Menü
İncir, Türkiye'nin dünya üretiminde ve ihracatında lider olduğu, özellikle Aydın ve çevresinde kümelenmiş çok yıllık bir meyve ağacıdır. Ekonomik açıdan en belirgin özelliği, bir kez tesis edilip verime yattıktan sonra uzun yıllar ürün vermesidir; bu nedenle yatırımın büyük kısmı ilk kurulum dönemine, karlılık ise ağaçların olgunlaşmasından sonraki yıllara yayılır. İncirde karlılık iki ana ürün formu üzerinden şekillenir: kurutmalık (Sarılop tipi, ihracat ve iç pazar) ve taze incir (Bursa siyahı gibi çeşitler, hızlı bozulan, yüksek katma değerli). Kurutmalık incirde işleme, seçme ve aflatoksin kontrolü belirleyiciyken, taze incirde raf ömrü kısalığı ve soğuk zincir öne çıkar. Genel çerçevede incir, düşük su ihtiyacı ve nispeten dayanıklı yapısıyla girdi maliyeti bazı meyvelere göre ılımlıdır; ancak hasat ve kurutma döneminde yoğun el emeği gerektirir. Karlılık; ağaç yaşı, verim, kalite sınıfı, ürün formu ve ihracat fiyatlarına doğrudan bağlıdır. Kesin hesap için sitedeki maliyet hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
İncir çok yıllık bir kültür olduğu için maliyetleri iki döneme ayırmak gerekir. Tesis (kuruluş) dönemi: fidan bedeli, arazi hazırlığı, dikim, ilk yıllarda can suyu ve terbiye masrafları tek seferlik ağır kalemlerdir ve ağaçlar verime yatana kadar (genelde birkaç yıl) gelir olmadan gider yazılır. Verim döneminde ise en ağır kalem işçiliktir. İncirin hasadı makineye elverişli değildir; olgunlaşan meyveler elle, çoğu zaman birkaç el (birkaç geçiş) halinde toplanır. Kurutmalık incirde ayrıca serme, çevirme, toplama, seçme (selamlama) ve ayıklama iş gücü gerektirir; bu, toplam maliyette işçiliği baskın kaleme çevirir. İlekleme (döllenme için erkek incir/ilek asma) kurutmalık Sarılop üretiminde kendine özgü bir masraf ve emek kalemidir. Gübreleme çoğunlukla organik ve dengeli mineral gübreyle yapılır; incir aşırı azottan hoşlanmaz, bu yönüyle gübre gideri bazı meyvelere göre ılımlıdır. İlaçlama görece sınırlıdır ancak incir kurdu (Ephestia), ekşilik yapan böcekler ve aflatoksine yol açan küf riski nedeniyle koruma ve hijyen masrafı önem taşır. Sulama ihtiyacı düşük ağaçlar bile kurak yıllarda damla sulamadan fayda görür, bu da su ve enerji giderini artırır. Budama, toprak işleme için yakıt, ve ürünün alım/işleme merkezine nakliyesi diğer kalemlerdir. Özetle incirde sıralama kabaca işçilik ve hasat/kurutma emeği en üstte, ardından gübre, ilekleme ve koruma, sonra sulama, yakıt ve nakliye şeklindedir.
İncirde gelir, temel olarak dekara verim ile satış fiyatının çarpımıdır; ancak ürün formu bu denklemi ikiye böler. Kurutmalık incirde verim kuru ürün (kilogram kuru incir) üzerinden, taze incirde ise taze meyve üzerinden hesaplanır ve fiyat yapıları tamamen farklıdır. Kuru incirde gelirin belirleyicisi ihracat talebi ve kalite sınıfıdır: iri, açık renkli, hasarsız ve aflatoksinsiz partiler ihracat fiyatından satılırken; küçük, lekeli veya kurtlu ürün çok daha düşük sanayilik/iç piyasa fiyatına gider. Bu yüzden aynı bahçede verim yüksek olsa bile kalite düşükse gelir ciddi geriler. Başabaş noktası, çok yıllık yapı gereği yıllık işletme giderlerinin (işçilik, gübre, koruma, sulama, nakliye) o yılki satış gelirini karşıladığı verim ve fiyat bileşimidir; tesis masrafı ise ağaçların ekonomik ömrüne yayılarak amortize edilir. İncri karlı kılan başlıca etkenler: olgun ve bakımlı ağaçlarda yüksek verim, ihracata uygun kalite, düşük su gereksinimi ve uzun ekonomik ömürdür. Karlılığı belirsiz kılan yön ise fiyatın yıldan yıla ve kalite sınıfına göre çok oynak olmasıdır. Bu nedenle net kar rakamı yerine, verim ve kalite yükseldikçe kar marjının belirgin biçimde arttığı bir çerçeveden bakmak doğrudur. Kendi bahçeniz için gerçekçi hesabı sitedeki maliyet hesaplama aracıyla, güncel girdi ve fiyatları girerek yapabilirsiniz.
