Menü
İncir (Ficus carica), sıcak ve ılıman iklimleri seven, Anadolu’nun en eski meyve türlerinden biridir. Türkiye, özellikle kuru incirde dünyanın önde gelen üretici ve ihracatçısı konumundadır ve ülke tarımı için stratejik bir üründür. Ege Bölgesi’nde, Büyük Menderes Havzası’nda yoğunlaşan üretim, hem taze tüketim hem de kurutmalık olarak değerlendirilir. Kuru incirin başlıca çeşidi, iri ve açık renkli meyveleriyle bilinen Sarılop (Calimyrna) çeşididir; taze tüketimde ise Bursa Siyahı gibi çeşitler öne çıkar. İncir, Türk mutfağında hem taze meyve hem de kuru meyve olarak reçel, tatlı ve kahvaltılıklarda geniş yer tutar. Ayrıca lif, mineral ve doğal şeker içeriğiyle beslenme açısından değerlidir. Üretimin önemli bölümü ihracata yönelik olduğu için incir, üretici gelirleri, kırsal istihdam ve döviz girdisi bakımından ekonomik olarak öne çıkar. Aydın inciri, coğrafi işaret tescili bulunan tanınmış bir üründür ve kalite algısını güçlendirir. Bu yönleriyle incir, Türkiye’nin uluslararası pazarda güçlü olduğu sayılı tarım ürünlerinden biridir.
İncir üretiminin ağırlık merkezi Ege Bölgesi, özellikle Aydın ilidir. Aydın’ın Germencik, İncirliova, Nazilli, Koçarlı, Kuyucak, Bozdoğan ve Söke gibi ilçeleri, Büyük Menderes Nehri havzası boyunca uzanan verimli alüvyal ovalarıyla kuru incir üretiminin kalbini oluşturur. Bu bölgenin öne çıkmasının başlıca nedeni iklim ve toprak uyumudur: incir sıcak, kurak yazları ve ılıman kışları sever; olgunlaşma döneminde yüksek sıcaklık ve düşük nem, meyvenin ağaç üzerinde ve harmanda doğal yolla kurumasını kolaylaştırır. Büyük Menderes Havzası’nın derin, iyi drene olan ve organik maddece zengin toprakları da kaliteli, iri ve açık renkli Sarılop meyvelerinin oluşmasına elverişlidir. Ege’nin yanı sıra Marmara Bölgesi’nde Bursa çevresinde, daha çok taze tüketime yönelik Bursa Siyahı incir yetiştirilir. Akdeniz Bölgesi ile Güneydoğu ve Doğu Anadolu’nun sıcak mikroklimalı bazı vadilerinde de daha çok yerel tüketime dönük incir üretimi yapılır. Ancak kurutmalık incirde Aydın merkezli Ege üretimi belirleyici konumunu korur.
İncirde verim; çeşide, ağacın yaşına, toprak ve sulama koşullarına, bakım düzeyine ve özellikle ilekleme (kaprifikasyon) uygulamasının başarısına göre önemli ölçüde değişir. Kuru incir açısından ağaç başına verim, genç ağaçlarda düşükken tam verim çağına ulaşmış bakımlı ağaçlarda yaklaşık birkaç on kilograma kadar taze meyve verebilir; kuru ürün miktarı, taze meyvenin kuruma oranına bağlı olarak bunun belirgin biçimde altındadır. Verimi etkileyen başlıca etkenler arasında, Sarılop gibi çeşitlerde döllenme için gerekli olan erkek incir (ilek) ve incir arısı (Blastophaga) aracılığıyla yapılan ileklemenin zamanında ve yeterli yapılması gelir; ilekleme eksikse meyve tutumu ve kalite düşer. Ayrıca budama, gübreleme, sulama, hastalık ve zararlılarla mücadele, olgunlaşma dönemindeki hava koşulları ile hasat ve kurutma sırasındaki hijyen de verim ve kaliteyi doğrudan etkiler. Kesin ve güncel verim rakamları için TÜİK ve TAGEM verilerine başvurulması önerilir.
