Keçiboynuzu (Harnup) yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Keçiboynuzu (Harnup) Hastalıkları
Külleme
Pseudoidium ceratoniae
Belirti: Keçiboynuzunun en yaygın ve dönemsel görülen hastalıklarındandır. Yaprak yüzeyinde önce açık yeşil-sarımsı (kloroz) lekeler, ardından bu lekeler üzerinde tipik un serpilmiş görünümünde beyaz-gri pudramsı örtü oluşur. Şiddetli bulaşmalarda genç sürgün ve yapraklarda deformasyon, gelişme geriliği ve erken yaprak dökümü görülür.
Etmen / koşul: Etmeni külleme mantarı Pseudoidium ceratoniae'dır (Oidium ceratoniae). Ilıman ve nemli, sabahları çiğ oluşan ancak yaprak yüzeyinin ıslak kalmadığı koşullarda, sık dikim ve havalanması zayıf bahçelerde, özellikle taze sürgün döneminde hızla yayılır.
Önlem: Bahçede havalanmayı artıracak budama yapılmalı, sık gölgeli ve nemli ortam azaltılmalı, aşırı azotlu gübrelemeyle aşırı taze sürgün oluşumundan kaçınılmalı, hastalıklı yaprak ve sürgünler uzaklaştırılmalıdır. Gerektiğinde yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle koruyucu mücadele yapılmalı; ürün ve uygulama zamanı için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Cercospora yaprak lekesi
Pseudocercospora ceratoniae
Belirti: Yapraklarda köşeli ya da yuvarlağımsı, kahverengi-koyu esmer lekeler oluşur; lekeler zamanla birleşerek yaprakta geniş nekrotik alanlara ve erken yaprak dökümüne yol açar. Şiddetli yıllarda ağacın genel gücü zayıflar, verim ve meyve kalitesi düşer.
Etmen / koşul: Etmeni Pseudocercospora ceratoniae adlı fungustur. Külleme ile birlikte keçiboynuzunun en önemli ve döngüsel (yıldan yıla tekrarlayan) yaprak hastalıklarındandır. Uzun süreli yaprak ıslaklığı, yüksek nem ve ılıman sıcaklıklar, sık ve havalanması zayıf bahçelerde hastalığın gelişimini artırır. Fungus dökülen hastalıklı yapraklarda kışlar.
Önlem: Yere dökülen hastalıklı yapraklar toplanıp imha edilerek kaynak azaltılmalı, budama ile taç havalandırılmalı, ağaçlar arasında yeterli aralık bırakılmalı ve aşırı nemli koşullardan kaçınılmalıdır. Gerekli görülürse yalnızca ruhsatlı ürünlerle koruyucu uygulama yapılmalı; uygun ürün, zaman ve program için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Keçiboynuzu (Harnup) Zararlıları
Keçiboynuzu (Harnup) güvesi
Ectomyelois ceratoniae
Zarar şekli: Keçiboynuzu için en yıkıcı ve ekonomik öneme sahip zararlıdır. Larvalar meyveye (baklaya) girerek etli kısmı ve çekirdekleri yer; delik ağızlarında larva pislikleri ve ipeksi ağ görülür. Zarar gören baklalar kararır, içi boşalır ve küflenmeye açık hale gelir. Zararlı hem bahçede hem de depoda ürüne bulaşarak kaliteyi tümüyle düşürür.
Koşul: Etmeni bir kelebek olan Ectomyelois ceratoniae'dır; larvası asıl zararı yapar. Çok konukçulu (polifaj) bir türdür, narda ve turunçgilde de görülür. Akdeniz ikliminin sıcak koşullarında yılda birkaç döl verir; olgunlaşan ve ağaçta geç kalan baklalarla yere dökülen meyvelerde çoğalır. Depoda da gelişmesini sürdürür.
Önlem: Yere dökülen ve ağaçta kalan artık baklalar toplanıp imha edilmeli, hasat zamanında geciktirilmemeli, baklalar kuru ve serin depolarda saklanmalıdır. Bahçe temizliği ve erken hasat popülasyonu düşürür. Kimyasal mücadelede yalnızca ürün için ruhsatlı bitki koruma ürünleri kullanılmalı; uygulama zamanı, ürün seçimi ve dozu için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Kabuklu bitler ve unlu bitler
Coccidae, Diaspididae, Pseudococcidae
Zarar şekli: Dal, sürgün ve yaprak alt yüzeyinde sabit duran kabuklu ya da beyaz pamuksu örtülü emgi zararlıları görülür. Bitki özsuyunu emerek sürgünlerde zayıflamaya, yaprak dökümüne yol açarlar. Salgıladıkları tatlımsı madde (fumajin) üzerinde siyah is küfü gelişerek yaprak ve dalları karartır, fotosentezi engeller.
