Yenidünya (Maltaeriği) Hastalıkları ve Zararlıları
Yenidünya (Maltaeriği) yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Yenidünya (Maltaeriği) Hastalıkları
Ateş yanıklığı
Erwinia amylovora
Belirti: Çiçek, sürgün ve genç dallarda ani kararma ve kuruma görülür. Enfekteli sürgün uçları çengel gibi aşağı kıvrılır, yapraklar kahverengi-siyah renk alır ancak dalda asılı kalır. Nemli havada enfekteli dokulardan süt beyazı bakteriyel akıntı sızar.
Etmen / koşul: Bakteriyel bir hastalıktır. Çiçeklenme döneminde ılık (18-25 derece) ve nemli hava, yağmur ve arı gibi böceklerle taşınma enfeksiyonu artırır. Bakteri kanserli dokularda kışlar.
Önlem: Enfekteli dal ve sürgünler sağlam dokudan geride kesilerek bahçeden uzaklaştırılıp yakılmalı, kesim aletleri her kesimden sonra dezenfekte edilmelidir. Aşırı azotlu gübreleme ve fazla sulamadan kaçınılmalıdır. Ruhsatlı ürünlerle mücadele ve uygulama zamanı için İl/İlçe Tarım Müdürlüğü veya ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Yaprak benek (leke) hastalığı
Entomosporium mespili
Belirti: Yapraklarda önce küçük, kırmızımsı-kahverengi noktalar oluşur, bu lekeler zamanla büyüyerek ortası grimsi, kenarı kırmızı-mor haleli beneklere dönüşür. Şiddetli enfeksiyonda yapraklar sararıp erken dökülür, meyve üzerinde de siyah lekeler görülebilir.
Etmen / koşul: Fungal bir hastalıktır. Serin, yağışlı ve yüksek nemli bahar koşulları hastalığın gelişimini teşvik eder. Fungus dökülen yapraklarda kışlar, ilkbaharda sporlarla yayılır.
Önlem: Yere dökülen hastalıklı yapraklar toplanıp imha edilmeli, taç içi havalanmayı artıracak şekilde budama yapılmalı, sık dikimden kaçınılmalıdır. Ruhsatlı ürünlerle koruyucu uygulama için İl/İlçe Tarım Müdürlüğü veya ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Külleme
Podosphaera leucotricha
Belirti: Genç yaprak, sürgün ve çiçeklerde beyaz-gri, un serpilmiş görünümünde küllü tabaka oluşur. Enfekteli yapraklar kıvrılır, gelişme geriler, sürgün uçları bodurlaşır, meyvede pas benzeri kabalaşma görülebilir.
Etmen / koşul: Fungal bir hastalıktır. Ilık ve nemli, gece-gündüz sıcaklık farkının yüksek olduğu ilkbahar koşullarında hızla yayılır. Sık dikim ve zayıf hava sirkülasyonu hastalığı artırır.
Önlem: Hastalıklı sürgünler budanıp uzaklaştırılmalı, taç havalanması sağlanmalı, aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalıdır. Ruhsatlı ürünlerle mücadele için İl/İlçe Tarım Müdürlüğü veya ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Yenidünya (Maltaeriği) Zararlıları
Akdeniz meyve sineği
Ceratitis capitata
Zarar şekli: Dişi sinek olgunlaşan meyveye yumurta bırakır, çıkan larvalar meyve etinde galeriler açar. Meyvede yumuşama, çökük lekeler ve çürüme görülür, meyveler erken dökülür ve pazar değerini yitirir.
Koşul: Sıcak ve nemli Akdeniz ve Ege iklim koşullarında popülasyon hızla artar. Olgunlaşma döneminde meyveler en hassas dönemdedir.
Önlem: Dökülen ve bulaşık meyveler toplanıp derine gömülmeli, kitle halinde tuzaklama (eşeysel/besin tuzakları) uygulanmalı, erken hasat değerlendirilmelidir. Ruhsatlı ürünlerle mücadele ve tuzak stratejisi için İl/İlçe Tarım Müdürlüğü veya ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Yaprak bitleri (Yeşil elma yaprak biti vb.)
