Tritikale Çeşitleri Nelerdir?

Tritikale çeşitleri

Tritikale, buğday ile çavdarın melezlenmesiyle elde edilen bir tahıl türüdür ve Türkiye tarımında özellikle marjinal, kıraç ve verimi düşük topraklarda öne çıkar. Çavdardan aldığı dayanıklılık sayesinde soğuğa, kuraklığa ve asidik topraklara toleranslı olması, buğdaydan aldığı verim ve besin değeri ise onu hayvan yemi üretiminde önemli bir seçenek hâline getirir. Ülkemizde tritikale ıslahı büyük ölçüde kamu araştırma enstitüleri tarafından yürütülmüş, Konya, Ege, Güneydoğu Anadolu ve Karadeniz koşullarına uyum sağlayan farklı çeşitler tescil edilmiştir. Çeşitler; kışlık ve yazlık gelişme tabiatları, tane veriminin yanında yeşil ot ve silaj amaçlı kullanıma uygunluğu, başaklanma zamanı ve bölgesel uyum bakımından birbirinden ayrılır. Bazı çeşitler yüksek rakımlı, soğuk geçen iç bölgelerde kışa dayanıklılığıyla tercih edilirken, bazıları daha ılıman sahil ve geçit bölgelerinde erkenciliğiyle öne çıkar. Bu çeşitlilik, üreticiye kendi toprak yapısına, iklimine ve üretim amacına (dane, yeşil yem ya da silaj) göre seçim yapma imkânı sunar. Aşağıda Türkiye koşullarında geliştirilen ve tescil edilmiş başlıca tritikale çeşitleri, öne çıkan özellikleriyle birlikte tanıtılmaktadır.

Başlıca Tritikale Çeşitleri

Tatlıcak 97

Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen kışlık gelişme tabiatlı bir çeşittir. İç Anadolu gibi soğuk ve kurak geçen bölgelerin kıraç koşullarına uyum sağlar ve düşük verimli topraklarda dahi güvenilir dane verimi verir. Hem tane hem de hayvan yemi amaçlı yetiştirilebilir. Kışa dayanıklılığı yüksek olduğundan yüksek rakımlı sahalarda tercih edilir.

Karma 2000

Yine Bahri Dağdaş Enstitüsü kaynaklı, İç Anadolu ve geçit bölgelerine uyumlu kışlık bir çeşittir. Kurağa ve soğuğa toleransı ile marjinal alanlarda üretim güvencesi sunar. Dane verimi yanında yeşil ot verimiyle de değerlendirilir. Yem bitkisi rotasyonlarında yaygın kullanılan çeşitlerdendir.

Presto

Türkiye tarımında uzun süredir tanınan ve yaygın olarak yetiştirilen bir tritikale çeşididir. Yeşil ot ve silaj üretiminde başarılı sonuç vermesiyle bilinir. Farklı bölge koşullarına uyum kabiliyeti geniştir. Hayvancılık işletmelerinde kaba yem amaçlı sıkça tercih edilir.

Mikham 2002

GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından Güneydoğu Anadolu koşulları için geliştirilmiştir. Bölgenin sıcak ve kurak yetişme döneminə uyum sağlar. Sıcaklığa ve kuraklığa toleransı öne çıkar. Hem dane hem yem üretiminde değerlendirilebilir.

Melez 2001

Kamu ıslah programları kapsamında tescil edilmiş, geniş adaptasyon yeteneğine sahip bir çeşittir. Farklı toprak ve iklim koşullarında istikrarlı verim vermesiyle bilinir. Tane ve yeşil ot amaçlı kullanıma uygundur. Çavdardan gelen dayanıklılık özelliklerini taşır.

Ege Yıldızı

Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından ılıman sahil ve geçit bölgeleri için geliştirilmiştir. Ege ve Akdeniz iklim kuşağının daha yumuşak kış koşullarına uyum sağlar. Erkenci gelişimiyle sezon içinde avantaj sunar. Yeşil yem ve dane üretiminde değerlendirilir.

Samursu

Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü kaynaklı, nemli ve yağışlı Karadeniz koşullarına uyumlu bir çeşittir. Yüksek nem ortamındaki hastalıklara dayanıklılığı bakımından bölge için önemlidir. Yem ve dane amacıyla yetiştirilir. Karadeniz ardı geçit alanlarında da yetiştirilebilir.

Alperbey

Kamu araştırma enstitüleri tarafından tescil edilmiş kışlık gelişme tabiatlı bir çeşittir. İç bölgelerin soğuk kışlarına dayanıklılığıyla öne çıkar. Kıraç ve marjinal topraklarda üretim güvencesi sağlar. Dane ve kaba yem üretiminde kullanılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Tritikale nedir ve hangi amaçla yetiştirilir?

Tritikale, buğday ile çavdarın melezlenmesiyle elde edilen bir tahıldır. Türkiye başta olmak üzere birçok ülkede özellikle hayvan yemi (dane yem, yeşil ot ve silaj) amacıyla yetiştirilir. Çavdardan gelen dayanıklılık ve buğdaydan gelen verim özelliklerini birleştirir.

Tritikale hangi topraklarda ve bölgelerde daha iyi yetişir?

Tritikale, kıraç, verimi düşük, asidik ve marjinal topraklarda buğdaya göre daha başarılı sonuç verir. Türkiyede İç Anadolu, geçit bölgeleri, Güneydoğu Anadolu, Ege ve Karadeniz gibi farklı iklim kuşaklarına uyum sağlayan tescilli çeşitler bulunur. Soğuğa ve kuraklığa toleransı yüksektir.

Tritikale çeşitleri arasında nasıl seçim yapılmalıdır?

Seçim yaparken bölgenizin kış sertliği, toprak yapısı ve üretim amacınız belirleyicidir. Soğuk ve yüksek rakımlı bölgeler için kışlık gelişme tabiatlı, kışa dayanıklı çeşitler; ılıman bölgeler için erkenci çeşitler daha uygundur. Ayrıca dane, yeşil ot veya silaj amacınıza göre çeşit tercih edilmelidir.

Kışlık ve yazlık tritikale çeşitleri arasındaki fark nedir?

Kışlık çeşitler sonbaharda ekilir, düşük sıcaklıklara ihtiyaç duyarak başaklanır ve soğuğa dayanıklıdır; bu yüzden soğuk iç bölgeler için uygundur. Yazlık ve ılıman koşullara uyumlu çeşitler ise daha yumuşak kışların olduğu sahil ve geçit bölgelerinde tercih edilir. Bölge iklimine uygun tip seçimi verim için önemlidir.

Tritikale hayvan yemi olarak buğdaya göre avantajlı mıdır?

Tritikale, marjinal ve düşük verimli topraklarda buğdaydan daha iyi sonuç verebildiği için bu tür alanlarda kaba ve dane yem üretiminde avantajlıdır. Yeşil ot ve silaj kalitesi ile besin değeri bakımından hayvancılık işletmelerinde tercih edilir. Ancak toprak ve iklim koşullarına uygun çeşit seçimi belirleyicidir.

Kaynak: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü (TTSM), Tarım ve Orman Bakanlığı. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.

Tritikale almak veya satmak mı istiyorsunuz?

Aradığınız tritikale çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.

Satılık Tritikale İlanları Tritikale Üreticileri Tritikale Fiyatları Tritikale Yetiştiriciliği Tüm Tritikale Bilgileri