Karpuz Yetiştiriciliği

Karpuz yetiştiriciliği

Karpuz, sıcak ve ılıman iklimleri seven, kumlu-tınlı ve geçirgen topraklarda yüksek verim veren tek yıllık bir kabakgil bitkisidir. Bu rehber; ekim ve dikim zamanı, gübreleme, sulama, hasat ile karpuzda sık görülen hastalık ve zararlıların belirtilerini resmî tarım kaynaklarına dayanarak özetler. Amaç, üreticiye karpuz yetiştiriciliğinde pratik ve güvenilir bir başvuru sunmaktır.

Ekim zamanı ve tohum

Ekim, ilkbaharın ortalarında ve toprak sıcaklığı 12°C'nin üzerine çıktığında yapılır; don tehlikesi geçmeden ekim önerilmez. Doğrudan ekimde sıra arası yaklaşık 2 m, sıra üzeri 75 cm olacak şekilde her ocağa 2-3 tohum bırakılır ve üzeri 5-6 cm toprakla örtülür; çıkıştan sonra ocakta en güçlü bir fide bırakılır. Erkencilik için karpuz fideleri tüplerde yetiştirilip 30-45 günde tarlaya dikilebilir; dikimden sonra mutlaka can suyu verilir.

Dekara yaklaşık 100-300 gram tohum ekilir; çıkıştan sonra en iyi gelişen 1-2 fide bırakılarak gerisi seyreltilir. Doğrudan ekimde her ocağa 2-3 tohum konulup üzeri 5-6 cm toprakla örtülür.

Gübreleme

Sonbaharda derin sürümden sonra dekara 3-4 ton ahır (çiftlik) gübresi verilip toprağa karıştırılması önerilir. Kimyasal gübrede fosforun tamamı ve azotun 1/3'ü ekim ya da dikimden önce verilir; azotun ikinci 1/3'ü çiçeklenme döneminde, son 1/3'ü ise meyveler büyürken uygulanır. Gübreleme öncesi toprak analizi yaptırılması tavsiye edilir.

Önemli: Bu hesaplayıcı resmi kaynaktaki genel tavsiye aralıklarını alanla çarpar. Kesin gübre dozu mutlaka toprak analizi sonucuna, çeşide ve bölge koşullarına göre belirlenmelidir. Azot ve fosfor değerleri saf besin (N, P2O5) cinsindendir; uygulanacak gübre ürünü miktarı içeriğe göre değişir. Kesin tavsiye için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışın.

Sulama ve hasat

Fideler tarlaya dikildikten sonra iyi bir can suyu verilir; fideler küçükken aşırı sulamadan kaçınılır çünkü fazla su gelişmeyi olumsuz etkiler. Meyve oluşum dönemine kadar mümkün olduğunca az sulanır; meyveler 5-6 cm büyüklüğe ulaştıktan sonra 15 günde bir düzenli sulama yapılır. Hasat döneminde sulama kesilir, aksi halde meyvelerde çatlama görülebilir.

Karpuz hasat olgunluğuna geldiğinde kabuk rengi parlaklaşır, meyve sapındaki tüyler dökülür, sapın bağlandığı yerdeki kulakçık ve sülük kurur, meyveye vurulduğunda tok bir ses gelir ve kabuk üzerindeki damarlar belirginleşir. Hasat edilen karpuzlar üst üste fazla yığılmamalı; uygun koşullarda 20-60 gün saklanabilir.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar
Zararlılar
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları yalnızca tanıtım amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle ve etiket talimatına uygun dozda yapılmalıdır. Teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.

Karpuz hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →

Karpuz Yetiştiriciliği Hakkında Sık Sorulan Sorular

Karpuz ne zaman ekilir veya dikilir?

Ekim, ilkbaharın ortalarında ve toprak sıcaklığı 12°C'nin üzerine çıktığında yapılır; don tehlikesi geçmeden ekim önerilmez. Doğrudan ekimde sıra arası yaklaşık 2 m, sıra üzeri 75 cm olacak şekilde her ocağa 2-3 tohum bırakılır ve üzeri 5-6 cm toprakla örtülür; çıkıştan sonra ocakta en güçlü bir fide bırakılır. Erkencilik için karpuz fideleri tüplerde yetiştirilip 30-45 günde tarlaya dikilebilir; dikimden sonra mutlaka can suyu verilir.

Karpuz nasıl gübrelenir?

Sonbaharda derin sürümden sonra dekara 3-4 ton ahır (çiftlik) gübresi verilip toprağa karıştırılması önerilir. Kimyasal gübrede fosforun tamamı ve azotun 1/3'ü ekim ya da dikimden önce verilir; azotun ikinci 1/3'ü çiçeklenme döneminde, son 1/3'ü ise meyveler büyürken uygulanır. Gübreleme öncesi toprak analizi yaptırılması tavsiye edilir.

Karpuz yetiştiriciliğinde sulama nasıl yapılır?

Fideler tarlaya dikildikten sonra iyi bir can suyu verilir; fideler küçükken aşırı sulamadan kaçınılır çünkü fazla su gelişmeyi olumsuz etkiler. Meyve oluşum dönemine kadar mümkün olduğunca az sulanır; meyveler 5-6 cm büyüklüğe ulaştıktan sonra 15 günde bir düzenli sulama yapılır. Hasat döneminde sulama kesilir, aksi halde meyvelerde çatlama görülebilir.

Karpuz ne zaman hasat edilir?

Karpuz hasat olgunluğuna geldiğinde kabuk rengi parlaklaşır, meyve sapındaki tüyler dökülür, sapın bağlandığı yerdeki kulakçık ve sülük kurur, meyveye vurulduğunda tok bir ses gelir ve kabuk üzerindeki damarlar belirginleşir. Hasat edilen karpuzlar üst üste fazla yığılmamalı; uygun koşullarda 20-60 gün saklanabilir.

Karpuz yetiştiriciliğinde hangi hastalık ve zararlılar görülür?

Karpuz yetiştiriciliğinde başlıca Kabakgillerde Antraknoz, Kabakgillerde Mildiyö, Kabakgillerde Külleme, Solgunluk ve Kök Çürüklüğü (Fusarium), Karpuzda Alternarya Yaprak Yanıklığı görülebilir. Belirtiler ve mücadele için ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Gaziantep İl Müdürlüğü - Karpuz Yetiştiriciliği Broşürü (hastalık ve zararlı belirtileri: TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları Cilt III; tohum miktarı ve hasat ölçütleri: Denizli İl Müdürlüğü) (bağlantı). Hastalık ve zararlı mücadelesi için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).

Diğer Yetiştiricilik Rehberleri

Ispanak Yetiştiriciliği Kereviz Yetiştiriciliği Bamya Yetiştiriciliği Havuç Yetiştiriciliği Brokoli Yetiştiriciliği Enginar Yetiştiriciliği Biber Yetiştiriciliği Bezelye Yetiştiriciliği Kabak Yetiştiriciliği Lahana Yetiştiriciliği Patlıcan Yetiştiriciliği Marul Yetiştiriciliği

Karpuz alıcı ve satıcıları Harman'da

Ücretsiz İlan Ver Satılık Karpuz Karpuz Hasat Dönemi Tarım Araçları