Biber Hastalıkları ve Zararlıları

Biber hastalıkları ve zararlıları

Biber yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.

Biber Hastalıkları

Biber Kök Boğazı Yanıklığı

Phytophthora capsici

Belirti: Hastalık bitkinin değişik dönemlerinde ve organlarında görülür. Erken dönemdeki bulaşmalarda fideliklerde çökerten olarak etki gösterir. İleri dönemde kök boğazında önce koyu yeşil, zamanla kahverengi-siyaha dönüşen bir renk değişimi oluşur ve bu renk değişimi kök boğazını kuşak gibi sarar. Bulaşma kök bölgesine ulaşınca kök kabuğu kahverengileşir, çürür ve bitki solmaya başlar; normal sulama ve bakım yapılsa da bitki kendini toparlayamaz.
Etmen / koşul: Fazla ve düzensiz sulama, aşırı nem ve sıkışık taban suyu hastalığı teşvik eder. Su tutan, drenajı kötü topraklarda zarar artar.
Önlem: Tohum sağlıklı bitkilerden temin edilmeli, fidelikler temiz ve hastalıksız yerlerde kurulmalı, fideler aşırı sulanmamalı ve sık sık havalandırılmalıdır. Dikim karık usulü yapılıp fideler karık sırtına dikilmeli ve mümkün oldukça her karık ayrı sulanmalıdır.

Bakteriyel Leke Hastalığı

Xanthomonas vesicatoria

Belirti: Yapraklarda ilk belirtiler küçük, şekilsiz, yağlımsı lekeler şeklindedir; ilerleyen dönemde lekeler birleşerek tüm yaprağı kurutur. Erken dönemde görülürse fide ve genç bitkiler tamamen kavrulur. Yaprak sapı, sap ve meyve sapında da yağlı görünüşlü benzer lekeler oluşur. Meyvelerde başlangıçta küçük, zamanla büyüyen, hafif çukur ve ortası çatlayan lekeler görülür; bu lekeler zamanla meyveyi tümden çürütebilir.
Etmen / koşul: Etmen tohumla ve hastalıklı bitki artıklarıyla toprağa taşınır. Özellikle çiçek devresindeki nemli koşullarda oluşan bulaşmalar önemli ürün kaybına yol açar.
Önlem: Temiz tohumluk kullanılmalı, fide döneminde belirti gösteren bitkiler fidelikten uzaklaştırılıp imha edilmeli, fidelik ve seralar sık sık havalandırılmalı, hastalığın görüldüğü seralarda 2-3 yıllık ekim nöbeti uygulanmalıdır.

Patlıcangillerde Külleme

Leveillula taurica

Belirti: Konukçunun yapraklarında önce yuvarlakça, ayrı ayrı küçük lekecikler görülür; daha sonra bu lekecikler birleşerek yaprak sapını, yaprak ayasını ve gövdeyi kaplar. Hastalık ilerledikçe yapraklar pörsür ve aşağıya doğru sarkar. Mevsim ilerledikçe lekelerin rengi beyazdan kül rengine döner, devamında kurumalar meydana gelir ve büyük ölçüde ürün kaybı ortaya çıkar.
Etmen / koşul: Sıcak ve örtüaltı koşullarında, dengesiz nem altında gelişir; özellikle serada dikimden 15-20 gün sonra görülmeye başlar.
Önlem: Hastalıklı bitki artıkları toplanıp yakılmalı veya derine gömülmeli, dengeli gübreleme ve havalandırma sağlanarak bitkinin sağlıklı gelişmesi desteklenmelidir.

Sebze Fidelerinde Kök Çürüklüğü (Çökerten)

Pythium spp., Rhizoctonia spp., Fusarium spp.

Belirti: Hastalık fide devresinde, hatta çıkıştan önce zarar yapar. Fidelik devresinde fidelerin toprakla temas eden kök boğazlarından itibaren yattıkları görülür. Çıkış öncesi ve sonrası meydana gelen ölümler sonucu fidelikte ocaklar halinde boşluklar oluşur. Koşullar uygun olmadığında hastalık fidelerin tamamen tahrip olmasına sebep olabilir.
Etmen / koşul: Sık ekim, fazla sulama, yetersiz havalandırma ve soğuk-nemli fidelik koşulları hastalığı şiddetlendirir.
Önlem: Tohum ekimi sık yapılmamalı, hastalıklı fideler ayıklanmalı, fideler uygun hava koşullarında sık sık havalandırılmalı, fazla sulamadan kaçınılmalı; zarar gören fidelerin harç toprağı boşaltılıp temizlendikten sonra yeni fidelik toprağı hazırlanmalıdır.

