Menü
Bezelye (Pisum sativum), Türkiye'de hem taze sebze olarak hem de kuru dane ve hayvan yemi için yetiştirilen serin iklim baklagilidir. Çeşit zenginliği en çok kullanım amacına göre ayrışır: sofralık taze bezelye baklası içindeki taneleri iri ve tatlı olanlar tercih edilir, konserve ve dondurma sanayisi ise küçük ve homojen taneli erkenci çeşitleri arar. Bir başka ayrım bakla yapısındadır. Klasik bezelyede yalnızca içindeki tane yenirken, şeker bezelyesi ve kar bezelyesi tipinde lifi az yassı bakla kabuğuyla birlikte tüketilir. Bitki boyuna göre de bodur (yer bezelyesi) ve uzun boylu herekli çeşitler bulunur. Türkiye'de üretim ağırlıklı olarak Marmara, Ege ve Akdeniz kıyı kuşağında sonbahar ve ilkbahar ekimiyle yapılır, İç Anadolu'da ise daha çok yazlık ekim ve yem bezelyesi öne çıkar. Erkencilik, hasat süresi ve mildiyö gibi hastalıklara dayanıklılık, çeşit seçiminde belirleyici olur. Ayrıca yaprak yapısına göre normal yapraklı çeşitlerin yanında sülükleri gelişmiş, yaprakları küçülmüş afila (yarı yapraksız) tipler kuru dane ve sanayi üretiminde yatmaya karşı avantaj sağlar. Aşağıda Türkiye'de bilinen ve yetiştirilen başlıca bezelye çeşitleri kullanım amaçlarıyla birlikte verilmiştir.
Erkenci, sofralık ve sanayilik taze bezelye çeşididir. İri koyu yeşil taneleri ve düzgün baklalarıyla konserve ile dondurma için tercih edilir. Marmara ve Ege'de ilkbahar üretiminde yaygındır.
Yarı erkenci, koyu yeşil ve dolgun baklalı taze tüketim çeşididir. Taneleri tatlı ve homojendir, hem pazar hem sanayi için uygundur. Kıyı bölgelerinde sonbahar ekimine elverişlidir.
Açık tozlaşan klasik bir bahçe bezelyesidir. Bodur boylu olması nedeniyle hereksiz yetişir, iri baklaları ve tatlı taneleriyle ev bahçelerinde ve yerel pazarlarda uzun yıllardır bilinir.
Çok erkenci ve kısa boylu bir çeşittir. Küçük ama oldukça tatlı taneleri erken ilkbahar hasadı için uygundur. Kısa vejetasyonu sayesinde soğuk kalkar kalkmaz ürün verir.
Orta mevsim, uzun baklalı bir taze bezelyedir. Her baklada 8-9 tatlı tane oluşturur, taze tüketimde lezzetiyle öne çıkar. Sıcağa toleransı orta düzeydedir, ılıman dönemde iyi verim verir.
Hibrit sanayi çeşididir. Düzgün, aynı boyda baklaları ve verimliliğiyle dondurma ve konserve sanayisine yöneliktir. Makineli hasada uygun tek örnek olgunlaşma gösterir.
Yarı yapraksız (afila) tipte, sülükleri gelişmiş kuru dane ve sanayi bezelyesidir. Bitkiler birbirine tutunduğu için yatmaya dayanıklıdır ve makineli hasadı kolaylaştırır. Kuru tane üretiminde tercih edilir.
Erkenci, bodur ve hastalıklara nispeten dayanıklı bir bahçe çeşididir. Kısa boyu sayesinde herek gerektirmez, düzenli ve bol bakla bağlar. Ev bahçesi ile küçük üretimde yaygındır.
Orta-geç mevsim çeşidi olup mildiyöye toleransı ile bilinir. Koyu yeşil, dolgun baklaları ve iyi verimiyle taze tüketimde güvenilir bir seçenektir. Serin ve nemli koşullara uyum sağlar.
Yassı, lifi az baklasıyla birlikte tüketilen kar bezelyesi tipidir. Taneler henüz irileşmeden bakla kabuğuyla yenir, salata ve sote yemeklerde kullanılır. Erkenci ve gevrek yapıdadır.
Türkiye'de tescilli bir yem bezelyesi (Pisum sativum arvense) çeşididir. Yeşil ot ve dane verimi için yetiştirilir, kışlık ekimde iyi gelişir. İç Anadolu ve geçit bölgelerinde hayvan yemi amacıyla ekilir.
Araştırma enstitüsü kaynaklı yembezelyesi çeşididir. Ot ve kaba yem üretimine yönelik olup tahıllarla karışık ekime uygundur. Soğuğa dayanımı iyidir, kışlık yem bitkisi olarak değerlendirilir.
Yeşil ot verimi yüksek bir yem bezelyesi çeşididir. Yulaf ve arpa gibi tahıllarla karışım ekilerek silaj ve otlatma için kullanılır. Erkenci gelişimiyle bahar yeminde değer taşır.
Hayır. Taze bezelye (Pisum sativum) Bolero, Utrillo, Lincoln gibi çeşitlerle sofralık ve sanayilik tane üretimi için yetiştirilir. Yem bezelyesi (Pisum sativum arvense) ise Taşkent, Töre, Ürünlü gibi çeşitlerle hayvan yemi, yeşil ot ve silaj amacıyla ekilir. İkisinin kullanım amacı ve bitki yapısı farklıdır.
Evet. Şeker bezelyesi ve kar bezelyesi tipindeki Oregon Sugar Pod gibi çeşitlerin baklaları lifsiz ve gevrektir, taneler irileşmeden kabuğuyla birlikte tüketilir. Klasik çeşitlerde ise yalnızca içindeki tane yenir, bakla kabuğu atılır.
Sprinter tarzı çok erkenci çeşitler ile Little Marvel (Küçük Harika) ve Kelvedon Wonder gibi bodur, kısa vejetasyonlu çeşitler erken ilkbahar hasadına uygundur. Bunlar soğuk kalkar kalkmaz ürün verdiği için pazara ilk çıkan bezelyeler arasındadır.
Afila tip, yaprakçıkları küçülmüş, buna karşılık sülükleri gelişmiş bezelye çeşididir. Reform gibi çeşitlerde bitkiler sülükleriyle birbirine tutunduğu için yatmaya karşı dayanıklı olur. Bu yapı özellikle kuru dane ve sanayi üretiminde makineli hasadı kolaylaştırdığı için tercih edilir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü (TTSM) Bitki Çeşit Listesi. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız bezelye çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Bezelye İlanları Bezelye Üreticileri Bezelye Fiyatları Bezelye Yetiştiriciliği Tüm Bezelye BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
