Menü
Börülce (Vigna unguiculata), sıcağa ve kurağa dayanıklı yapısıyla Türkiye tarımında öne çıkan yazlık bir baklagildir. Ülkemizde börülce hem taze bakla hem de kuru tane olarak değerlendirilir; bu ikili kullanım çeşit seçimini de doğrudan etkiler. Türkiye'de tescilli börülce çeşidi sayısı buğday veya nohuta göre sınırlıdır, çünkü üretimin büyük bölümü uzun yıllardır bölgelere yerleşmiş yerel popülasyonlarla yapılır. Buna karşın Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi kayıtlarında Amazon, Sırma, Akkız ve Karagöz gibi tescilli çeşitler yer alır. Bu çeşitler; bitki boyu, bakla uzunluğu, tanedeki göbek rengi ve olgunlaşma süresi bakımından belirgin farklılıklar taşır. Örneğin bazı çeşitler yatık ve bodur gelişirken, bazıları sarılıcı ve uzun boylu bir yapı gösterir. Tane renginin beyaz zemin üzerinde siyah ya da kahverengi göbekli oluşu da çeşitleri birbirinden ayıran en görünür özelliktir. Ege, Akdeniz ve Güney Marmara börülce üretiminin yoğunlaştığı bölgelerdir. Aşağıda Türkiye'de tescil edilmiş çeşitler ile üretimde yaygın olarak kullanılan başlıca yerel popülasyonları, olgunlaşma dönemi, verim eğilimi ve kullanım alanlarıyla birlikte ele aldık. Doğru çeşit seçimi, hem taze pazarına hem de kuru tane hasadına yönelik üretimde verimi ve kaliteyi belirleyen ilk adımdır.
Türkiye'de kuru tane üretimi için tescilli börülce çeşitleri arasında verimiyle öne çıkan bir çeşittir. Yapılan denemelerde bitkide dal sayısı, bakla uzunluğu, bitkide bakla ve tane sayısı ile yüz tohum ağırlığı bakımından en yüksek değerleri vermiştir. İri taneli ve yüksek verim potansiyeline sahip yapısı nedeniyle kuru tane hasadına yönelik üretimde tercih edilir. Sulu koşullarda performansını belirgin biçimde artırır.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi tarafından geliştirilerek tescil ettirilmiş bir çeşittir. Uzun boylu ve sarılıcı gelişim gösteren bu çeşitte bitki boyu ve ilk bakla yüksekliği diğer tescilli çeşitlere göre daha fazladır. Yüksek ilk bakla yüksekliği, makineli hasada uygunluk açısından avantaj sağlar. Kuru tane amaçlı üretimde değerlendirilir.
Adını beyaz tane üzerindeki belirgin siyah göbeğinden alan, Türkiye'de uzun yıllardır tanınan tescilli bir çeşittir. Baklada tane sayısı ve hasat indeksi bakımından öne çıkar. Taze bakla ve kuru tane olarak yaygın biçimde tüketilir; pişme kalitesi ve lezzetiyle sofralık pazarda bilinir. Ege ve Akdeniz başta olmak üzere geniş bir alanda yetiştirilir.
Tescilli börülce çeşitlerinden biri olup taneleri kirli beyaz zemin üzerinde koyu göbek rengi taşır. Orta irilikte ve silindirik tane yapısına sahiptir. Kuru tane üretiminde değerlendirilen çeşit, sıcak iklim koşullarına uyum gösterir. Yatık ve orta boylu gelişim eğilimindedir.
Türkiye'de börülcenin en tanınan yerel adlarından biridir ve koyu, siyaha yakın tane rengiyle bilinir. Özellikle Ege ve Akdeniz bahçelerinde geleneksel olarak yetiştirilen bir popülasyondur. Taze bakla olarak zeytinyağlı yemeklerde ve kuru tane olarak değerlendirilir. Sıcağa dayanıklı olması nedeniyle yaz aylarında kolay yetişir.
Üretimde yaygın kullanılan yerel bir börülce popülasyonudur. Taneleri kirli beyaz zeminli olup göbek çevresinde kahverengi bir halka bulunur; bu özellik onu görsel olarak diğer tiplerden ayırır. Orta iri ve silindirik tane yapısına sahiptir. Bölgesel koşullara uyumu ve dayanıklılığıyla küçük ölçekli üretimde tercih edilir.
Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi kayıtlarında Amazon, Sırma, Akkız ve Karagöz gibi tescilli börülce çeşitleri yer alır. Bunun yanında Karnıkara ve Sarı Göbek gibi yerel popülasyonlar da üretimde yaygın olarak kullanılır.
Taze bakla tüketimi için Karagöz ve Karnıkara gibi tipler geleneksel olarak öne çıkar. Taze pazarına yönelik üretimde baklanın etli, lifsiz ve yumuşak olması önemlidir; bu nedenle taze hasat zamanlaması çeşit kadar belirleyicidir.
Kuru tane üretiminde Amazon çeşidi denemelerde en yüksek bakla ve tane sayısı ile yüz tohum ağırlığı gibi değerlerle öne çıkmıştır. Ancak verim; ekim zamanı, sulama ve bölge koşullarına göre çeşitten bağımsız olarak da değişir.
Börülce üretimi Türkiye'de en yoğun olarak Ege, Akdeniz ve Güney Marmara bölgelerinde yapılır. Sıcağa ve kurağa dayanıklı bir bitki olduğu için yaz döneminde bu bölgelerin iklim koşullarına iyi uyum sağlar.
Börülcede tane genellikle beyaz zeminlidir ve göbek çevresindeki renk çeşidi ayırt etmede en görünür ölçüttür. Karagöz siyah göbeğiyle, Sarı Göbek ise göbek çevresindeki kahverengi halkasıyla tanınır; Karnıkara ise koyu tane rengiyle diğerlerinden ayrılır.
Kaynak: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü (TTSM), Tarım ve Orman Bakanlığı. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız börülce çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Börülce İlanları Börülce Üreticileri Börülce Fiyatları Börülce Yetiştiriciliği Tüm Börülce BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
