Ihlamur yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Ihlamur Hastalıkları
Kurşuni küf
Botrytis spp.
Belirti: Çiçek, sürgün, gövde ve yapraklarda önce suda ıslatılmış gibi görünen düzensiz lekeler oluşur, bu lekeler kısa sürede kurşuni gri renge döner. Nemli koşullarda hasta dokular üzerinde kurşuni renkte küf tabakası gelişir, taç yaprakları keçeleşip birbirine yapışır. İleri dönemde sürgün ve gövdede çürüme, yaprak yanıklığı ve fide çökerten görülür; genç tomurcuklar enfekte olarak açılmadan kurur ya da dökülür.
Etmen / koşul: Hava neminin yaklaşık yüzde 95 ve sıcaklığın 17-23 derece olduğu serin, nemli, sisli ve bulutlu havalarda hızla gelişir. Havalandırması zayıf, sık dikilmiş ve uzun süre yüksek nemin hakim olduğu alanlarda yaygındır.
Önlem: Sık dikimden kaçınılmalı, dallar arasında hava akımı sağlanmalı; dengeli gübreleme ve iyi bakımla bitkinin sağlıklı gelişmesi desteklenmelidir. Hastalıklı bitki artıkları ortamdan uzaklaştırılmalı, dayanıklı çeşitler tercih edilmeli ve aşırı nem oluşumu engellenmelidir.
Külleme
Belirti: Yaprakların özellikle üst yüzeyinde, sürgün ve genç tomurcuklarda un serpilmiş gibi beyaz-gri renkli toz tabakası belirir. Zamanla bu tabaka yaprağın büyük bölümünü kaplar; etkilenen yapraklar deforme olur, kıvrılır, sararır ve erken dökülebilir. Genç sürgünlerin gelişimi yavaşlar ve cılızlaşır.
Etmen / koşul: Sıcak ve kurak havalarda, gündüz sıcaklığının yüksek, gecelerin nemli olduğu dönemlerde gelişir. Hava akımının zayıf olduğu, gölgeli ve sık taçlı alanlarda yayılımı artar.
Önlem: Taç içi havalanmayı artıracak şekilde aralama yapılmalı, aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalıdır. Hastalıklı sürgün ve yapraklar toplanıp uzaklaştırılmalı, bitkiler arası mesafe açılarak nem birikimi azaltılmalıdır.
Yaprak lekesi
Cercospora microsora
Belirti: Yapraklar üzerinde başlangıçta küçük, yuvarlağımsı, kahverengi-kızıl renkli lekeler oluşur; lekelerin ortası açık, kenarları koyu renkli bir halkayla çevrilidir. Lekeler zamanla birleşerek genişler, yaprak dokusu kurur. Yoğun bulaşmada yapraklar erkenden sararıp dökülür.
Etmen / koşul: Serin, yağışlı ve uzun süre yaprak ıslaklığının devam ettiği ilkbahar ve yaz başı koşullarında gelişir. Sık taçlı, havalanması zayıf ağaçlarda yayılımı artar.
Önlem: Yere dökülen hastalıklı yapraklar toplanıp ortamdan uzaklaştırılmalı, taç havalanmasını artıracak aralama yapılmalıdır. Sulama yapraktan değil tabandan verilerek yaprak ıslaklığı süresi kısaltılmalıdır.
Ihlamur Zararlıları
Ihlamur yaprak biti
Eucallipterus tiliae
Zarar şekli: Yaprakların alt yüzünde ve genç sürgünlerde küçük, açık sarı-yeşil renkli biçimde kümelenmiş bitler bulunur. Bitkinin özsuyunu emerek beslenir; yapraklarda kıvrılma, sararma ve cılızlaşma görülür. Salgıladıkları yapışkan tatlımsı madde (fumajin) yaprak ve altındaki yüzeylerde siyah bir is tabakasının oluşmasına yol açar.
Koşul: İlkbahar ve yaz başında, ılıman ve nemli havalarda popülasyonu hızla artar. Bol sürgün veren, aşırı azotla beslenmiş genç ağaçlarda zarar daha yoğundur.
Önlem: Doğal düşmanları (gelin böceği, uğur böceği larvaları) korunmalı, dengeli gübreleme ile aşırı sürgün gelişimi önlenmelidir. Bulaşık genç sürgünler budanarak uzaklaştırılabilir, ağaç tabanı yabancı otlardan temizlenmelidir.
Kırmızı örümcek (iki noktalı kırmızı örümcek)
Tetranychus urticae
Zarar şekli: Yaprakların alt yüzünde gözle zor görülen küçük akarlar beslenir; emgi sonucu yaprak üst yüzeyinde önce ince sarı-beyaz noktacıklar, sonra geniş soluk lekeler oluşur. Yoğun zararda yapraklar bronzlaşır, kurur ve erken dökülür; yaprak altında ve sürgün uçlarında ince ağ örgüsü fark edilir.
Koşul: Sıcak ve kurak hava koşullarında, tozlu ve susuz kalmış bitkilerde çok hızlı çoğalır. Yaz aylarındaki yüksek sıcaklık ve düşük nem popülasyonu artırır.
