Karpuz yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Karpuz Hastalıkları
Antraknoz
Colletotrichum orbiculare
Belirti: Özellikle yaşlı yapraklarda kahverengi, ölü (nekrotik) lekeler oluşur. Lekeler zamanla büyüyerek sap, çiçek ve meyvelere yayılır ve meyvelerde çökük yaralar görülür.
Etmen / koşul: Serin ve yağışlı, nemli hava koşullarında hızla gelişir.
Önlem: Temiz ve sağlıklı tohum kullanımı, münavebe, yabancı ot temizliği ve bitkiler arası uygun mesafe ile havalandırmanın sağlanması önerilir.
Mildiyö (Yalancı Mildiyö)
Pseudoperonospora cubensis
Belirti: Yaprakların üst yüzünde sarımsı köşeli lekeler, alt yüzünde ise gri-mor renkli kül benzeri örtü görülür. İlerleyen dönemde yapraklar kuruyup dökülür.
Etmen / koşul: Yoğun yağış sonrası ve yüksek nem oranında ortaya çıkar.
Önlem: Bitki sıklığını azaltmak, havalandırmayı artırmak, hasta bitki artıklarını imha etmek ve dayanıklı çeşit tercih etmek koruyucudur.
Külleme
Podosphaera xanthii
Belirti: Yaprak ve sapların üzerinde un serpilmiş gibi beyaz lekeler oluşur. Lekeler birleşip yaprakları kaplar, yapraklar sararıp kahverengileşerek kurur.
Etmen / koşul: Sıcak ve nemli koşullarda yaygınlaşır.
Önlem: Hava sirkülasyonunu sağlamak, aşırı azotlu gübrelemeden kaçınmak ve dayanıklı çeşit kullanmak önerilir.
Fusarium Solgunluğu ve Kök Çürüklüğü
Fusarium oxysporum f. sp. niveum
Belirti: Fide döneminde kök boğazında çürüme ve devrilme görülür. İleri dönemde bitki gündüz sıcağında solar, yapraklar sararır ve bitki çöker.
Etmen / koşul: Toprak kaynaklı olup çimlenme ve çıkış döneminde, bulaşık topraklarda etkilidir.
Önlem: Sağlıklı tohum ve fide seçimi, uzun süreli münavebe, dayanıklı çeşit veya aşılı fide kullanımı ve hasta bitkilerin imhası önerilir.
Alternaria Yaprak Yanıklığı
Alternaria cucumerina
Belirti: Yapraklarda küçük kahverengi lekelerle başlar, lekeler iç içe halkalar oluşturarak büyür. Şiddetli durumda yapraklar yanmış gibi kuruyup dökülür.
Etmen / koşul: Ilık ve nemli, yaprağın uzun süre ıslak kaldığı koşullarda gelişir.
Önlem: Bitki artıklarının imhası, münavebe ve yaprakların ıslak kalma süresini azaltacak sulama yönetimi koruyucudur.
Karpuz Mozaik Virüsü
Watermelon mosaic virus
Belirti: Yapraklarda açık-koyu yeşil alacalı mozaik desenleri, buruşma ve deformasyon görülür. Meyveler küçük, şekilsiz ve benekli kalır.
Etmen / koşul: Yaprak bitleri (afitler) aracılığıyla taşınır ve sıcak dönemlerde hızla yayılır.
Önlem: Hastalıksız fide kullanımı, yaprak biti popülasyonunun kontrolü, yabancı ot temizliği ve hasta bitkilerin sökülüp imha edilmesi önerilir.
Karpuz Zararlıları
Kırmızı Örümcek (İki Noktalı Kırmızı Örümcek)
Tetranychus urticae
Zarar şekli: Yaprak altlarında ince ağlar örerek beslenir. Yapraklarda önce sarımsı noktacıklar, sonra solgunluk ve kuruma görülür, bitki gelişimi geriler.
Koşul: Sıcak ve kurak hava koşullarında popülasyonu hızla artar.
Önlem: Tozlanmayı önlemek için bitkinin temiz tutulması, yabancı ot kontrolü ve düzenli kontrolle erken fark edilmesi önerilir.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Sık Sorulan Sorular
Karpuz antraknoz belirtileri nelerdir?
Özellikle yaşlı yapraklarda kahverengi, ölü (nekrotik) lekeler oluşur. Lekeler zamanla büyüyerek sap, çiçek ve meyvelere yayılır ve meyvelerde çökük yaralar görülür.
Yaprakların üst yüzünde sarımsı köşeli lekeler, alt yüzünde ise gri-mor renkli kül benzeri örtü görülür. İlerleyen dönemde yapraklar kuruyup dökülür.
Karpuz külleme belirtileri nelerdir?
Yaprak ve sapların üzerinde un serpilmiş gibi beyaz lekeler oluşur. Lekeler birleşip yaprakları kaplar, yapraklar sararıp kahverengileşerek kurur.
Karpuz kırmızı örümcek (i̇ki noktalı kırmızı örümcek) zararı nasıl anlaşılır?
Yaprak altlarında ince ağlar örerek beslenir. Yapraklarda önce sarımsı noktacıklar, sonra solgunluk ve kuruma görülür, bitki gelişimi geriler.
Kaynak: İntfarming - Karpuz Hastalıkları ve Zararlıları Rehberi (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
