Menü
Aspir (Carthamus tinctorius), kurağa ve tuzluluğa dayanıklı yapısıyla Türkiye kuru tarım alanlarının önemli yağ bitkilerinden biridir. Derin kazık kökü sayesinde İç Anadolu, Geçit Kuşağı ve Trakya gibi yağışın sınırlı olduğu bölgelerde ekonomik ürün verebilmesi, onu ayçiçeği ve kanolaya alternatif kılar. Tohumunda yüzde 25 ile 40 arasında değişen yağ oranı bulunur ve elde edilen aspir yağı yüksek oleik ya da linoleik yapısıyla hem yemeklik hem de biyodizel hammaddesi olarak değerlendirilir. Ayrıca çiçeklerinden doğal boya elde edilmesi ve son yıllarda kuş yemi ile arıcılıkta kullanılması ürünün değerini artırmıştır. Türkiye'de aspir çeşitleri temel olarak dikenli ve dikensiz tipler ile kışlık ve yazlık ekime uygunluk bakımından ayrılır. Çeşit seçimi; ekim zamanı, bölgenin kış sıcaklıkları, hedeflenen yağ oranı ve hasat kolaylığı gibi ölçütlere göre yapılır. Aşağıda TAGEM'e bağlı araştırma enstitüleri tarafından geliştirilip tescil edilmiş, Türkiye koşullarında yaygın olarak yetiştirilen başlıca aspir çeşitleri, olgunlaşma süreleri, verim özellikleri ve kullanım alanları ile birlikte tanıtılmıştır.
Türkiye'de en yaygın yetiştirilen aspir çeşitlerinden biridir ve dikenli yapıya sahiptir. Yağ oranının yüksekliği ile öne çıkar, kurağa dayanıklıdır ve İç Anadolu ile Geçit Kuşağı bölgelerinde güvenle ekilir. Turuncu çiçek rengiyle tanınır ve kararlı verim yapısı nedeniyle üreticiler tarafından tercih edilir.
Dikensiz gövde ve yaprak yapısıyla hasat ve bakım kolaylığı sağlayan bir çeşittir. Diken bulunmaması işçilik açısından avantaj sunar, bu nedenle özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerde tercih edilir. Orta olgunlaşma süresine sahip olup kuru koşullara uyum gösterir.
Dikensiz tipte bir aspir çeşidi olup verim potansiyeli yüksektir. Sarımsı çiçek rengi ile ayırt edilir ve İç Anadolu koşullarına iyi uyum sağlar. Hasat sırasında diken sorunu yaşatmaması nedeniyle mekanik hasada uygun bir çeşit olarak öne çıkar.
Kuru tarım alanları için geliştirilmiş, kurağa dayanıklı bir çeşittir. Orta erkenci yapısı sayesinde su stresinin arttığı dönemlere girmeden olgunlaşmasını tamamlayabilir. Yağ oranı ve tohum verimi bakımından dengeli bir performans gösterir.
Yağ oranı yüksek, dikensiz bir aspir çeşididir. Yemeklik yağ üretimine uygun tohum kalitesi ile bilinir ve Geçit Kuşağı bölgesi koşullarında iyi sonuç verir. Diken bulunmaması hasat ve elleçlemeyi kolaylaştırır.
Trakya ve Geçit Kuşağı koşullarına adapte edilmiş bir çeşittir. Verim kararlılığı ve yağ oranı açısından tercih edilir. Kışlık ekime uygunluğu ile öne çıkarak erken bahar gelişimiyle su kaynaklarını daha verimli kullanır.
Yağ kalitesi öne çıkan çeşitlerden biridir ve endüstriyel yağ ile biyodizel hammaddesi olarak değerlendirilebilir. Kurağa dayanıklı yapısıyla düşük yağışlı bölgelerde ekonomik ürün verir. Orta olgunlaşma süresine sahiptir.
Türkiye araştırma enstitüleri tarafından tescil edilmiş, adaptasyon yeteneği yüksek bir çeşittir. İç Anadolu'nun sert kış ve kurak yaz koşullarına uyum sağlar. Dengeli tohum verimi ve yağ oranı ile üretimde güvenilir bir seçenek sunar.
Verim ve yağ oranı bakımından geliştirilmiş modern çeşitlerden biridir. Kuru koşullarda kararlı performans göstermesiyle bilinir. Bölgesel adaptasyonu iyi olduğu için farklı ekim alanlarında değerlendirilebilir.
Dikensiz çeşitler Dinçer, Balcı ve Linas gibi tipler hasat, ilaçlama ve elleçleme işlerinde işçilik kolaylığı sağlar, bu yüzden mekanik hasat ve küçük işletmeler için avantajlıdır. Dikenli çeşitler ise genellikle kuşlara ve otlanmaya karşı daha dirençli olabilir. Seçim, işletmenin hasat imkanlarına ve iş gücü durumuna göre yapılmalıdır.
Aspir kurağa ve tuzluluğa dayanıklı bir bitki olduğu için başta İç Anadolu, Geçit Kuşağı ve Trakya olmak üzere yağışın sınırlı olduğu kuru tarım alanlarında yetiştirilir. Derin kazık kökü sayesinde toprağın alt katmanlarındaki nemden yararlanabildiği için ayçiçeğinin ekonomik olmadığı kurak alanlarda tercih edilir.
Çeşide ve yetiştirme koşullarına bağlı olarak aspir tohumunda yağ oranı yaklaşık yüzde 25 ile 40 arasında değişir. Remzibey-05 ve Linas gibi çeşitler yağ oranının yüksekliği ile öne çıkar. Yağ oranı bölgenin iklimi, ekim zamanı ve toprak koşullarından etkilenir.
Aspir hem kışlık hem yazlık ekilebilir. Kış sıcaklıklarının çok sert olmadığı bölgelerde kışlık ekim, erken bahar gelişimi ve topraktaki kış nemini kullanma avantajı sağladığı için daha yüksek verim verebilir. Sert kış geçen bölgelerde ise ilkbaharda yazlık ekim tercih edilir. Ekim zamanına uygun çeşit seçimi önemlidir.
Aspir yağı yüksek oleik ya da linoleik yapısına göre yemeklik yağ olarak kullanılır ve kalp sağlığı açısından değerli bir yağ asidi profiline sahiptir. Ayrıca biyodizel hammaddesi olarak da değerlendirilir. Bitkinin çiçeklerinden doğal boya elde edilir, tohumu ise kuş yemi olarak kullanılabilir.
Kaynak: TAGEM Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız aspir çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Aspir İlanları Aspir Üreticileri Aspir Fiyatları Aspir Yetiştiriciliği Tüm Aspir BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