Önlem: Toz birikimini azaltmak için bitkilerin yapraklarına zaman zaman su verilmeli, ağaçların su ihtiyacı düzenli karşılanmalıdır. Bulaşık yaprak ve sürgünler temizlenmeli, doğal düşman akarlar korunmalıdır.
Ihlamur keçe akarı (gal akarı)
Eriophyes tiliae
Zarar şekli: Yaprak üst yüzeyinde önce küçük yeşilimsi-kırmızımsı çıkıntılar (galler) belirir, bu çıkıntıların yaprak alt yüzeyindeki karşılığı keçemsi tüy yapısıyla kaplıdır. Akarlar bu galler içinde beslenir; yoğun bulaşmada yaprak yüzeyi boynuzsu çıkıntılarla kaplanır ve yaprak deforme görünür. Genellikle ağaca ciddi zarar vermez ancak görünümü bozar.
Koşul: İlkbaharda yaprakların açılmasıyla birlikte etkinleşir; ılıman ve nemli ilkbahar koşullarında gal oluşumu artar. Akar kışı tomurcuk pulları altında geçirir.
Önlem: Aşırı bulaşık yaprak ve sürgünler toplanarak imha edilmeli, dökülen yapraklar ağaç altından uzaklaştırılmalıdır. Ağacın genel sağlığı iyi bakımla korunmalı, doğal düşmanlar desteklenmelidir.
Kabuklu bit / koşnil (kalkan biti)
Zarar şekli: Dal, sürgün ve yaprak damarları üzerinde kahverengi, kabarık kalkan ya da mum benzeri örtüyle kaplı hareketsiz canlılar görülür. Bitki özsuyunu emerek beslenirler; etkilenen dallarda zayıflama, yapraklarda sararma ve dökülme olur. Salgıladıkları tatlımsı madde üzerinde siyah is (fumajin) tabakası gelişir.
Koşul: Havalanması zayıf, gölgeli ve bakımsız ağaçlarda yoğunlaşır. Ilıman koşullarda yıl boyunca varlığını sürdürebilir.
Önlem: Bulaşık dallar budanarak uzaklaştırılmalı, taç içi havalanması sağlanmalıdır. Doğal düşmanlar korunmalı, ağaç gövdesi ve dalları temiz tutularak erken dönemde elle temizlik yapılmalıdır.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Sık Sorulan Sorular
Ihlamur kurşuni küf belirtileri nelerdir?
Çiçek, sürgün, gövde ve yapraklarda önce suda ıslatılmış gibi görünen düzensiz lekeler oluşur, bu lekeler kısa sürede kurşuni gri renge döner. Nemli koşullarda hasta dokular üzerinde kurşuni renkte küf tabakası gelişir, taç yaprakları keçeleşip birbirine yapışır. İleri dönemde sürgün ve gövdede çürüme, yaprak yanıklığı ve fide çökerten görülür; genç tomurcuklar enfekte olarak açılmadan kurur ya da dökülür.
Ihlamur külleme belirtileri nelerdir?
Yaprakların özellikle üst yüzeyinde, sürgün ve genç tomurcuklarda un serpilmiş gibi beyaz-gri renkli toz tabakası belirir. Zamanla bu tabaka yaprağın büyük bölümünü kaplar; etkilenen yapraklar deforme olur, kıvrılır, sararır ve erken dökülebilir. Genç sürgünlerin gelişimi yavaşlar ve cılızlaşır.
Ihlamur yaprak lekesi belirtileri nelerdir?
Yapraklar üzerinde başlangıçta küçük, yuvarlağımsı, kahverengi-kızıl renkli lekeler oluşur; lekelerin ortası açık, kenarları koyu renkli bir halkayla çevrilidir. Lekeler zamanla birleşerek genişler, yaprak dokusu kurur. Yoğun bulaşmada yapraklar erkenden sararıp dökülür.
Ihlamur ihlamur yaprak biti zararı nasıl anlaşılır?
Yaprakların alt yüzünde ve genç sürgünlerde küçük, açık sarı-yeşil renkli biçimde kümelenmiş bitler bulunur. Bitkinin özsuyunu emerek beslenir; yapraklarda kıvrılma, sararma ve cılızlaşma görülür. Salgıladıkları yapışkan tatlımsı madde (fumajin) yaprak ve altındaki yüzeylerde siyah bir is tabakasının oluşmasına yol açar.
Ihlamur kırmızı örümcek (iki noktalı kırmızı örümcek) zararı nasıl anlaşılır?
Yaprakların alt yüzünde gözle zor görülen küçük akarlar beslenir; emgi sonucu yaprak üst yüzeyinde önce ince sarı-beyaz noktacıklar, sonra geniş soluk lekeler oluşur. Yoğun zararda yapraklar bronzlaşır, kurur ve erken dökülür; yaprak altında ve sürgün uçlarında ince ağ örgüsü fark edilir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Bitki Hastalıkları Zirai Mücadele Teknik Talimatları (Süs Bitkileri Bölümü) (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
