İncir Hastalıkları ve Zararlıları

İncir yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.

İncir Hastalıkları

Çelik Marazı (Kanser)

Belirti: Sürgünlerde büyüme duraksar ve ağaç zayıflar. Sürgün ve ince dallarda hafif şişlik ve kararma görülür, koyu renkli bir zamk salgılaması başlar. Zamanla bu kısımlar genişler, çatlar ve açık kanser yaraları oluşur. Hastalık kalın dal, gövde ve kök boğazı boyunca ilerleyerek tüm ağacı kurutur.

Etmen / koşul: Etmen mantar bitkiye budama, don, dolu ve güneş yanıklığı gibi yaralardan giriş yapar.

Önlem: Bulaşık ağaçlardan çelik veya aşı kalemi alınmamalıdır. Budama aletleri her ağaçta dezenfektan çözeltiye (yüzde 10 çamaşır suyu) batırılmalı; hasta dallar sağlam kısımdan 5-10 cm içeriden kesilip yakılmalıdır.

Soğuk Zararı ve Güneş Zararı

Belirti: Kuvvetli soğuk ve donlarda dal ve gövdede uzunlamasına yarılmalar, hatta ağacın tamamında donma meydana gelerek ciddi zararlanmalar oluşur. Güneş yakması da benzer şekilde gövde ve dallarda kavlamalara yol açar.

Etmen / koşul: Kuvvetli kış soğukları, geç donlar ve yoğun güneş maruziyeti etkili olur.

Önlem: Zarar gören ana dallar uygun şekilde budanmalı; güneş yakmasını önlemek için ana gövde ve dallar badana edilmeli, uygun budama ile yapraklardan oluşan iyi bir kubbe oluşturularak gövdenin güneşe maruz kalması engellenmelidir.

Kök Çürüklüğü (Rosellinia Kök Çürüklüğü / Kök Uyuzu)

Rosellinia

Belirti: Hastalığa yakalanan ağaçlar zayıflar, yaprakları sararır ve sonunda kuruyup ölür. Hasta bitkinin kökleri açıldığında kalın köklerin üzerinde, kök kabuğunun altında ve çevredeki toprakta beyaz pamuk lifi gibi mantari oluşumlar gözlenir.

Etmen / koşul: Toprakta yıllarca canlı kalabilen mantari bir etmendir; fazla su birikmesi ve aşırı nemli, kötü drenajlı topraklarda gelişir.

Önlem: İyi bir drenaj sağlanmalı, derin fidan dikiminden ve gereksiz derin toprak işlemeden kaçınılmalıdır. Sulama suyu ve gübre kök boğazına değil taç izdüşümüne verilmeli; aşırı zarar gören ağaçlar hastalıklı kökleriyle birlikte sökülüp yakılmalı, söküm yerine hemen yeni fidan dikilmemelidir.

Meyvelerde İç Çürüklüğü (Endosepsi - Pembe, Kahverengi veya Yumuşak Çürüklük)

Belirti: Hastalık meyvenin ağız (ostiol) kısmında pas rengi, kahverengi lekelenmeler şeklinde başlar. İlerledikçe meyve ağzı kırmızımsı-mor renk alır ve sulu bir hal alır. Meyve kalitesinde önemli kayıplara neden olur.

Etmen / koşul: İlek arısı vasıtasıyla taşınan mantari bir hastalıktır; etmen erkek incirlerin boğa meyveleri içinde kışı geçirir. Nemli ve sıcak mevsimlerde belirtiler daha yaygın görülür.

Önlem: Aşırı ileklemeden kaçınılmalı, ilek ağaçları dişi incir bahçesinden uzakta tesis edilmelidir. Kullanılan ilekler taze, yarasız, lekesiz ve sağlıklı olmalı; arı çıkışından önce toplanan boğa meyveleri ikiye kesilerek paslı ve lekeli olanlar imha edilmeli, temiz olanlar boğalamada kullanılmalıdır.

Meyvede Sürme ve Ekşime

Belirti: Ekşimede meyve ağız kısmında pembe-kırmızı akıntı ve mayalanma nedeniyle ekşimsi bir koku oluşur, meyvede kalite kaybı görülür. Sürme hastalığında ise meyve içerisinde siyah toz yığını oluşumu gözlenir.

Etmen / koşul: Küf ve maya etmenleri dişi incir meyvelerine öncelikle ilek arısı, ekşilik böcekleri ve sirke sinekleri ile taşınır. Sürme kurak ve sıcak geçen mevsimlerde daha yaygın görülebilir.

Önlem: Taşıyıcı olan ekşilik böcekleri ve sirke sinekleri ile mücadele edilmeli; bahçe içerisinde bu böceklere yataklık yapacak meyve artıkları imha edilip bahçe temizlenmeli, aşırı sulama ve aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalıdır.

İncir Zararlıları

Kanlı Balsıra

Zarar şekli: Mayıs sonu Haziran başında yumurtadan çıkan nimfler ağacın genç sürgün, yaprak ve meyvelerinde beslenerek ağaçları zayıf düşürür, küçük ve kalitesiz meyve oluşumuna yol açar. Zararlının salgıladığı tatlı madde meyve yüzeyinde karaballık denen siyah küf tabakası oluşturur.

Koşul: Yaz boyunca beslenen birinci nesil, sonbaharda Eylül ayı başından itibaren ikinci neslini verir.

Önlem: Az sayıda ağaç ve bulaşık emzik varsa gözler patlamadan önce bulaşık dallar elle sıyrılmalıdır.