İncir, Türkiye için hem iç tüketim hem de ihracat açısından değerli bir üründür. Kuru incirde Türkiye dünyanın önde gelen üretici ve ihracatçıları arasında yer alır; ürünün önemli bir bölümü başta Avrupa ülkeleri olmak üzere çok sayıda ülkeye ihraç edilir ve tarımsal ihracat gelirlerine katkı sağlar. İhracat büyük ölçüde Ege Bölgesi merkezli olarak, Ege İhracatçı Birlikleri kanalıyla organize edilir ve Aydın inciri coğrafi işaret tescilinin de desteğiyle kaliteli ürün olarak pazarlanır. Taze incir daha çok iç pazarda mevsiminde tüketilir; dayanıksız bir meyve olması nedeniyle taze ihracatı, kuru incire kıyasla daha sınırlıdır. Türkiye kuru incirde net ihracatçı konumunda olduğundan ithalat çok düşük düzeydedir. İncir; üretici gelirleri, ambalajlama ve işleme tesislerinde istihdam, lojistik ve döviz girdisi yönüyle bölgesel ekonomide belirleyici rol oynar. Fiyatlar ve talep; rekolte, kalite, ihracat pazarlarındaki koşullar ve aflatoksin gibi gıda güvenliği standartlarına uyumdan etkilenir. Güncel ticaret verileri için TÜİK ve Ticaret Bakanlığı kaynakları esas alınmalıdır.
İncirin ana üretim bölgesi Ege'dir. Özellikle Aydın ilinde Büyük Menderes Vadisi boyunca uzanan bahçeler, Türkiye kuru incir üretiminin büyük bölümünü karşılar. İzmir, Muğla ve Bursa da önemli üretim alanlarıdır. İncir ağacı sıcak ve kurak yazları, ılıman kışları seven bir bitki olduğu için Akdeniz iklimine sahip yörelerde başarıyla yetişir; aşırı soğuk ve geç ilkbahar donları ağaca zarar verdiğinden iç bölgelerde üretimi sınırlıdır.
Türkiye'de kuru incir üretiminin temelini Sarılop (Kaliforniya'da Calimyrna adıyla bilinen) çeşidi oluşturur. İri, açık sarı renkli ve yüksek şeker oranına sahip meyveleri kurutmaya çok elverişlidir. Aydın yöresinde yetiştirilen Sarılop inciri coğrafi işaret olarak 'Aydın İnciri' adıyla tescillenmiştir. Taze tüketime yönelik olarak ise Bursa Siyahı gibi koyu renkli çeşitler öne çıkar.
Sarılop gibi çeşitlerin meyve tutabilmesi için ilekleme adı verilen doğal bir tozlaşma işlemine ihtiyaç vardır. Erkek incir ağacı olan ilek meyvelerinin içinde barınan incir arısı (Blastophaga psenes), çiçek tozunu dişi incir çiçeklerine taşır. Üretici, ilek meyvelerini iplikle bağlayarak ağaçlara asar ve arının geçişini sağlar. İlekleme yapılmazsa Sarılop meyveleri dökülür, dolgun ve kaliteli kuru incir elde edilemez.
İncir tohumla değil, genellikle çelik (odun çeliği) ile üretilir ve fidanlar kış sonu ile ilkbahar başında, ağaçlar uyku halindeyken dikilir. Dikilen ağaçlar birkaç yıl içinde ürün vermeye başlar. Hasat yaz sonunda yoğunlaşır; taze incir ağustos ve eylül aylarında toplanır. Kuru incir için meyvelerin ağaçta olgunlaşıp yarı kuruyarak dökülmesi beklenir, bu dökülen meyveler ağustostan ekim başına kadar toplanıp güneşte kurutulur.
Türkiye, dünya kuru incir üretiminde ve ihracatında ilk sırada yer alan ülkedir. Kuru incir başta Avrupa ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere birçok pazara satılan geleneksel bir ihraç ürünüdür. Taze incir çabuk bozulan bir meyve olduğu için daha çok iç pazarda ve yakın çevrede değerlendirilir; ihracatta esas gelir kuru incir ile lokum, kek gibi ürünlerde kullanılan işlenmiş incirden sağlanır. Bu nedenle incir, üretici için önemli bir gelir kaynağıdır.
Kaynak: Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı.
Harman üzerinde güncel i̇ncir ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık İncir İncir Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
