Ihlamur Yetiştiriciliği

Ihlamur (Tilia), çiçekleri tıbbi ve aromatik amaçla değerlendirilen, kolay işlenen odunu ve gölge değeriyle de önem taşıyan değerli bir orman ağacıdır. Ülkemizde Tilia tomentosa, Tilia cordata, Tilia platyphyllos ve Kafkas ıhlamuru olmak üzere dört taksonu doğal olarak bulunur. Bu rehber, ıhlamurun tohumla çoğaltımı, fidan üretimi, çiçek hasadı ve genel bakımına dair resmi kaynaklara dayalı bilgileri bir araya getirir.

Ekim zamanı ve tohum

Ihlamur tohumla çoğaltılır. Resmi araştırma sonuçlarına göre en iyi çimlenme, taze toplanan tohumların hiçbir ön işlem uygulanmadan sonbaharda ekilmesiyle alınmıştır. Tohumlar olgunlaşma döneminde (yaz sonu ile sonbahar başı) toplanır; toplama zamanı çimlenme başarısını doğrudan etkiler.

Ihlamur tohumları, tohum kabuğu ve endospermden kaynaklanan iki ayrı çimlenme engeline (dormansi) sahiptir; bu nedenle doğal çimlenme oranı düşüktür. Engeli aşmak için sonbaharda taze ekim veya katlama (stratifikasyon) uygulanır. Araştırmada en yüksek çimlenme (yüzde 60), sülfürik asitle muamele edilip 2000 ppm GA3 verildikten sonra 8 hafta sıcak ve 12 hafta soğuk katlamaya alınan tohumlarda elde edilmiştir.

Sulama ve hasat

Fidan üretiminde, özellikle repikaj (şaşırtma) sahalarında düzenli sulama fidan gelişimini destekler. Akademik denemeler, su tasarrufunun öncelikli olduğu koşullarda azaltılmış (kısıtlı) sulamanın da fidan gelişimi için yeterli olabileceğini göstermektedir.

Ihlamurda hasat edilen başlıca ürün çiçektir. Çiçekler çiçeklenme döneminde toplanıp gölgede kurutularak değerlendirilir. Çiçekler tannen, müsilaj ve uçucu yağ içerir; çay olarak tüketildiğinde geleneksel olarak soğuk algınlığı ve uykusuzluğa karşı kullanılır. Türkiye genelinde hasat başta Bursa olmak üzere Karadeniz ve Marmara ormanlarında yoğunlaşır.