Menü
Yer fıstığı, Türkiye'de büyük oranda Osmaniye, Adana, Aydın ve Antalya çevresinde yetiştirilen, hasat sonrası muhafazası özellik isteyen yağlı bir üründür. Topraktan sökülen bitkiler önce tarlada veya gölge bir yerde kurutulur; taneler yeterince kurumadan depolanırsa küflenme ve bozulma hızla başlar. Yer fıstığının yüksek yağ oranı, uygun olmayan koşullarda acılaşmaya (ransidleşme) ve tat kaybına yol açar. Bu nedenle doğru kurutma, düşük nem ve serin ortam, tazeliği korumanın temelidir. Kabuklu saklanan fıstık, iç fıstığa göre daha uzun süre dayanır çünkü kabuk taneyi dış etkenlerden korur. Kavrulmuş fıstık ise çiğ fıstığa kıyasla daha çabuk bozulur. Bu sayfada yer fıstığının hasat sonrası ideal saklama koşulları, farklı yöntemlerde koruma süreleri ve pratik uygulama önerileri Türkiye koşulları dikkate alınarak açıklanmaktadır. Amaç, ürünün besin değerini ve doğal tadını mümkün olduğunca uzun süre korumaktır.
Yer fıstığı için en önemli koşul düşük nemdir. Depolama öncesi tanelerin iyice kurutulması gerekir; kabuklu fıstıkta nem oranının yaklaşık yüzde 8-10, iç tanede yüzde 7 civarına indirilmesi bozulma ve küf riskini azaltır. Ortam serin, kuru, karanlık ve havadar olmalıdır. Oda koşullarında serin bir kiler uygundur; daha uzun süreli saklamada 0-4 santigrat derece aralığındaki soğuk ortamlar tercih edilir. Bağıl nemin düşük tutulması, mümkünse yüzde 65-70 seviyesinin altında olması önemlidir. Doğrudan güneş ışığı, sıcak ve rutubetli yerler yağın acılaşmasını hızlandırdığı için bunlardan kaçınılmalıdır. Fıstık kokuları çabuk çektiğinden, keskin kokulu gıdalardan uzakta ve ağzı kapalı kaplarda saklanmalıdır.
Süre; tanenin kuruluğuna, kabuklu ya da iç olmasına ve saklama sıcaklığına göre değişir. İyi kurutulmuş kabuklu yer fıstığı, serin ve kuru bir kilerde birkaç aydan yaklaşık altı aya kadar tazeliğini koruyabilir. İç fıstık oda koşullarında daha kısa, genellikle birkaç hafta ile birkaç ay arası dayanır. Buzdolabında (0-4 derece) hava almayan kapta iç fıstık yaklaşık 6 aya, kabuklu fıstık daha uzun süreye ulaşabilir. Dondurucuda (-18 derece) yer fıstığı bir yıl ve üzeri sürede kalitesini büyük ölçüde korur. Kavrulmuş fıstık, yağ oksidasyonu daha hızlı olduğundan bu sürelerin altında kalır ve mümkün olan en kısa sürede tüketilmelidir.
Serin kiler veya depo: İyi kurutulmuş kabuklu fıstık için en yaygın yöntemdir. Bez veya file torbalarda, ağzı kapalı kavanoz ya da tenekelerde, serin ve kuru bir köşede saklanır. Zemin ile temas etmemesi ve hava sirkülasyonu için palet veya raf kullanılması küf riskini azaltır. Buzdolabı: İç fıstık ve açılmış paketler için uygundur. Hava geçirmez cam kavanoz veya kilitli poşette saklanınca yağın acılaşması yavaşlar ve tazelik daha uzun korunur. Dondurma: Uzun süreli saklamanın en etkili yoludur. Fıstık dondurucu poşetine porsiyonlar hâlinde konup havası alınarak -18 derecede saklanır; çözdürüldükten sonra tadı ve dokusu büyük ölçüde korunur. Kurutma: Hasat sonrası ilk ve en kritik adımdır; taneler serin gölgede veya kontrollü kurutma ile uygun nem seviyesine indirilmeden hiçbir yöntem güvenli değildir. Kavrulmuş fıstık için de aynı serin, kuru ve kapalı kap koşulları geçerlidir ancak daha kısa sürede tüketilmelidir.
Öncelikle taneler iyice kurutulur. Ardından serin, kuru, karanlık ve havadar bir ortamda, ağzı kapalı kavanoz, teneke ya da file torbada saklanır. Nemli, sıcak ve güneş gören yerlerden kaçınılır. Kabuklu saklamak, iç fıstığa göre daha uzun tazelik sağlar.
Hava geçirmez bir kapta buzdolabında (0-4 derece) iç yer fıstığı yaklaşık 6 ay, kabuklu fıstık ise daha uzun süre tazeliğini koruyabilir. Kavrulmuş fıstık yağ oksidasyonu nedeniyle bu süreden daha kısa dayanır.
Evet, dondurma uzun süreli saklamanın en etkili yoludur. Porsiyonlara ayrılıp havası alınmış poşetlerde -18 derecede bir yıl ve üzeri süre kalitesini büyük ölçüde korur. Çözdürüldükten sonra tadı ve dokusu bozulmaz.
Yer fıstığı yüksek yağ oranına sahiptir. Sıcak, ışıklı ve havayla temas eden ortamlarda yağ oksitlenir ve acımsı bir tat oluşur. Serin, karanlık ve kapalı kapta saklamak bu süreci yavaşlatır. Kavrulmuş fıstık çiğ fıstığa göre daha çabuk acılaşır.
Hayır. Sökülen fıstık yeterince kurutulmadan depolanırsa küflenir ve bozulur. Taneler serin gölgede veya uygun yöntemle, kabuklu fıstıkta yaklaşık yüzde 8-10, iç tanede yüzde 7 civarı nem seviyesine indirilmeden saklamaya alınmamalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı TEPGE - Yer Fıstığı Durum ve Tahmin Raporu. Saklama süreleri ürün olgunluğu, çeşit ve depo koşullarına göre değişebilir.
Harman üzerinde güncel yer fıstığı ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Yer Fıstığı İlanları Yer Fıstığı Üreticileri Yer Fıstığı Ne Zaman Hasat Edilir Yer Fıstığı Çeşitleri Yer Fıstığı Yetiştiriciliği Tüm Yer Fıstığı BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
