Menü
Soğan (Allium cepa), ülkemizde geniş alanlarda yetiştirilen temel sebzelerden biridir. Bu rehber, resmi kaynağa dayanarak soğanın ekim zamanı, tohum miktarı, gübreleme, sulama ve hasat aşamalarını ele alır. Ayrıca üretimde sık karşılaşılan hastalık ve zararlıları belirtileriyle tanıtır.
Kısa gün soğan çeşitleri için en uygun tohum ekim zamanı 10 Eylül-10 Ekim tarihleri arasıdır; güney bölgelerde bu tarihlerin başlarına doğru ekim yapılır. Orta gün ve uzun gün çeşitlerinde ekim ilkbaharda yapılır. Tohum ekim derinliği 1 cm'yi geçmemelidir.
Doğrudan tohum ekiminde elle serpme yöntemiyle dekara 1-1.5 kg tohum gerekir; mibzer (tohum ekim makinası) kullanıldığında 350-500 g yeterli olur. Arpacık üretiminde dekara 2-3 kg tohum atılır. Daha az tohum kullanımı ve düzgün ekim için mibzer önerilir.
Gübreleme toprak analizi sonucuna göre yapılmalıdır. Organik üretimde çiftlik gübresi ve yeşil gübreleme (örneğin bakla) ile toprak beslenir; aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalıdır, çünkü fazla azot verimi artırsa da kaliteyi ve dayanıklılığı düşürür. Kaynakta dekara net azot ve fosfor (kg/da) değeri belirtilmemiştir.
Dengeli ve yeterli yağış (450-500 mm) alan yerlerde soğan sulanmadan da yetiştirilebilir; aksi halde en uygun yöntem damla sulamadır. Bölge koşullarına bağlı olarak 1-4 sulama yeterlidir. Baş olgunlaştırma döneminde sulama yapılmamalıdır. Yağmurlama sulamada zamanlama önemlidir; erken saatlerde sulama yaprakların çabuk kurumasını sağlayarak hastalık gelişimini önler.
Soğan yaprakları gelişimini tamamlayıp önce sararır, sonra boyun kısmı yumuşayarak yana yatar. Hasat zamanı, toprak üstü aksamının üçte ikisinin kuruması ve tarladaki bitkilerin yaklaşık yüzde 80'inin bu duruma gelmesiyle belirlenir. Genellikle Haziran-Eylül aylarında hasat edilen soğanlar tarlada 3-4 gün kurutulduktan sonra kapalı ortamda kurutmaya devam edilir.
Soğan hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →
Kısa gün soğan çeşitleri için en uygun tohum ekim zamanı 10 Eylül-10 Ekim tarihleri arasıdır; güney bölgelerde bu tarihlerin başlarına doğru ekim yapılır. Orta gün ve uzun gün çeşitlerinde ekim ilkbaharda yapılır. Tohum ekim derinliği 1 cm'yi geçmemelidir.
Gübreleme toprak analizi sonucuna göre yapılmalıdır. Organik üretimde çiftlik gübresi ve yeşil gübreleme (örneğin bakla) ile toprak beslenir; aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalıdır, çünkü fazla azot verimi artırsa da kaliteyi ve dayanıklılığı düşürür. Kaynakta dekara net azot ve fosfor (kg/da) değeri belirtilmemiştir.
Dengeli ve yeterli yağış (450-500 mm) alan yerlerde soğan sulanmadan da yetiştirilebilir; aksi halde en uygun yöntem damla sulamadır. Bölge koşullarına bağlı olarak 1-4 sulama yeterlidir. Baş olgunlaştırma döneminde sulama yapılmamalıdır. Yağmurlama sulamada zamanlama önemlidir; erken saatlerde sulama yaprakların çabuk kurumasını sağlayarak hastalık gelişimini önler.
Soğan yaprakları gelişimini tamamlayıp önce sararır, sonra boyun kısmı yumuşayarak yana yatar. Hasat zamanı, toprak üstü aksamının üçte ikisinin kuruması ve tarladaki bitkilerin yaklaşık yüzde 80'inin bu duruma gelmesiyle belirlenir. Genellikle Haziran-Eylül aylarında hasat edilen soğanlar tarlada 3-4 gün kurutulduktan sonra kapalı ortamda kurutmaya devam edilir.
Soğan yetiştiriciliğinde başlıca Soğan mildiyösü (Peronospora destructor), Soğan ve sarımsak pas hastalığı (Puccinia porri/allii), Fusarium dip çürüklüğü (Fusarium oxysporum f.sp. cepae), Beyaz çürüklük (Sclerotium cepivorum), Soğan boğaz çürüklüğü (Botrytis allii) görülebilir. Belirtiler ve mücadele için ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