Kurşuni Küf

Botrytis cinerea

Belirti: Hastalık gövde, yaprak ve meyvelerde çürümeye neden olur; yaralı ve zayıf dokulardan giren etmen meyveye geçerek meyve çürüklüğünü başlatır. Enfekteli kısımlarda kurşuni renkte küf tabakası gelişir, çiçek ve meyve dökümü ile önemli verim kaybı ortaya çıkar.
Etmen / koşul: Gelişmesi için en uygun koşullar 20-25 santigrat sıcaklık ve yüzde 95-98 orantılı nemdir; özellikle serada yüksek nem ve çiğ oluşumunda zarar artar.
Önlem: Seralar iyi havalandırılarak sıcaklık ve nemin yükselmesi önlenmeli, sık dikimden kaçınılmalı, hastalıklı bitkiler sökülüp imha edilmeli, dengeli gübreleme yapılmalı, çiğe karşı gün batımından önce sera ısıtılmalı ve hasat sonrası bitki artıkları toplanıp yakılmalıdır.

Biber Mozaik Virüs Hastalığı

Cucumber mosaic virus (CMV)

Belirti: Yapraklarda açık-koyu yeşil alacalanma (mozaik) görülür, bulaşık yapraklar saptan aşağı doğru kıvrılır. Bitkide gelişme geriliği ve deformasyon oluşur, meyve verimi ve kalitesi düşer.
Etmen / koşul: Yaprakbiti gibi vektör böceklerle ve mekanik temasla (bakım işlemleri sırasında) hızla yayılır; vektör yoğunluğunun arttığı dönemlerde bulaşma artar.
Önlem: Virüsten ari sağlıklı fide kullanılmalı, sık dikimden kaçınılmalı, virüs konukçusu yabancı otlar üretim alanı ve çevresinden temizlenmeli, belirti gösteren bitkiler sökülüp uzaklaştırılmalı ve vektör böceklerle mücadele edilmelidir.

Bakteriyel Benek Hastalığı

Pseudomonas syringae pv. tomato

Belirti: Yaprak, sap, çiçek ve meyve saplarında kahverengiden siyaha kadar değişen küçük lekeler oluşur. İlerleyen dönemde yapraklardaki küçük lekeler birleşerek daha büyük lekeler meydana getirir. Meyvelerde küçük, koyu kahverengi, yüzeysel kabarcıklar şeklinde lekeler görülür.
Etmen / koşul: Bakteri tohumla taşınabilir, ayrıca hastalıklı bitki artıklarıyla toprağı bulaştırır; serin ve nemli koşullarda zarar artar.
Önlem: Temiz tohumluk kullanılmalı, fide döneminde belirti gösteren bitkiler fidelikten uzaklaştırılıp imha edilmeli, hastalıklı bitki artıkları yok edilmeli, fidelik ve seralar sık sık havalandırılmalı ve görülen seralarda en az 1 yıllık ekim nöbeti uygulanmalıdır.

Biber Zararlıları

Beyazsinek (Tütün ve Sera Beyazsineği)

Bemisia tabaci, Trialeurodes vaporariorum

Zarar şekli: Erginler 1 mm boyunda beyaz renkli olup bitkinin büyüme noktalarında ve taze yapraklarda, larvalar ise yaprağın alt yüzünde bulunur. Larva ve erginler bitki özsuyunu emerek beslenir, emgi sonucu yaprakta sararma oluşur. Salgıladıkları tatlı madde üzerinde siyah bir tabaka (fumajin) gelişir, bu kısımlar özümleme yapamaz, bitki zayıflar, verim ve kalite düşer. Ayrıca virüs hastalıklarını taşırlar.
Koşul: Seralarda mevsim boyunca görülür, yılda 9-15 döl verir; kışı tarla ve sera çevresindeki yabancı otlarda geçirir.
Önlem: Hasat sonrası tarla ve sera çevresindeki yabancı otlar temizlenmeli, dengeli sulama ve gübreleme yapılmalı, sera giriş-çıkış ve havalandırma yerleri ince tel veya tül ile kaplanmalı, sarı yapışkan tuzaklarla izleme yapılmalı ve doğal düşmanlar korunmalıdır.