İncir karlılığını en çok tehdit eden unsur fiyat dalgalanmasıdır; kuru incir büyük ölçüde ihracata bağlı olduğu için döviz kuru, dış talep ve rakip ülke rekabeti fiyatı yıldan yıla değiştirir. İkinci büyük risk kalite ve gıda güvenliğidir: aflatoksin (küf toksini) bulaşı, ihracat partisinin reddine ve büyük gelir kaybına yol açabilir; nemli hasat ve yanlış kurutma bu riski büyütür. İncir kurdu ve ekşilik yapan böcekler ürünü doğrudan zarara uğratır. İklim tarafında hasat ve kurutma döneminde gelen yağış, kuru incirde küflenme ve renk bozulmasına neden olarak kaliteyi düşürür; ilkbahar geç donları ve şiddetli kuraklık verimi azaltır. Taze incirde ise raf ömrünün çok kısa olması, hasat sonrası bozulma ve pazara ulaşamama önemli bir risktir. Girdi tarafında işçilik ücretlerindeki ve yakıt, gübre gibi kalemlerdeki zamlar, emek yoğun bir ürün olan incirde maliyeti hızla yukarı çeker. Ayrıca yaşlı, bakımsız veya sık dikilmiş bahçelerde verim ve kalitenin düşmesi yapısal bir karlılık riskidir.
Karlılığı artırmanın ilk yolu kalite sınıfını yükseltmektir; ihracata uygun iri, açık renkli ve sağlam ürün, sıradan üründen çok daha iyi fiyat bulur, dolayısıyla seçme, hijyen ve doğru kurutma emeğe değer. Aflatoksin ve incir kurduyla mücadelede erken hasat, temiz serme zemini, hızlı ve iyi kurutma ile serin, kuru depolama zararı azaltıp değer kaybını önler. İlekleme (döllenme) yönetimini iyi yapmak Sarılopta verim ve meyve iriliğini doğrudan artırır. Kurak dönemde damla sulama, düşük maliyetle verim ve tane iriliğini yükseltebilir. Pazarlama tarafında; kooperatif veya birlik üzerinden toplu satış, ihracatçı firmayla sözleşmeli üretim ve sertifikasyon (organik, coğrafi işaret gibi) fiyat istikrarı ve prim sağlayabilir. Taze incirde soğuk zincir ve hızlı pazara ulaşım katma değeri korur. Maliyet düşürmede budama ile ağaçları yönetilebilir tutmak, toprak analizine dayalı dengeli gübreleme ve işçiliğin hasat planlamasıyla verimli kullanılması etkilidir. Yaşlanan bahçelerde gençleştirme veya yenileme, uzun vadede verimi ve karı ayakta tutar.
İncir, verime yatmış bakımlı bahçelerde ve iyi kalitede ürünle genellikle karlı olabilen çok yıllık bir üründür. Karlılık büyük ölçüde ürün formuna (kuru veya taze), dekara verime, kalite sınıfına ve satış fiyatına bağlıdır. İhracata uygun kaliteli kuru incir ile marj belirgin yükselirken, düşük kaliteli veya bakımsız bahçelerde kar hızla erir. Kesin rakam yıldan yıla değiştiği için, kendi girdi ve fiyatlarınızla sitedeki maliyet hesaplama aracını kullanmanız en sağlıklısıdır.
Verim döneminde en büyük kalem işçiliktir. İncir hasadı makineleşmeye elverişli değildir; olgunlaşan meyveler elle ve birkaç geçişte toplanır. Kurutmalık incirde ayrıca serme, çevirme, toplama, seçme ve ayıklama emeği eklenir. Bunu gübre, ilekleme, koruma (incir kurdu ve küf), sulama, yakıt ve nakliye izler. Tesis döneminde ise fidan ve arazi hazırlığı tek seferlik ağır masraftır.
İncir çok yıllık bir ağaç olduğu için ilk yıllarda gelir olmadan bakım gideri yazılır; ağaçlar birkaç yıl içinde verime yatmaya başlar ve olgunlaştıkça verim artar. Bu nedenle kuruluş yatırımı, ağaçların uzun ekonomik ömrüne yayılarak amorti edilir. İlk yıllar zararına görünse de, verime giren bahçe uzun yıllar sürekli gelir sağlar.
İkisinin ekonomisi farklıdır. Kuru incir depolanabilir ve ağırlıklı olarak ihracata gider; kalite ve aflatoksin kontrolü fiyatı belirler. Taze incir daha yüksek birim fiyat getirebilir ancak raf ömrü çok kısa olduğu için soğuk zincir ve hızlı pazarlama şarttır; aksi halde bozulma kaybı büyür. Hangisinin daha karlı olacağı bölgeye, çeşide, pazara erişime ve o yılki fiyatlara göre değişir.
Kuru incirde fiyatı en çok ihracat talebi, döviz kuru ve kalite sınıfı belirler; iri, açık renkli, hasarsız ve aflatoksinsiz partiler yüksek fiyat bulurken, küçük veya kusurlu ürün düşük fiyata gider. Ayrıca rekolte büyüklüğü ve rakip ülkelerin arzı da fiyatı dalgalandırır. Bu yüzden karlılıkta kaliteyi yükseltmek, tek başına verimi artırmaktan çoğu zaman daha etkilidir.
Kaynak: TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı ve ziraat fakülteleri tarım ekonomisi çalışmaları, TÜİK bitkisel üretim verileri. Maliyet ve gelir değerleri bölge, yıl, verim ve piyasa koşullarına göre değişir.
Harman üzerinde güncel i̇ncir fiyatlarını ve ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
İncir Güncel Fiyatları Satılık İncir Maliyet Hesaplama Aracı İncir Yetiştiriciliği Tüm İncir BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