Aphis spp.
Zarar şekli: Genç sürgün uçları, yaprak altları ve çiçek saplarında koloniler halinde bulunur, bitki özsuyunu emerek yaprakların kıvrılıp buruşmasına yol açar. Salgıladıkları tatlımsı madde (fumajin) üzerinde siyah is küfü gelişir, sürgün gelişimi geriler.
Koşul: İlkbaharda ılık havayla birlikte hızla çoğalır, taze sürgünlerin bol olduğu dönem ve aşırı azotlu gübreleme koloni artışını teşvik eder.
Önlem: Doğal düşmanlar (gelin böceği, avcı sinekler) korunmalı, aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalı, bulaşık sürgünler budanmalıdır. Ruhsatlı ürünlerle mücadele için İl/İlçe Tarım Müdürlüğü veya ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Unlu bitler
Planococcus citri
Zarar şekli: Yaprak koltukları, sürgün ve meyve saplarında beyaz, pamuğumsu-mumlu örtülü koloniler oluşturur. Özsu emerek bitkiyi zayıflatır, salgıladıkları tatlımsı madde üzerinde is küfü gelişerek meyve ve yaprakların kararmasına neden olur.
Koşul: Sıcak ve korunaklı, havalanması zayıf bahçelerde ve karınca faaliyetinin yüksek olduğu koşullarda popülasyon artar.
Önlem: Bulaşık dal ve sürgünler budanıp uzaklaştırılmalı, karınca ile mücadele edilmeli, taç havalandırması sağlanmalı, doğal düşmanlar korunmalıdır. Ruhsatlı ürünlerle mücadele için İl/İlçe Tarım Müdürlüğü veya ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Sık Sorulan Sorular
Yenidünya (Maltaeriği) ateş yanıklığı belirtileri nelerdir?
Çiçek, sürgün ve genç dallarda ani kararma ve kuruma görülür. Enfekteli sürgün uçları çengel gibi aşağı kıvrılır, yapraklar kahverengi-siyah renk alır ancak dalda asılı kalır. Nemli havada enfekteli dokulardan süt beyazı bakteriyel akıntı sızar.
Yenidünya (Maltaeriği) yaprak benek (leke) hastalığı belirtileri nelerdir?
Yapraklarda önce küçük, kırmızımsı-kahverengi noktalar oluşur, bu lekeler zamanla büyüyerek ortası grimsi, kenarı kırmızı-mor haleli beneklere dönüşür. Şiddetli enfeksiyonda yapraklar sararıp erken dökülür, meyve üzerinde de siyah lekeler görülebilir.
Genç yaprak, sürgün ve çiçeklerde beyaz-gri, un serpilmiş görünümünde küllü tabaka oluşur. Enfekteli yapraklar kıvrılır, gelişme geriler, sürgün uçları bodurlaşır, meyvede pas benzeri kabalaşma görülebilir.
Yenidünya (Maltaeriği) akdeniz meyve sineği zararı nasıl anlaşılır?
Dişi sinek olgunlaşan meyveye yumurta bırakır, çıkan larvalar meyve etinde galeriler açar. Meyvede yumuşama, çökük lekeler ve çürüme görülür, meyveler erken dökülür ve pazar değerini yitirir.
Yenidünya (Maltaeriği) yaprak bitleri (yeşil elma yaprak biti vb.) zararı nasıl anlaşılır?
Genç sürgün uçları, yaprak altları ve çiçek saplarında koloniler halinde bulunur, bitki özsuyunu emerek yaprakların kıvrılıp buruşmasına yol açar. Salgıladıkları tatlımsı madde (fumajin) üzerinde siyah is küfü gelişir, sürgün gelişimi geriler.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) - Bitki Hastalık ve Zararlıları ile Mücadele Teknik Talimatları (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Yenidünya (Maltaeriği) üretimi ve ticareti Harman'da
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
