temel özellikler olgunlaşma zamanı, çekirdek durumu, kabuğun soyulma kolaylığı, suyun oranı ve etin rengidir. Navel grubu erkenci, çekirdeksiz ve sofralık; Valencia tipi geççi, çok sulu ve suyu sıkmaya elverişlidir. Kan portakalları ise etindeki antosiyanin sayesinde koyu kırmızı rengi ve daha aromatik tadıyla ayrılır. Türkiye'de ayrıca yörelerine göre coğrafi işaret almış tipler öne çıkar: Finike, Kozan ve Alanya adları bir bölgede yetişen belirli çeşitlerin karakterini anlatır. Böylece portakal, kasım ayından ilkbahara kadar uzayan bir hasat takvimi boyunca hem sofraya taze meyve hem de suyluk olarak farklı çeşitleriyle pazarda yer bulur. Aşağıda Türkiye'de gerçekten yetiştirilen başlıca portakal çeşitlerini bulacaksınız.
Türkiye'de en yaygın göbekli (navelli) portakaldır; meyvenin ucundaki küçük ikinci meyve çıkıntısı ayırt edici işaretidir. Çekirdeksiz, iri, kabuğu kolay soyulan bir sofralık çeşittir ve kasım-aralık döneminde erken olgunlaşır. Mersin, Adana ve Antalya bahçelerinin belkemiğini oluşturur.
Geççi bir çeşit olup ilkbahara doğru, mart-nisan aylarında olgunlaşır ve dalında uzun süre kalabilir. Çok sulu, ince kabuklu ve az çekirdekli olması nedeniyle özellikle meyve suyu için tercih edilir. Sezon sonu piyasasını kapatan portakal olarak bilinir.
Washington Navel'e benzeyen ancak ondan daha erkenci olan göbekli bir çeşittir; genellikle ekim sonu-kasım başında pazara ilk giren portakallardandır. Çekirdeksiz, tatlı ve kolay soyulan yapısıyla sofralıktır. Erkenciliği sayesinde üreticiye erken gelir avantajı sağlar.
Navel grubundan geççi bir çeşittir; Washington Navel'in geç olgunlaşan bir mutasyonu olarak ortaya çıkmıştır. Göbek yapısı daha zayıf, kabuğu ise dalda uzun süre bozulmadan durabilir. Şubat-mart döneminde toplanarak sezonu uzatır.
Yine geç olgunlaşan bir navel çeşididir; küçük ve belirsiz göbeği, ince kabuğu ile bilinir. Meyvesi ağaçta geç kaldığında bile kalitesini koruması nedeniyle geç hasada uygundur. Sofralık, çekirdeksiz ve tatlı bir portakaldır.
Etindeki antosiyanin pigmenti sayesinde koyu kırmızı, hatta mora çalan renkli bir kan portakalıdır. Ağır, ahududuyu andıran aromatik tadıyla klasik sarı portakaldan belirgin biçimde ayrılır. Rengin oturması için serin gecelere ihtiyaç duyar; kış ortasında olgunlaşır.
Kan portakalları arasında yer alan, ancak Moro'ya göre daha açık, damarlı bir kırmızılık taşıyan çeşittir. Çekirdeksize yakın, çok tatlı ve C vitamini bakımından zengin olmasıyla öne çıkar. Aralık-şubat arasında olgunlaşan sofralık bir portakaldır.
İspanya kökenli, çekirdeksiz ve son derece sulu sarı bir portakaldır; suyu bol olduğu için meyve suyu sanayisinde ve taze sıkım için değerlidir. Kabuğu ince, tadı yumuşak ve az asitlidir. Kış aylarında olgunlaşır.
Doğu Akdeniz kökenli, oval-uzunca biçimli, kalın ve pürüzlü kabuklu bir çeşittir. Kabuğunun kolay soyulması ve neredeyse çekirdeksiz oluşuyla sofralıktır; taşımaya dayanıklıdır. Hatay çevresinde tanınan geleneksel bir portakaldır.
Antalya'nın Finike ilçesi ve çevresinde yetişen, coğrafi işaretli portakaldır; genellikle Washington Navel ve Valencia tiplerini kapsar. Yörenin ılıman iklimi ve toprağı sayesinde ince kabuklu, bol sulu ve aromatik meyve verir. Adı bir çeşitten çok bir yöre kimliğini anlatır.
Adana'nın Kozan ilçesinde yetiştirilen, coğrafi işaret tescilli göbekli portakaldır; ağırlıklı olarak Washington Navel tipine dayanır. Bölgenin verimli Çukurova toprağında iri, tatlı ve çekirdeksiz meyveler oluşturur. Kozan, portakal festivaliyle de bu ürünü simgeleştirmiştir.
Antalya'nın Alanya yöresine özgü, coğrafi işaretli yerel bir portakaldır; dilimlerinin kolay ayrılması nedeniyle bu adı almıştır. İnce kabuklu, sulu ve kendine has aromalıdır. Yörenin geleneksel bahçelerinde yetiştirilen tanınmış bir tiptir.
Sofralık portakallar genellikle göbekli (navel) gruptandır; Washington Navel, Navelina ve Lane Late gibi çekirdeksiz, kolay soyulan ve elde yenmeye uygun çeşitlerdir. Suyluk olanlar ise Valencia Late ve Salustiana gibi ince kabuklu, suyu çok bol tiplerdir. Suyluk çeşitlerin suyu bol olduğu için sıkıldığında daha yüksek verim verir.
Moro, Tarocco ve Sanguinello gibi çeşitler kan portakalı grubundadır. Etlerindeki kırmızı renk, antosiyanin adı verilen doğal pigmentten kaynaklanır. Bu rengin oturması için olgunlaşma döneminde serin gecelere ihtiyaç vardır; bu yüzden kan portakalları kış ortasında en koyu rengini alır ve daha aromatik bir tada sahiptir.
Hayır, bunlar tek başına birer botanik çeşit değil, coğrafi işaret taşıyan yöresel adlardır. Finike ve Kozan portakalı çoğunlukla Washington Navel ve Valencia gibi çeşitlerin o yörede yetiştirilmiş halidir. Alanya Dilimli ise yöreye özgü, dilimleri kolay ayrılan yerel bir tiptir. Bu adlar çeşidin yetiştiği bölgenin iklim ve toprak karakterini vurgular.
Portakal çeşide göre uzun bir takvime yayılır. Navelina gibi erkenci çeşitler ekim sonu-kasımda toplanırken, Washington Navel aralık-ocakta olgunlaşır. Lane Late ve Navelate şubat-marta uzar, Valencia Late ise mart-nisanda hasat edilerek sezonu kapatır. Böylece taze portakal neredeyse tüm kış boyunca pazarda bulunur.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız portakal çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Portakal İlanları Portakal Üreticileri Portakal Fiyatları Portakal Yetiştiriciliği Tüm Portakal BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
