Soğan Çeşitleri Nelerdir?

Soğan çeşitleri

Soğan, Türkiye mutfağının vazgeçilmez temel sebzelerinden biridir ve ülke genelinde çok geniş bir çeşit yelpazesiyle yetiştirilir. Çeşitlenmenin ilk ekseni kullanım biçimidir: bir yanda salamura ve depolamaya uygun, kabuğu kuru ve sıkı olan kuru soğanlar, diğer yanda yaprağıyla taze tüketilen taze soğanlar bulunur. İkinci temel ayrım renktedir; sarı kabuklu soğanlar dayanıklılığı ve keskin lezzetiyle en yaygın olanıdır, kırmızı ve mor soğanlar salatalarda ve çiğ tüketimde tercih edilir, beyaz soğanlar ise daha yumuşak ve hafif tatlıdır. Üçüncü eksen olgunlaşma zamanı ve depolama ömrüdür: erkenci grano tipleri hızlı olgunlaşırken, geç olgunlaşan yerli çeşitler kışı çıkarabilecek kadar uzun raf ömrüne sahiptir. Türkiye'de hem Amasya gibi yörelere adını vermiş yerel çeşitler hem de Yalova Atatürk Bahçe Kültürleri Enstitüsü tarafından ıslah edilip tescillenmiş modern çeşitler bir arada yetiştirilir. Boyut açısından da arpacık soğandan iri baş soğana uzanan geniş bir çeşitlilik vardır. Bu zenginlik, soğanın hem sofralık hem de sanayi işlemeye uygun bir ürün olarak farklı taleplere cevap vermesini sağlar.

Başlıca Soğan Çeşitleri

Sarı Kuru Soğan

Türkiye'de en yaygın yetiştirilen ve tüketilen soğan grubudur. Kabuğu sarı-kahverengi ve kurudur, eti sıkı, tadı keskindir. Uzun süre depolamaya dayanıklı olduğu için kışlık soğan olarak tercih edilir ve yemeklerin temel malzemesidir.

Kırmızı (Mor) Soğan

Kabuğu ve eti kırmızımsı mor renkte olan bu grup, sarı soğana göre daha yumuşak ve hafif tatlımsı bir lezzete sahiptir. Keskinliği az olduğu için salatalarda, kebap yanında ve çiğ tüketimde öne çıkar. Depolama ömrü sarı soğana göre biraz daha kısadır.

Beyaz Soğan

Kabuğu ve eti beyaz olan, keskinliği düşük ve tadı yumuşak bir çeşittir. Sos, meze ve hafif lezzet istenen yemeklerde tercih edilir. Genellikle sarı soğana kıyasla daha kısa süre depolanır.

Taze Soğan

Baş oluşturmadan ya da baş küçükken yaprağıyla birlikte tüketilen soğandır. İnce yeşil yaprakları ve beyaz gövdesiyle salata, börek ve kahvaltılık olarak yenir. İlkbaharda bol bulunur ve dayanıksız olduğu için kısa sürede tüketilmesi gerekir.

Arpacık Soğan

Küçük boyutlu, genellikle soğancıktan (set) yetiştirilen çeşittir. Turşuluk olarak ve yahni gibi bütün soğan istenen yemeklerde kullanılır. Aynı zamanda ertesi yıl baş soğan üretmek için tohumluk yerine dikim materyali olarak da değerlendirilir.

Amasya Soğanı

Amasya yöresiyle özdeşleşmiş, sarı kabuklu, iri ve sıkı yapılı bir yerel çeşittir. Depolamaya çok dayanıklı olmasıyla bilinir ve kışlık soğan olarak ün kazanmıştır. Keskin lezzeti ve uzun raf ömrüyle tercih edilir.

Kantartopu

Yuvarlak, basık ve iri baş yapan, sarı kabuklu yerli bir çeşittir. Verimi ve depolama dayanıklılığı yüksektir. Türkiye'de ıslah çalışmalarında da kullanılmış, kuru soğan üretiminde yaygın olarak tercih edilen bir tiptir.

Valencia

Sarı kabuklu, yuvarlak baş oluşturan bir çeşittir. Verimli ve depolamaya uygun olması nedeniyle kuru soğan üretiminde yer bulur. Türkiye'de uzun yıllardır yetiştirilen tanınmış tiplerden biridir.

Texas Early Grano

Erkenci olgunlaşan, iri ve yassıya yakın baş yapan grano tipi bir çeşittir. Tadı sarı soğana göre daha yumuşak ve tatlımsıdır. Erken hasat avantajı sağlar ancak depolama ömrü geç çeşitlere göre kısadır.

Seyhan

Yalova Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü tarafından ıslah edilip tescillenmiş yerli bir kuru soğan çeşididir. Sarı kabuklu, verimli ve depolamaya uygun olması hedeflenerek geliştirilmiştir.

Akgün

Araştırma enstitüsü çalışmalarıyla geliştirilmiş beyaz kabuklu bir çeşittir. Yumuşak lezzeti ve beyaz eti ile öne çıkar. Beyaz soğan talebi olan pazarlara yönelik tescilli yerli çeşitlerden biridir.

Mercan

Kırmızı-mor kabuklu, salatalık ve çiğ tüketime uygun tescilli bir yerli çeşittir. Renkli görünümü ve nispeten yumuşak lezzetiyle kırmızı soğan pazarına yöneliktir. Yalova enstitüsü ıslah programlarının ürünlerindendir.

Şampiyon

Sarı kabuklu, iri ve verimli baş oluşturan, kuru soğan üretimine yönelik bir çeşittir. Depolamaya uygun yapısıyla kışlık üretimde değerlendirilir. Türkiye üretiminde bilinen sarı soğan tiplerindendir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sarı soğan ile kırmızı soğan arasındaki fark nedir?

Sarı soğan daha keskin lezzetli ve depolamaya dayanıklıdır, bu yüzden kışlık soğan ve pişirilen yemekler için tercih edilir. Kırmızı (mor) soğan ise daha yumuşak ve hafif tatlımsıdır, salata ve çiğ tüketimde öne çıkar ancak raf ömrü genellikle daha kısadır.

Taze soğan ile kuru soğan aynı bitki midir?

Aynı türdür ancak farklı hasat ve kullanım biçimidir. Taze soğan, baş büyümeden ya da küçükken yaprağıyla birlikte hasat edilir ve çabuk tüketilir. Kuru soğan ise baş tam olgunlaşıp kabuğu kuruduktan sonra hasat edilir ve uzun süre depolanabilir.

Depolamaya en dayanıklı soğan çeşidi hangisidir?

Genel olarak sarı kabuklu, geç olgunlaşan ve eti sıkı olan çeşitler daha uzun depolanır. Amasya soğanı ve Kantartopu gibi yerli sarı çeşitler dayanıklılığıyla bilinir. Erkenci grano tipleri ve beyaz soğanlar ise daha kısa süre saklanır.

Arpacık soğan ne için kullanılır?

Arpacık soğan küçük boyutludur; turşu yapımında ve yahni gibi bütün soğan istenen yemeklerde kullanılır. Ayrıca ertesi yıl iri baş soğan üretmek için toprağa dikilen soğancık (set) olarak da değerlendirilir.

Kaynak: Yalova Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.

Soğan almak veya satmak mı istiyorsunuz?

Aradığınız soğan çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.

Satılık Soğan İlanları Soğan Üreticileri Soğan Fiyatları Soğan Yetiştiriciliği Tüm Soğan Bilgileri