Biber Galsineği

Asphondylia capsici

Zarar şekli: Larvaların çiçek tomurcuklarında beslenmesi sonucu tomurcukların çoğu dökülür. Dökülmeyen tomurcuklardan oluşan meyvelerde larvanın bulunduğu kısım şişkinleşir, deforme ve renk açılması gösteren meyveler oluşur, meyve şeklini kaybeder. Üzeri sertleşir ve çatlar, ürünün kalite ve miktarı düşer.
Koşul: Ergin dönem hariç bütün dönemlerini biber meyvesi içinde geçirir; kışı bitki üzerinde veya yere düşen meyvelerde larva ya da pupa halinde geçirir. Turfanda ve örtüaltı biber yetiştiriciliğinde önemlidir.
Önlem: Tomurcuklanmış fideler kontrol edilmeden tarlaya dikilmemeli, tarlada yere dökülen enfekteli tomurcuk ve meyveler toplanıp yok edilmeli, hasat dönemi sonunda biber bitki artıkları tarlada bırakılmamalı, hasattan sonra derin sürüm yapılmalı ve çevredeki yabancı otlar imha edilmelidir.

Thripsler (Tütün Thripsi ve Çiçek Thripsi)

Thrips tabaci, Frankliniella occidentalis

Zarar şekli: Ergin ve larvalar bitkilerin yaprak, sap, çiçek ve meyvelerinde bitki özsuyu ile beslenir. Beslendikleri yapraklar bir süre sonra gümüşi renk alır ve üzerinde küçük siyah dışkı lekeleri görülür. Çiçeklerde beslenme döllenme ve meyve tutumunu olumsuz etkiler, meyvelerde şekil bozukluğu yapar. Ayrıca önemli virüs hastalıklarının taşıyıcılığını yaparlar.
Koşul: Sıcak ve kurak koşullarda hızla çoğalır; yılda 3-6, en fazla 15 döl verir. Örtüaltı yetiştiriciliğinde popülasyon hızla artar.
Önlem: Üretim alanı ve çevresindeki yabancı otlar temizlenmeli, sera açıklıkları ince tül ile kapatılmalı, mavi yapışkan tuzaklarla izleme yapılmalı ve doğal düşmanlar korunmalıdır.

Yaprakbitleri

Aphis gossypii

Zarar şekli: Yaprak ve yaprak altlarında toplu (koloni) halde bulunur, bitki özsuyunu emerek beslenir. Beslenme sonucu yapraklarda kıvrılma ve gelişme geriliği oluşur. Salgıladıkları tatlı madde yaprağı kaplar ve üzerinde siyah fumajin tabakası gelişir, fotosentez engellenir. Ayrıca önemli virüs hastalıklarını sağlıklı bitkilere bulaştırırlar.
Koşul: Bölge ve türlere göre yılda 10-16 döl verir; ılıman ve nemli koşullarda popülasyon çok hızlı artar.
Önlem: Hasattan sonra toprak üstünde kalan bitki sapları ve yabancı otlar imha edilmeli, uğur böceği ve yeşil sinek gibi doğal düşmanlar korunmalı, dengeli gübreleme ile aşırı azotlu gelişmeden kaçınılmalıdır.

Sarı Çay Akarı

Polyphagotarsonemus latus

Zarar şekli: Çıplak gözle zor görülecek kadar küçüktür. Beslenmesi sonucu büyüme noktalarındaki taze yaprak ve sürgünlerde aşağıya doğru kıvrılma, sertleşme ve gevrekleşme, yaprak altında bronzlaşma-parlaklaşma görülür. Çiçek ve meyvelerde deformasyon ve paslanma oluşur, bitki gelişimi durur.
Koşul: Sıcak ve nemli koşullarda, özellikle örtüaltında hızla çoğalır.
Önlem: Üretim alanı temiz tutulmalı, bulaşık bitki artıkları imha edilmeli, doğal düşmanlar (avcı akarlar) korunmalı ve erken dönemde dikkatli izleme yapılmalıdır.