Ekşilik Böcekleri ve Sirke Sinekleri

Zarar şekli: Zararlı sağlam meyvede beslenir ve yumurta bırakır; maya veya küf gibi etmenleri meyveye taşıyıp bulaştırarak meyve kalitesinin düşmesine neden olur. Beslendikleri meyvenin bozulmasının ardından sirke sineklerinin de saldırmasına yol açarak kaliteyi iyice düşürür.

Koşul: Kışı bahçede çürümüş meyve artıkları içinde ya da depoda meyve aralarında ergin halde geçirir; Mart ayı sonlarından itibaren hava sıcaklığının artması ile kışlaklardan çıkıp etkin olurlar.

Önlem: Düzenli ve kısa aralıklarla meyve hasadı yapılmalı, üreme ve kışlama ortamı olan sebze-meyve artıkları bahçeden uzaklaştırılmalıdır. Nisan başından itibaren su, hurda incir ve kuru hamur mayası içeren çekici yem tuzakları her 10 ağaca bir adet asılarak ergin yakalaması yapılabilir (tuzaklar ilekleme döneminde ilek arısına zarar vermemek için toplanır).

Kırmızı Örümcek

Zarar şekli: Zararlının ergin ve nimfleri incir yaprak ve meyvelerini emerek beslenir. Emgi yerlerinde soluk sarımsı lekeler oluşur, yapraklar sararır; meyveler küçük kalarak kalitesi düşer.

Koşul: Zarar Haziran ayından itibaren görülmeye başlar ve sıcakların artması ile daha da yaygınlaşır.

Önlem: Bahçe temizliği ve ağaçların aşırı tozlanmasını önleyici tedbirlerle popülasyon baskı altında tutulmalıdır.

İncir Psillidi

Zarar şekli: Erginler açık yeşil renkte olup kanatları renksiz ve şeffaftır. Mart ayında tomurcukların patlaması ile yumurtalardan çıkan yavrular tomurcukları emerek ağaçlarda zayıflık ve şekil bozukluğuna neden olur.

Koşul: Mart ayında tomurcuk patlaması döneminde yumurtadan çıkar, Mayıs başında ergin hale gelir.

Önlem: İncirde ekonomik bir zarara neden olmadıkları için özel bir mücadeleye gerek yoktur; bahçe genel bakımı yeterlidir.

Kuru İncir Kurtları

Zarar şekli: Zararlı kelebeklerin larvaları (kurtları) kuru incir meyvelerinde beslenerek ürün kaybına ve kalitenin düşmesine neden olur. Meyve içinde beslenme galerileri ve kirlilik görülür.

Koşul: Geceleri aktif hale geçen ergin kelebekler ışığa yönelir; depo ve kurutma alanlarında bulaşma yaygındır.

Önlem: Bahçedeki tüm meyve ve sebze artıkları toplanıp yok edilmeli; kuru incirler kerevetlerde kurutulup geceleri üst üste toplanarak örtülmeli, kuruyan incirler açıkta bekletilmeden kapalı kasalarda saklanmalıdır. Depoların kapı ve pencereleri kelebek girmeyecek şekilde sinek teli ile kapatılmalı ve depo hijyeni sağlanmalıdır.

Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.

Sık Sorulan Sorular

İncir çelik marazı (kanser) belirtileri nelerdir?

Sürgünlerde büyüme duraksar ve ağaç zayıflar. Sürgün ve ince dallarda hafif şişlik ve kararma görülür, koyu renkli bir zamk salgılaması başlar. Zamanla bu kısımlar genişler, çatlar ve açık kanser yaraları oluşur. Hastalık kalın dal, gövde ve kök boğazı boyunca ilerleyerek tüm ağacı kurutur.

İncir soğuk zararı ve güneş zararı belirtileri nelerdir?

Kuvvetli soğuk ve donlarda dal ve gövdede uzunlamasına yarılmalar, hatta ağacın tamamında donma meydana gelerek ciddi zararlanmalar oluşur. Güneş yakması da benzer şekilde gövde ve dallarda kavlamalara yol açar.

İncir kök çürüklüğü (rosellinia kök çürüklüğü / kök uyuzu) belirtileri nelerdir?

Hastalığa yakalanan ağaçlar zayıflar, yaprakları sararır ve sonunda kuruyup ölür. Hasta bitkinin kökleri açıldığında kalın köklerin üzerinde, kök kabuğunun altında ve çevredeki toprakta beyaz pamuk lifi gibi mantari oluşumlar gözlenir.

İncir kanlı balsıra zararı nasıl anlaşılır?

Mayıs sonu Haziran başında yumurtadan çıkan nimfler ağacın genç sürgün, yaprak ve meyvelerinde beslenerek ağaçları zayıf düşürür, küçük ve kalitesiz meyve oluşumuna yol açar. Zararlının salgıladığı tatlı madde meyve yüzeyinde karaballık denen siyah küf tabakası oluşturur.

İncir ekşilik böcekleri ve sirke sinekleri zararı nasıl anlaşılır?

Zararlı sağlam meyvede beslenir ve yumurta bırakır; maya veya küf gibi etmenleri meyveye taşıyıp bulaştırarak meyve kalitesinin düşmesine neden olur. Beslendikleri meyvenin bozulmasının ardından sirke sineklerinin de saldırmasına yol açarak kaliteyi iyice düşürür.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, İncir Araştırma İstasyonu Müdürlüğü (Erbeyli/Aydın) - İncirde Hastalık ve Zararlıları (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).

İncir üretimi ve ticareti Harman'da

Ücretsiz İlan Ver İncir Yetiştiriciliği Satılık İncir Tarım Araçları