Elma Çeşitleri Nelerdir?

Elma çeşitleri

Elma, Türkiye'nin en geniş coğrafyaya yayılmış meyvelerinden biridir ve çeşit zenginliği hem yerli hem de klasik ticari çeşitlerin bir arada yetişmesiyle şekillenir. Isparta, Karaman, Niğde, Amasya, Çorum ve Denizli başlıca üretim havzalarıdır; soğuklama ihtiyacı yüksek olduğu için genellikle yüksek rakımlı ve serin geceli bölgelerde kaliteli ürün elde edilir. Elma çeşitleri renkine göre (kırmızı, sarı, yeşil), tadına göre (tatlı, mayhoş, ekşi), kabuk sertliği ve dayanıklılığına göre, ayrıca sofralık mı yoksa suyu ve sirkesi için mi kullanılacağına göre ayrışır. Bir grup çeşit erken sonbaharda hemen tüketilirken, Starking ve Golden gibi geç çeşitler soğuk hava depolarında aylarca saklanarak kış boyunca pazara sunulur. Yerli çeşitler arasında özellikle Amasya elması kendine has aroması ve dayanıklılığıyla öne çıkarken, dış kaynaklı klonlar (Red Chief, Fuji, Gala) yüksek verim ve düzgün meyve iriliğiyle bahçelerde yaygınlaşmıştır. Aşağıda Türkiye'de gerçekten yetiştirilen başlıca elma çeşitlerini renk, tat, olgunlaşma dönemi ve kullanım özellikleriyle bulabilirsiniz.

Başlıca Elma Çeşitleri

Amasya Elması

Türkiye'nin en tanınmış yerli çeşidi olup güneş gören yanağı kırmızı, diğer tarafı yeşilimsi sarıdır. Sert ve gevrek etli, mayhoş tatlı aromasıyla bilinir; dayanıklı yapısı sayesinde uzun süre saklanabilir. Ağırlıklı olarak Amasya, Tokat ve çevresinde yetiştirilir.

Starking Delicious

Koyu kırmızı renkli, dip kısmında belirgin çıkıntıları olan geç mevsim çeşididir. Tatlı ve az sulu eti soğuk hava deposunda kış boyu dayandığı için Türkiye'de en çok üretilen ticari çeşitlerden biridir. Isparta ve Karaman havzasının önde gelen ürünüdür.

Golden Delicious

Sarı-altın kabuklu, yer yer hafif pas lekeli, bol sulu ve tatlı bir çeşittir. Sofralık olarak sevildiği kadar meyve suyu ve tatlılarda da kullanılır. Golden, Starking ile birlikte Türkiye elma üretiminin belkemiğini oluşturur ve depoda iyi korunur.

Granny Smith

Parlak yeşil kabuklu, sert ve son derece gevrek etli, belirgin ekşi tadıyla ayrışan bir çeşittir. Ekşiliği nedeniyle turta, salata ve pişirmede tercih edilir, ayrıca geç olgunlaşıp uzun süre dayanır. Serin bölge bahçelerinde iyi renk tutar.

Red Chief

Starking grubundan seçilmiş, tamamen koyu kırmızı ve uzunca konik biçimli bir klondur. Yüksek verimi ve düzgün iri meyveleriyle son yıllarda kapama bahçelerde hızla yaygınlaşmıştır. Eti tatlı ve gevrektir, görünümüyle pazarda tercih edilir.

Fuji

Pembemsi kırmızı çizgili kabuğa sahip, çok tatlı ve bol sulu bir geç çeşittir. Sıkı eti sayesinde depolamaya son derece uygundur ve raf ömrü uzundur. Düşük ekşiliği nedeniyle çocukların ve tatlı sevenlerin beğendiği bir çeşittir.

Gala (Royal Gala)

Sarı zemin üzerine kırmızı çizgili, orta irilikte ve erken olgunlaşan bir çeşittir. Tatlı, aromatik ve gevrek eti taze tüketime çok uygundur. Erkenci oluşu sayesinde sezon başında pazara giren ilk kaliteli çeşitlerdendir.

Braeburn

Kırmızı ve yeşil-sarının karıştığı çizgili kabuğa sahip, tatlı ile ekşi arasında dengeli bir tada sahiptir. Sıkı ve gevrek eti hem taze tüketim hem de saklama için elverişlidir. Geç olgunlaşan, dayanıklı bir çeşittir.

Jonagold

Golden Delicious ile Jonathan çeşitlerinin melezidir; sarı zemin üzerine kırmızı allanma gösterir. İri meyveli, sulu, tatlı-mayhoş aromalı bir çeşittir. Hem sofralık hem de meyve suyu ve pişirme için kullanılır.

Mutsu (Crispin)

Golden kökenli, iri ve yeşilimsi-sarı kabuklu bir çeşittir. Sert, gevrek ve bol sulu eti hafif mayhoş bir tada sahiptir. İriliği ve dayanıklılığı nedeniyle hem taze tüketimde hem de pişirmede değerlendirilir.

Starkrimson

Starking grubundan gelen, erken kızaran koyu kırmızı ve konik biçimli bir çeşittir. Tatlı eti ve düzgün görünümüyle bilinir, Starking'e göre biraz daha erken olgunlaşır. Yüksek rakımlı bahçelerde canlı kırmızı renk kazanır.

Gelin (Misket) Elması

Anadolu'da bilinen küçük meyveli yerli bir çeşit olup belirgin misket aroması ve tatlı eti ile tanınır. Meyveleri iri değildir ancak kokusu ve tadı nedeniyle geleneksel olarak sevilir. Genellikle yaşlı yerli bahçelerde ve mahalli pazarlarda bulunur.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye'de en çok yetiştirilen elma çeşitleri hangileridir?

Ticari üretimde Starking Delicious, Golden Delicious ve Granny Smith başı çeker. Son yıllarda Red Chief, Fuji ve Gala gibi çeşitler de kapama bahçelerde hızla yaygınlaşmıştır. Yerli çeşitler arasında ise Amasya elması en tanınmış olanıdır.

Turta ve pişirme için hangi elma çeşidi uygundur?

Pişirme, turta ve salata için sert etli ve ekşi çeşitler tercih edilir. Bu amaçla en uygun çeşit belirgin ekşiliği ve gevrek yapısıyla Granny Smith'tir. Mutsu ve Jonagold gibi iri ve mayhoş çeşitler de pişirmede iyi sonuç verir.

Hangi elma çeşitleri uzun süre saklanabilir?

Geç olgunlaşan çeşitler soğuk hava deposunda aylarca dayanır. Starking, Golden, Fuji ve Granny Smith bu açıdan öne çıkar ve kış boyunca pazara sunulur. Erkenci Gala gibi çeşitler ise daha çok taze tüketim için uygundur.

Amasya elmasını diğer çeşitlerden ayıran nedir?

Amasya elması yerli bir çeşit olup bir yanağı kırmızı, diğer yanı yeşilimsi sarıdır. Sert ve gevrek etli, mayhoş tatlı aroması ve dayanıklılığı ile bilinir. Kendine has kokusu sayesinde yıllardır yerel pazarlarda özel bir yere sahiptir.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.

Elma almak veya satmak mı istiyorsunuz?

Aradığınız elma çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.

Satılık Elma İlanları Elma Üreticileri Elma Fiyatları Elma Yetiştiriciliği Tüm Elma Bilgileri