Menü
Adaçayı (Salvia officinalis ve akraba türleri), yaprakları ve çiçekli sürgünleri değerlendirilen çok yıllık tıbbi ve aromatik bir bitkidir. Taze bir sebze ya da meyve gibi değil, kurutulmuş bir ot olarak muhafaza edilir. Hasat, genellikle çiçeklenme başlangıcında sabah çiğ kalktıktan sonra yapılır ve toplanan yeşil aksam vakit geçirilmeden kurutmaya alınır. Adaçayının saklanmasındaki temel amaç, yaprağın içerdiği uçucu yağ ve aromayı korumak, aynı zamanda küflenme ve renk kaybını önlemektir. Bunun için nem oranının düşürülmesi ve ürünün ışıktan, havadan ve rutubetten uzak tutulması gerekir. Doğru kurutulmuş ve uygun ambalajda saklanan adaçayı uzun aylar boyunca rengini, kokusunu ve tat özelliğini korur. Yanlış saklamada ise yapraklar kararır, aroma uçar ve nemli ortamda küf gelişebilir. Bu nedenle kurutma ve depolama, adaçayında kaliteyi belirleyen en kritik hasat sonrası aşamalardır.
Adaçayı için ideal muhafaza, önce doğru kurutma ile başlar. Yapraklar tercihen gölgede, gölge kurutmada; hızlı kurutma için etüv/kurutucu kullanılıyorsa sıcaklık genellikle 35 ila 40 santigrat derece civarında tutulur, yüksek sıcaklık uçucu yağ kaybına yol açar. Kurutma sonrası yaprak nemi yaklaşık yüzde 10 ila 12 seviyesine indirilmelidir; el ile ufalandığında çıtır çıtır kırılması yeterince kuruduğunu gösterir. Depolama ortamı serin (ideal olarak 15 ila 20 santigrat derece veya altı), kuru (bağıl nem yüzde 60 ila 65 altında), karanlık ve iyi havalanan olmalıdır. Ürün, ışık geçirmeyen, hava almayan cam kavanoz, teneke kutu ya da uygun ambalajda tutulmalı; doğrudan güneş, ısı kaynağı ve rutubetli mekanlardan (banyo, lavabo altı gibi) uzak durulmalıdır.
Süre saklama yöntemine göre değişir. İyi kurutulmuş, hava almayan ve karanlık kapta tutulan adaçayı yaprakları aromasını yaklaşık 12 ile 24 ay arasında korur; bütün yaprak, toz haline getirilmiş adaçayına göre daha uzun süre dayanır çünkü uçucu yağ daha yavaş kaybolur. Taze toplanmış adaçayı yaprakları nemli bir beze sarılıp buzdolabında saklandığında yaklaşık 5 ila 7 gün tazeliğini korur. Taze yaprakların dondurularak saklanması durumunda ise birkaç ay boyunca kullanılabilir. Nemli, sıcak ya da ışıklı ortamda saklanan üründe aroma çok daha hızlı kaybolur ve dayanma süresi belirgin biçimde kısalır.
Adaçayı için en uygun ana yöntem kurutmadır. Toplanan sürgünler küçük demetler halinde bağlanıp gölgede, havadar ve serin bir yerde asılarak ya da ince tabaka halinde tel/tepsi üzerine serilerek kurutulur; makineli kurutmada 35 ila 40 santigrat dereceyi aşmayan sıcaklık tercih edilir. Kuruyan yapraklar saptan ayrılıp ışık geçirmeyen cam kavanoz, teneke kutu veya kilitli poşette, karanlık ve kuru bir dolapta saklanır. Kısa süreli taze kullanım için yapraklar buzdolabında, nemli beze sarılı ya da kapalı kapta bir hafta kadar tutulabilir. Taze yaprak dondurma da uygundur; yıkanıp kurutulan yapraklar poşetlenerek dondurucuda saklanır. Adaçayı bir sebze ya da yumru olmadığından soğuk hava deposunda uzun süreli taze depolama veya silaj gibi yöntemler bu ürüne uygun değildir; esas muhafaza kurutmaya dayanır.
Adaçayı önce gölgede veya 35 ila 40 santigrat dereceyi aşmayan kurutucuda kurutulur, yapraklar el ile çıtır çıtır kırılacak kadar (yaklaşık yüzde 10 ila 12 nem) kuruduğunda saptan ayrılır. Ardından ışık geçirmeyen, hava almayan cam kavanoz veya teneke kutuda; serin, kuru ve karanlık bir dolapta saklanır. Rutubet, ısı kaynağı ve doğrudan güneş ışığından uzak tutulmalıdır.
İyi kurutulmuş ve hava almayan karanlık kapta saklanan adaçayı aromasını yaklaşık 12 ile 24 ay korur. Bütün yaprak halinde saklanan adaçayı, toz haline getirilmiş olana göre daha uzun süre dayanır; çünkü toz üründe uçucu yağ daha hızlı kaybolur.
Taze toplanmış adaçayı yaprakları hafif nemli bir beze sarılıp veya kapalı bir kapta buzdolabına konulduğunda yaklaşık 5 ila 7 gün tazeliğini korur. Daha uzun süre saklamak için yaprakları kurutmak ya da dondurmak daha doğrudur.
Evet, taze adaçayı yaprakları yıkanıp iyice kurutulduktan sonra kapalı poşetlerde dondurularak birkaç ay saklanabilir. Dondurma, taze aromayı kısa süreli kullanımda korumak için uygundur; ancak uzun süreli ve pratik muhafaza için esas yöntem kurutmadır.
Kurutma gölgede, havadar ve serin bir ortamda ince tabaka halinde yapılmalıdır. Yüksek sıcaklık uçucu yağı uçurduğu için makineli kurutmada sıcaklık genellikle 35 ila 40 santigrat derece civarında tutulur. Yapraklar iyice kurumadan kavanoza konursa nem nedeniyle küflenme ve kararma görülebilir, bu yüzden tam kuruluk sağlanmadan depolanmamalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Saklama süreleri ürün olgunluğu, çeşit ve depo koşullarına göre değişebilir.
Harman üzerinde güncel adaçayı ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Adaçayı İlanları Adaçayı Üreticileri Adaçayı Ne Zaman Hasat Edilir Adaçayı Yetiştiriciliği Tüm Adaçayı BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