Kırmızıörümcekler

Tetranychus urticae

Zarar şekli: Yaprağın alt yüzünde koloniler halinde beslenir, bitki özsuyunu emer. Beslenme sonucu yaprak üst yüzünde önce sarımsı-beyazımsı küçük noktalar, ileri dönemde sararma, bronzlaşma ve kuruma oluşur. Yoğun bulaşmada yapraklar ve sürgünler ince ağ ile kaplanır, yaprak dökümü ve verim kaybı görülür.
Koşul: Sıcak ve kurak hava koşullarında popülasyon çok hızlı artar; tozlu ve kurak ortamlarda zarar şiddetlenir.
Önlem: Üretim alanı ve çevresindeki yabancı otlar temizlenmeli, bitkiler aşırı kuraklığa bırakılmamalı, bulaşık bitki artıkları imha edilmeli ve avcı akar gibi doğal düşmanlar korunmalıdır.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.

Sık Sorulan Sorular

Biber biber kök boğazı yanıklığı belirtileri nelerdir?

Hastalık bitkinin değişik dönemlerinde ve organlarında görülür. Erken dönemdeki bulaşmalarda fideliklerde çökerten olarak etki gösterir. İleri dönemde kök boğazında önce koyu yeşil, zamanla kahverengi-siyaha dönüşen bir renk değişimi oluşur ve bu renk değişimi kök boğazını kuşak gibi sarar. Bulaşma kök bölgesine ulaşınca kök kabuğu kahverengileşir, çürür ve bitki solmaya başlar; normal sulama ve bakım yapılsa da bitki kendini toparlayamaz.

Biber bakteriyel leke hastalığı belirtileri nelerdir?

Yapraklarda ilk belirtiler küçük, şekilsiz, yağlımsı lekeler şeklindedir; ilerleyen dönemde lekeler birleşerek tüm yaprağı kurutur. Erken dönemde görülürse fide ve genç bitkiler tamamen kavrulur. Yaprak sapı, sap ve meyve sapında da yağlı görünüşlü benzer lekeler oluşur. Meyvelerde başlangıçta küçük, zamanla büyüyen, hafif çukur ve ortası çatlayan lekeler görülür; bu lekeler zamanla meyveyi tümden çürütebilir.

Biber patlıcangillerde külleme belirtileri nelerdir?

Konukçunun yapraklarında önce yuvarlakça, ayrı ayrı küçük lekecikler görülür; daha sonra bu lekecikler birleşerek yaprak sapını, yaprak ayasını ve gövdeyi kaplar. Hastalık ilerledikçe yapraklar pörsür ve aşağıya doğru sarkar. Mevsim ilerledikçe lekelerin rengi beyazdan kül rengine döner, devamında kurumalar meydana gelir ve büyük ölçüde ürün kaybı ortaya çıkar.

Biber beyazsinek (tütün ve sera beyazsineği) zararı nasıl anlaşılır?

Erginler 1 mm boyunda beyaz renkli olup bitkinin büyüme noktalarında ve taze yapraklarda, larvalar ise yaprağın alt yüzünde bulunur. Larva ve erginler bitki özsuyunu emerek beslenir, emgi sonucu yaprakta sararma oluşur. Salgıladıkları tatlı madde üzerinde siyah bir tabaka (fumajin) gelişir, bu kısımlar özümleme yapamaz, bitki zayıflar, verim ve kalite düşer. Ayrıca virüs hastalıklarını taşırlar.

Biber biber galsineği zararı nasıl anlaşılır?

Larvaların çiçek tomurcuklarında beslenmesi sonucu tomurcukların çoğu dökülür. Dökülmeyen tomurcuklardan oluşan meyvelerde larvanın bulunduğu kısım şişkinleşir, deforme ve renk açılması gösteren meyveler oluşur, meyve şeklini kaybeder. Üzeri sertleşir ve çatlar, ürünün kalite ve miktarı düşer.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü - Sebzelerde (Biber) Entegre Zirai Mücadele Üretici Eğitim Kitapçığı (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).

Biber üretimi ve ticareti Harman'da

Ücretsiz İlan Ver Biber Yetiştiriciliği Satılık Biber Tarım Araçları