Reyhan (Fesleğen) yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Reyhan (Fesleğen) Hastalıkları
Fesleğen mildiyösü (Yalancı külleme)
Peronospora belbahrii
Belirti: Yaprakların üst yüzeyinde damarlar arasında soluk sarımsı lekeler oluşur. Yaprağın alt yüzeyinde bu lekelerin altında grimsi mor renkte tüysü bir küf tabakası görülür. İlerleyen dönemde yapraklar kahverengileşip kurur ve dökülür.
Etmen / koşul: Yüksek nem, serin geceler ve yaprak yüzeyinde uzun süre ıslaklık hastalığın hızla yayılmasını sağlar.
Önlem: Fideler arasında 20-30 cm aralık bırakarak hava akımı sağlanmalı, sık dikimden ve üstten sulamadan kaçınılarak yaprakların ıslak kalması önlenmelidir.
Fusarium solgunluğu
Fusarium oxysporum f. sp. basilici
Belirti: Bitkide önce alt yapraklarda sararma ve solma başlar, gövdede kahverengi çizgiler ve çökme görülür. Sap içi enine kesildiğinde iletim demetleri kahverengileşmiştir. Bitki giderek pörsür, bodurlaşır ve kurur.
Etmen / koşul: Toprak ve tohum kaynaklı bir fungustur; sıcak topraklarda ve aynı yere sürekli fesleğen ekiminde zarar artar.
Önlem: Münavebe uygulanmalı, temiz ve sağlıklı tohum-fide kullanılmalı, hastalıklı bitkiler sökülerek imha edilmeli ve dayanıklı çeşitler tercih edilmelidir.
Kök ve kök boğazı çürüklüğü (Fide devrilmesi)
Rhizoctonia solani
Belirti: Fidelerde kök boğazında kararma ve incelme görülür, fideler topraktan kesilmiş gibi devrilir. Gelişmiş bitkilerde kökler kahverengileşip çürür, bitki susuz kalmış gibi solar.
Etmen / koşul: Fazla sulanan, drenajı kötü ve soğuk-nemli topraklarda etmen hızla gelişir.
Önlem: İyi drenajlı toprak kullanılmalı, aşırı sulamadan kaçınılmalı, sık dikim yapılmamalı ve hastalıklı bitkiler köküyle uzaklaştırılmalıdır.
Kurşuni küf (Gri küf)
Botrytis cinerea
Belirti: Yaprak, sap ve çiçeklerde önce açık yeşil-sarımsı su kerteli lekeler oluşur. Nemli ortamda bu lekeler üzerinde grimsi kül renginde tozlu bir küf tabakası gelişir, dokular yumuşar ve çürür.
Etmen / koşul: Yüksek nem, havasız kapalı ortam ve bitki üzerinde uzun süre kalan su damlaları hastalığı tetikler.
Önlem: Havalandırma artırılmalı, bitki sıklığı azaltılmalı, ölü ve hastalıklı bitki artıkları bahçeden toplanıp imha edilmelidir.
Reyhan (Fesleğen) Zararlıları
Yaprak bitleri
Aphis spp.
Zarar şekli: 1,5-3 mm boyunda, oval ve yumuşak vücutlu bitler taze sürgün ve yaprakların altında topluca bulunur. Bitki özsuyunu emerek yapraklarda kıvrılma, büyüme bozukluğu ve şekil bozukluğuna yol açar. Salgıladıkları yapışkan tatlımsı madde üzerinde siyah is küfü gelişir.
Koşul: Ilık ve kapalı ortamlarda hızla çoğalırlar, aşırı azotlu gübrelemeyle taze sürgünlerde popülasyon artar.
Önlem: Dengeli gübreleme yapılmalı, yabancı otlar temizlenmeli, bulaşık sürgünler budanarak uzaklaştırılmalı ve uğur böceği gibi doğal düşmanlar korunmalıdır.
Kırmızı örümcek (İki noktalı kırmızı örümcek)
Tetranychus urticae
Zarar şekli: Yaprakların alt yüzeyinde gözle zor görülen küçük akarlar beslenir. Yaprak üst yüzeyinde önce iğne ucu gibi sarı-beyaz noktalar oluşur, sonra yapraklar soluklaşıp grileşir. Yoğunlukta bitki üzerinde ince ağlar görülür ve yapraklar kurur.
Koşul: Sıcak ve kuru hava ile tozlu ortamlarda popülasyon çok hızlı artar.
Önlem: Ortam nemi dengelenmeli, tozlanma önlenmeli, yabancı otlar temizlenmeli ve ağır bulaşık yapraklar toplanarak imha edilmelidir.
Beyazsinek
Bemisia tabaci
Zarar şekli: Yaprakların altında bulunan beyaz renkli küçük sinekler dokunulduğunda uçuşur. Bitki özsuyunu emerek yapraklarda sararma ve gelişme geriliğine neden olur. Salgıladıkları tatlımsı madde yaprakları yapışkan hale getirir ve üzerinde is küfü oluşur.
Koşul: Sıcak ve kapalı, havasız ortamlarda hızla çoğalırlar.
Önlem: Sık dikimden kaçınılmalı, havalandırma sağlanmalı, yabancı otlar temizlenmeli ve sarı yapışkan tuzaklarla popülasyon izlenmelidir.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Yaprakların üst yüzeyinde damarlar arasında soluk sarımsı lekeler oluşur. Yaprağın alt yüzeyinde bu lekelerin altında grimsi mor renkte tüysü bir küf tabakası görülür. İlerleyen dönemde yapraklar kahverengileşip kurur ve dökülür.
Bitkide önce alt yapraklarda sararma ve solma başlar, gövdede kahverengi çizgiler ve çökme görülür. Sap içi enine kesildiğinde iletim demetleri kahverengileşmiştir. Bitki giderek pörsür, bodurlaşır ve kurur.
Fidelerde kök boğazında kararma ve incelme görülür, fideler topraktan kesilmiş gibi devrilir. Gelişmiş bitkilerde kökler kahverengileşip çürür, bitki susuz kalmış gibi solar.
Reyhan (Fesleğen) yaprak bitleri zararı nasıl anlaşılır?
1,5-3 mm boyunda, oval ve yumuşak vücutlu bitler taze sürgün ve yaprakların altında topluca bulunur. Bitki özsuyunu emerek yapraklarda kıvrılma, büyüme bozukluğu ve şekil bozukluğuna yol açar. Salgıladıkları yapışkan tatlımsı madde üzerinde siyah is küfü gelişir.
Reyhan (Fesleğen) kırmızı örümcek (i̇ki noktalı kırmızı örümcek) zararı nasıl anlaşılır?
Yaprakların alt yüzeyinde gözle zor görülen küçük akarlar beslenir. Yaprak üst yüzeyinde önce iğne ucu gibi sarı-beyaz noktalar oluşur, sonra yapraklar soluklaşıp grileşir. Yoğunlukta bitki üzerinde ince ağlar görülür ve yapraklar kurur.
Kaynak: Hatay İçin Birlikte - Nane, Fesleğen, Kekik, Adaçayı Hastalık ve Zararlıları (Doğa Dostu Üretim Broşürü) (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
