Menü
Aspir (Carthamus tinctorius) bir yağlı tohum bitkisidir ve hasat sonunda tarladan taze bir sebze gibi değil, olgunlaşıp kurumuş tohum olarak alınır. Bu nedenle aspirin saklanması meyve ya da sebze muhafazasından farklıdır; esas hedef tohumun nem oranını düşük tutup küflenme ve acılaşmayı önlemektir. Aspir tohumunun içerdiği yağ, uygun olmayan koşullarda oksitlenerek ürünün hem çimlenme hem de yağ kalitesini bozar. Harmandan sonra tohum iyice kurutulur, yabancı madde ve kırıklardan ayıklanır ve serin, kuru, havadar bir depoya alınır. Nemli veya sıcak ortamda depolanan aspir kısa sürede küf, böcek ve acılaşma sorunu yaşar. Doğru kurutulmuş ve düşük nemde tutulan aspir tohumu ise aylarca, hatta bir yıldan uzun süre kalitesini büyük ölçüde koruyabilir. Tohumluk olarak ayrılan aspirde çimlenme gücünü korumak için serinlik ve kuruluk daha da önemlidir.
Aspir tohumu için ideal saklama ortamı serin, kuru ve iyi havalanan bir depodur. Güvenli depolama için tohumun nem oranı yaklaşık yüzde 8 ve altına indirilmelidir; nem yüzde 9-10 üzerine çıktığında küf ve böcek riski hızla artar. Depo bağıl nemi düşük (kuru) tutulmalı, tohum doğrudan güneş, yağmur ve toprak temasından korunmalıdır. Sıcaklık ne kadar düşük ve sabit olursa yağın acılaşması o kadar yavaşlar; bu yüzden gölgeli, serin ambarlar tercih edilir. Tohum çuval veya silolarda hava alacak şekilde, yerden yalıtılmış paletler üzerinde istiflenmeli; nemli beton zemine doğrudan konmamalıdır. Kemirgen ve depo zararlılarına karşı temiz, kapalı ambar şarttır.
Uygun şekilde kurutulmuş (nem yaklaşık yüzde 8 veya altı) ve serin kuru depoda tutulan aspir tohumu, yağ ve tohumluk kalitesini önemli ölçüde koruyarak genellikle 8-12 ay, iyi koşullarda bir yıldan uzun süre saklanabilir. Nem oranı yüksek veya sıcak-nemli ortamda depolanan aspir ise haftalar içinde küflenebilir ve birkaç ay içinde acılaşır. Serin ve iyi havalanan silolarda depolama süresi uzar; buna karşılık nemli çuval istifinde süre belirgin biçimde kısalır. Tohumluk aspirde çimlenme gücü de zamanla düştüğü için, bir sonraki ekim sezonuna kadar (yaklaşık bir yıl) serin ve kuru saklama önerilir.
Aspir için en uygun yöntem kuru depolamadır. Serin depo/ambar: Hasat sonrası iyice kurutulan tohum, temiz jüt veya polipropilen çuvallarda ya da silolarda, serin ve havadar bir ambarda saklanır. Çuvallar yerden yüksek paletlere, aralarında hava dolaşacak biçimde istiflenir. Silo depolama: Büyük miktarlar için havalandırmalı silolar tercih edilir; periyodik havalandırma ile nem ve sıcaklık dengelenir, yığın içi ısınma önlenir. Kurutma ve temizleme: Depolamadan önce harman artığı, yabancı ot tohumu ve kırık taneler ayıklanır; nem yüksekse tohum güneşte ince tabaka halinde veya kurutucuda güvenli neme indirilir. Küçük tohumluk partileri için serin, kuru ve karanlık bir yerde ağzı kapalı kaplarda saklama uygundur. Aspir yağlı ve kuru bir tohum olduğundan buzdolabında, dondurmada, konserve veya turşu gibi taze ürün yöntemleriyle saklanmaz; bu yöntemler aspir için uygun değildir.
Aspir, hasattan sonra iyice kurutulmuş tohum olarak saklanır. Nem oranı yaklaşık yüzde 8 ve altına indirilen tohum, serin, kuru ve iyi havalanan bir ambarda çuval veya siloda, yerden yalıtılmış paletler üzerinde depolanır. Nemli ve sıcak ortamdan, güneş ve yağmurdan uzak tutmak, küflenmeyi ve yağın acılaşmasını önlemenin temel yoludur.
Yaklaşık yüzde 8 neme kurutulmuş ve serin kuru depoda tutulan aspir tohumu genellikle 8-12 ay, iyi koşullarda bir yıldan uzun süre kalitesini koruyabilir. Nemli veya sıcak ortamda ise haftalar içinde küflenip birkaç ay içinde acılaşabilir.
Aspir taze bir sebze değil, kuru yağlı bir tohum olduğu için buzdolabı veya dondurucu gerektirmez. Küçük tohumluk partileri serinlik için soğuk ve kuru bir yerde tutulabilir, ancak asıl önemli olan tohumun kuru olmasıdır; nemli tohumun soğukta saklanması yoğuşmayla küf riskini artırır.
Aspir yağ içeren bir tohumdur ve nem oranı yüzde 9-10 üzerine çıktığında küf, depo böceği ve acılaşma hızla gelişir. Nemi yaklaşık yüzde 8 ve altında tutmak, hem yağ kalitesini hem de tohumluk kullanılacaksa çimlenme gücünü korur.
Tohumluk olarak ayrılan aspir, temizlenip kurutulduktan sonra serin, kuru ve karanlık bir yerde, ağzı kapalı temiz kaplarda veya çuvallarda saklanmalıdır. Serinlik ve kuruluk çimlenme gücünü koruduğundan, bir sonraki ekim sezonuna kadar bu koşullarda tutulması önerilir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) - Aspir Tarımı. Saklama süreleri ürün olgunluğu, çeşit ve depo koşullarına göre değişebilir.
Harman üzerinde güncel aspir ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Aspir İlanları Aspir Üreticileri Aspir Ne Zaman Hasat Edilir Aspir Çeşitleri Aspir Yetiştiriciliği Tüm Aspir BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