Koşul: Etmenleri çeşitli kabuklubit (Coccidae, Diaspididae) ve unlubit (Pseudococcidae) türleridir. Keçiboynuzunda görülmeleri genellikle seyrek ve dönemseldir; sıcak, kapalı ve hava akımı zayıf, aşırı gölgeli bahçelerde ve karınca faaliyetinin yoğun olduğu koşullarda artar.
Önlem: Sık ve kapalı taç yapısını açan budama ile havalanma sağlanmalı, aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalı, karınca geçişleri engellenmeli, bulaşık dallar kesilip uzaklaştırılmalıdır. Doğal düşmanlar (avcı ve parazitoitler) korunmalıdır. Zorunlu hallerde yalnızca ruhsatlı ürünlerle mücadele yapılmalı, uygun ürün ve zaman için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Gövde ve dal delen odun kurtları (kabuk ve odun böcekleri)
Zarar şekli: Gövde ve dallarda açılmış giriş delikleri, deliklerden dışarı atılan talaş benzeri odun tozu ve zamk/öz akıntısı dikkat çeker. Larvaların açtığı galeriler iletim demetlerini zedeler; dallarda ani solgunluk, kuruma ve özellikle genç ağaçlarda dal ya da ağaç ölümü görülür.
Koşul: Etmenleri gövde ve dalları delen odun kurtları ile kabuk böcekleridir. Zayıf düşmüş, budama yaraları bulunan, susuzluk ve bakım eksikliği ile stres altındaki ağaçlar daha kolay bulaşır. Sıcak Akdeniz koşullarında zarar artar.
Önlem: Ağaçların su ve bakımı düzenli tutularak sağlıklı ve dirençli kalması sağlanmalı, kuruyan ve galeri açılmış dallar sağlam kısımdan kesilip yakılarak imha edilmeli, budama araçları temiz kullanılmalı ve büyük yaralar kapatılmalıdır. Kimyasal mücadeleye karar verilmeden önce zararlının kesin teşhisi ve ruhsatlı ürün seçimi için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Keçiboynuzunun en yaygın ve dönemsel görülen hastalıklarındandır. Yaprak yüzeyinde önce açık yeşil-sarımsı (kloroz) lekeler, ardından bu lekeler üzerinde tipik un serpilmiş görünümünde beyaz-gri pudramsı örtü oluşur. Şiddetli bulaşmalarda genç sürgün ve yapraklarda deformasyon, gelişme geriliği ve erken yaprak dökümü görülür.
Yapraklarda köşeli ya da yuvarlağımsı, kahverengi-koyu esmer lekeler oluşur; lekeler zamanla birleşerek yaprakta geniş nekrotik alanlara ve erken yaprak dökümüne yol açar. Şiddetli yıllarda ağacın genel gücü zayıflar, verim ve meyve kalitesi düşer.
Keçiboynuzu (Harnup) keçiboynuzu (harnup) güvesi zararı nasıl anlaşılır?
Keçiboynuzu için en yıkıcı ve ekonomik öneme sahip zararlıdır. Larvalar meyveye (baklaya) girerek etli kısmı ve çekirdekleri yer; delik ağızlarında larva pislikleri ve ipeksi ağ görülür. Zarar gören baklalar kararır, içi boşalır ve küflenmeye açık hale gelir. Zararlı hem bahçede hem de depoda ürüne bulaşarak kaliteyi tümüyle düşürür.
Keçiboynuzu (Harnup) kabuklu bitler ve unlu bitler zararı nasıl anlaşılır?
Dal, sürgün ve yaprak alt yüzeyinde sabit duran kabuklu ya da beyaz pamuksu örtülü emgi zararlıları görülür. Bitki özsuyunu emerek sürgünlerde zayıflamaya, yaprak dökümüne yol açarlar. Salgıladıkları tatlımsı madde (fumajin) üzerinde siyah is küfü gelişerek yaprak ve dalları karartır, fotosentezi engeller.
Kaynak: Major Pathogens Affecting Carob in the Mediterranean Basin (Pathogens, MDPI, 2023) ve Carob pests in the Mediterranean region (Phytoparasitica, 2019); Harnup güvesi mücadelesi hakkında yerel yayınlar (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Keçiboynuzu (Harnup) üretimi ve ticareti Harman'da
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
