Menü
Elma, ülkemizin neredeyse her bölgesinde yetişebilen soğuğa dayanıklı bir meyve türü olsa da fidan dikiminin başarısı büyük ölçüde doğru zamanlamaya bağlıdır. Elmada dikim, ağacın su yürütmediği yani dinlenmeye çekildiği dönemde yapılır; bu sayede fidan stres yaşamadan toprağa tutunur ve ilkbaharda köklerini hızla geliştirir. Yaprakların döküldüğü sonbahar sonu ile gözlerin henüz uyanmadığı erken ilkbahar, dikim için en kritik iki penceredir. Niğde, Karaman, Isparta ve Amasya gibi geleneksel elma havzalarında çiftçiler iklim sertliğine göre bu iki dönem arasında tercih yapar. Zamanlamanın bu kadar önemli olmasının nedeni, kışı çok sert geçen yörelerde sonbaharda dikilen fidanların donma ve köksüz kalma riskidir. Bu yazıda elma fidanının ne zaman ve nasıl dikileceğine, aşı noktasının konumundan dikim budamasına kadar pratik ayrıntılara odaklanıyoruz.
Elma fidanı, ağacın dinlenme döneminde yani yaprak dökümünden ilkbaharda göz uyanmasına kadar olan sürede dikilir. Akdeniz ve Ege'nin ılıman kesimlerinde kasım ile aralık aylarındaki sonbahar dikimi tercih edilir; toprak henüz sıcakken dikilen fidan kışı köklenerek geçirir. İç Anadolu (Niğde, Karaman, Konya) ve Doğu Anadolu gibi kışı sert geçen bölgelerde ise don zararından kaçınmak için şubat sonu ile mart ayını kapsayan ilkbahar dikimi güvenlidir. Karadeniz'in serin ve nemli kesimlerinde de erken ilkbahar uygundur. Genel kural, toprağın tava gelmiş yani işlenebilir nemde olması ve donlu günlerin geçmiş olmasıdır. Tüplü (saksılı) fidanlarda dikim mevsimi daha esnektir, ancak çıplak köklü fidanlar mutlaka dinlenme döneminde dikilmelidir.
Elma fidan dikilerek çoğaltılır; tohumla ekim yalnızca anaç üretiminde kullanılır, meyve bahçesi her zaman aşılı fidanla kurulur. Dikim çukuru fidanın kök yapısına göre yeterli genişlikte açılır ve çukurun dibindeki toprak gevşetilir. En kritik nokta aşı (göz) noktasının toprak yüzeyinden en az 8-10 santimetre yukarıda kalmasıdır; aşı noktası gömülürse kalemden köklenme olur ve anacın bodurlaştırma etkisi kaybolur. Derin dikimden kesinlikle kaçınılır, fidan bahçedeki eski toprak izi seviyesinde dikilir. Dikimden sonra mutlaka dikim budaması yapılır, tepe kısmı ve yaralı kökler kısaltılarak kök ile dal dengesi kurulur. Toprak fidanın çevresine bastırılarak hava boşlukları giderilir ve dikim sonrası can suyu bol verilir. Bodur anaçlarda fidanlar herek veya tel sistemiyle desteklenir.
Kışı ılıman geçen Akdeniz ve Ege kesimlerinde sonbahar (kasım-aralık) dikimi, fidanın kışı köklenerek geçirmesini sağladığı için tercih edilir. İç Anadolu ve Doğu Anadolu gibi kışı sert ve donlu geçen bölgelerde ise don zararından korunmak için şubat sonu-mart ilkbahar dikimi daha güvenlidir.
Aşı noktası toprağa gömülürse aşı kaleminden kök çıkar, böylece anacın bodurlaştırıcı ve hastalığa dayanım gibi etkileri ortadan kalkar. Bu nedenle aşı noktası daima toprak yüzeyinden en az 8-10 santimetre yukarıda kalacak şekilde dikim yapılır.
Hayır. Tohumdan üreyen elmalar ana ağacın özelliklerini taşımaz ve verimsiz olabilir. Ticari ve bahçe üretiminde her zaman istenen çeşidin aşılandığı fidanlar dikilir; tohum yalnızca anaç yetiştirmek için kullanılır.
Evet, dikim budaması köklerle dallar arasındaki dengeyi kurduğu için şarttır. Dikim sırasında fidanın taşıması gereken yaprak yükü azaltılarak kök tutması kolaylaşır; ihmal edilirse fidan susuz kalıp zayıf gelişebilir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Ekim ve dikim zamanları çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Ekim dönemi öncesinde Harman üzerinde güncel elma ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Elma İlanları Elma Üreticileri Elma Yetiştiriciliği Ne Zaman Hasat Edilir Tüm Elma BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
