Menü
Arpa, hasat sonrası doğru koşullarda saklandığında uzun süre kalitesini koruyabilen dayanıklı bir tahıldır. Türkiye genelinde hem hayvan yemi hem de malt ve gıda amaçlı üretilen arpanın saklama başarısı büyük ölçüde tanenin nem oranına ve depo ortamına bağlıdır. Hasat edilen arpa yeterince kurumadan depolanırsa küflenme, kızışma ve ambar zararlıları hızla devreye girer; bu da hem tane kalitesini hem de çimlenme ve malt değerini düşürür. Nemli tanede mikroorganizma ve böcek faaliyeti arttığı için ürün kısa sürede bozulabilir. Doğru saklama, arpanın renk, koku, tane bütünlüğü ve besin değerini korumasını sağlar. Özellikle malt arpasında çimlenme yeteneğinin sürmesi doğrudan depolama koşullarına bağlıdır. Bu nedenle arpayı serin, kuru, iyi havalandırılan ve zararlılardan korunmuş ortamlarda; tanenin nemini güvenli seviyeye indirdikten sonra depolamak, ürünün pazar değerini ve kullanım kalitesini korumanın temelidir.
Arpanın güvenli saklanmasında en belirleyici etken tane nemidir. Uzun süreli depolama için tane neminin yaklaşık yüzde 12-13 seviyesine indirilmesi önerilir; yüzde 14 ve üzeri nemde küflenme ve kızışma riski hızla artar. Depo sıcaklığının düşük ve dengeli olması gerekir; tane sıcaklığının mümkün olduğunca 15 derecenin altında, serin tutulması bozulmayı ve ambar zararlılarının çoğalmasını yavaşlatır. Ortam kuru, iyi havalandırılan ve doğrudan güneş almayan, karanlık olmalıdır. Depo tabanı ve duvarları nem geçirmemeli, ürün nemli zeminle temas etmemelidir. Yağış ve dış nemin girmediği, serbest hava akışının sağlandığı ambarlar tercih edilir. Depolama öncesi arpanın yabancı madde, kırık tane ve tozdan temizlenmesi, nem ve zararlı odaklarını azaltır.
Nemi yüzde 12-13 seviyesine indirilmiş, serin ve kuru ortamda saklanan arpa kalitesini uzun süre, çoğu zaman bir yılı aşan sürelerle koruyabilir. Uygun sıcaklık ve düşük nemde tane bütünlüğü ve besin değeri aylarca sabit kalır. Ancak nem yüzde 14 üzerine çıktığında veya sıcaklık yükseldiğinde bu süre haftalara, hatta günlere inebilir; kızışma ve küflenme birkaç gün içinde başlayabilir. Malt arpasında çimlenme yeteneği en kritik ölçüttür ve zamanla, özellikle sıcak ve nemli koşullarda düşer; bu nedenle malt amaçlı arpanın mümkün olduğunca taze ve serin tutulması gerekir. Öğütülmüş arpa (arpa unu veya kırması) bütün taneye göre daha çabuk bozulur; birkaç ay içinde tüketilmesi, serin yerde ağzı kapalı kapta saklanması önerilir.
Serin depo ve ambar: Arpa için en yaygın ve uygun yöntemdir. Tane, nemi düşürüldükten sonra kuru, havalandırılan ve zararlılardan korunan ambarlarda yığın veya çuval halinde saklanır. Havalandırma ve periyodik nem-sıcaklık kontrolü kızışmayı önler. Silo depolama: Büyük miktarlar için, havalandırma sistemli silolar tanenin serin ve kuru kalmasını sağlar; uzun süreli saklamada tercih edilir. Sızdırmaz kap: Küçük miktarlar için temiz, kuru ve ağzı sıkıca kapanan kaplarda saklamak, nem ve böcek girişini engeller. Buzdolabı ve dondurucu: Ev ölçeğinde az miktar arpa veya arpa unu, serin ve kuru kalması için buzdolabında ağzı kapalı kapta tutulabilir. Dondurucuda birkaç gün bekletmek olası ambar zararlısı yumurtalarını etkisiz hale getirir; sonrasında nemden korunarak saklanır. Salamura, konserve veya taze tüketime yönelik dondurma gibi yaş sebze yöntemleri kuru tahıl olan arpa için uygun değildir.
Arpa, tane nemi yaklaşık yüzde 12-13 seviyesine indirildikten sonra serin, kuru, iyi havalandırılan ve karanlık bir depoda saklanır. Ürünün yabancı madde ve tozdan temizlenmesi, nem geçirmeyen zeminde tutulması ve düzenli nem-sıcaklık kontrolü kızışma ile küflenmeyi önler.
Ev ölçeğinde az miktar arpa veya arpa unu, ağzı sıkıca kapalı bir kapta buzdolabında birkaç ay boyunca serin ve nemden korunmuş şekilde saklanabilir. Buzdolabının serinliği hem bozulmayı hem de ambar zararlılarının çoğalmasını yavaşlatır. Öğütülmüş arpa bütün taneye göre daha çabuk bozulur.
Küf kokusu, ekşimsi veya küflü koku, tanede renk kararması, topaklaşma, nemli ve sıcak hissedilen yığın, kızışma belirtisidir. Ayrıca ambar böcekleri, tozlaşma ve tanede delikler görülmesi zararlı bulaşmasını gösterir. Bu belirtileri taşıyan arpa kalitesini yitirmiş demektir.
Uzun süreli güvenli depolama için arpa tanesinin neminin yaklaşık yüzde 12-13 seviyesine indirilmesi önerilir. Yüzde 14 ve üzeri nemde küflenme, kızışma ve zararlı riski hızla arttığı için ürün kısa sürede bozulabilir. Bu nedenle depolama öncesi kurutma önemlidir.
Malt arpasında çimlenme yeteneğinin korunması esastır. Bu nedenle malt amaçlı arpa mümkün olduğunca serin, düşük nemli ve dengeli sıcaklıktaki ortamlarda tutulmalı, sıcak ve nemden uzak saklanmalıdır. Yüksek sıcaklık ve nem çimlenme gücünü zamanla düşürdüğü için ürünün taze tüketilmesi tercih edilir.
Kaynak: Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) - Hububat Depolama Rehberi. Saklama süreleri ürün olgunluğu, çeşit ve depo koşullarına göre değişebilir.
Harman üzerinde güncel arpa ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Arpa İlanları Arpa Üreticileri Arpa Ne Zaman Hasat Edilir Arpa Çeşitleri Arpa Yetiştiriciliği Tüm Arpa BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
