Kuşburnu yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Kuşburnu Hastalıkları
Külleme
Podosphaera pannosa
Belirti: Kuşburnu yapraklarının, sürgün uçlarının ve genç meyve saplarının üzerinde un serpilmiş görünümünde beyaz-gri renkte pudramsı bir örtü oluşur. İleri dönemde yapraklar buruşur, kıvrılır, sürgün uçları gelişemez ve zamanla kurur. Erken enfeksiyon meyve tutumunu düşürür.
Etmen / koşul: Etmen Podosphaera pannosa adlı fungustur. Sıcak ve nemli günlerle serin gecelerin birbirini izlediği, gündüz-gece sıcaklık farkının yüksek olduğu ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde hızla gelişir. Sık dikim, havalanmayan çalı içi ve aşırı azotlu gübreleme hastalığı artırır. Rüzgarla taşınan sporlarla yayılır.
Önlem: Çalı içinin havalanması için budama yapılmalı, sık dikimden ve aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalı, hastalıklı sürgünler budanıp bahçeden uzaklaştırılmalıdır. Kimyasal mücadelede yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleri kullanılmalı, uygulama zamanı ve ürün seçimi için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Pas hastalığı
Phragmidium mucronatum
Belirti: Yaprakların alt yüzeyinde başlangıçta turuncu-sarı, ilerleyen dönemde koyulaşarak kahverengi-siyaha dönen toz halinde püstüller (kabarcıklar) görülür. Yaprağın üst yüzeyinde bu püstüllerin karşılığında sarımsı lekeler oluşur. Şiddetli bulaşmada erken yaprak dökümü ve bitkide zayıflama meydana gelir.
Etmen / koşul: Etmen Phragmidium mucronatum adlı pas fungusudur. Yüksek nem, yaprak ıslaklığının uzun sürdüğü serin ve yağışlı ilkbahar koşulları hastalığın gelişimini destekler. Sporlar rüzgar ve su sıçramasıyla yayılır, etmen dökülen hastalıklı yapraklarda kışlar.
Önlem: Dökülen hastalıklı yapraklar toplanıp imha edilmeli, çalı arası havalanması sağlanmalı, üstten sulamadan kaçınılmalıdır. Mücadelede yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleri kullanılmalı, ürün ve uygulama zamanı için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Kara leke (Yaprak karalekesi)
Diplocarpon rosae
Belirti: Yaprakların üst yüzeyinde kenarları saçaklı, düzensiz, koyu kahve-siyah renkte lekeler oluşur. Lekelerin çevresindeki doku sararır ve zamanla yapraklar erkenden dökülür. Şiddetli dökülme bitkiyi zayıflatır, meyve verimini ve kalitesini düşürür.
Etmen / koşul: Etmen Diplocarpon rosae adlı fungustur. Uzun süreli yaprak ıslaklığı, sık yağış ve yüksek nem koşullarında hızla yayılır. Sporlar yağmur ve sulama suyu sıçramasıyla taşınır, etmen dökülmüş hastalıklı yapraklarda kışlar.
Önlem: Hastalıklı ve dökülmüş yapraklar toplanarak bahçeden uzaklaştırılmalı, çalılar arasında hava akımı sağlanacak şekilde budama yapılmalı, yaprakları ıslatan üstten sulamadan kaçınılmalıdır. Kimyasal mücadelede yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleri kullanılmalı, uygun ürün ve zaman için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Kuşburnu Zararlıları
Gül yaprakbiti
Macrosiphum rosae
Zarar şekli: Genç sürgünler, taze yapraklar ve tomurcuk saplarında yeşilden pembemsi renge kadar değişen yaprakbitleri toplu halde bulunur. Bitki öz suyunu emerek sürgünlerde kıvrılma, gelişme geriliği ve tomurcuk dökümüne yol açar. Salgıladıkları tatlımsı madde (fumajin) üzerinde siyah mantar tabakası oluşarak yaprak ve meyveyi kirletir.
Koşul: Etmen Macrosiphum rosae adlı yaprakbitidir. Özellikle ilkbaharda taze sürgün döneminde, ılıman ve nemli havalarda hızla çoğalır. Aşırı azotlu gübreleme sürgün gelişimini artırarak zararlının popülasyonunu yükseltir.
Önlem: Bulaşmanın az olduğu durumda zararlı sürgünler kesilebilir, aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalı ve gelin böceği gibi doğal düşmanlar korunmalıdır. Kimyasal mücadeleye ancak gerekli olduğunda ve yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle başvurulmalı, ürün seçimi ve uygulama için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
İki noktalı kırmızı örümcek
Tetranychus urticae
Zarar şekli: Yaprakların alt yüzeyinde beslenen çok küçük akarlar, emgi sonucu yaprak üst yüzeyinde önce sarımsı-beyaz noktalanmalara, ardından bronzlaşma ve sararmaya neden olur. Yoğun bulaşmada yaprak alt yüzeyinde ince ağ örgüsü görülür, yapraklar kuruyup dökülür ve bitki güçten düşer.
Koşul: Etmen Tetranychus urticae adlı akardır. Sıcak ve kurak hava koşullarında, tozlu ve havasız ortamlarda hızla çoğalır. Kısa sürede çok döl vermesi nedeniyle popülasyonu hızla artabilir; rüzgar ve bulaşık bitki materyaliyle taşınır.
Önlem: Bahçe yabancı otlardan temizlenmeli, tozlanmayı önleyecek şekilde bitki nemli-temiz tutulmalı, aşırı sıcak-kurak dönemlerde bitkiler kontrol edilmeli ve doğal düşmanları (avcı akarlar) korunmalıdır. Mücadelede yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleri kullanılmalı, uygun ürün ve uygulama zamanı için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Sık Sorulan Sorular
Kuşburnu külleme belirtileri nelerdir?
Kuşburnu yapraklarının, sürgün uçlarının ve genç meyve saplarının üzerinde un serpilmiş görünümünde beyaz-gri renkte pudramsı bir örtü oluşur. İleri dönemde yapraklar buruşur, kıvrılır, sürgün uçları gelişemez ve zamanla kurur. Erken enfeksiyon meyve tutumunu düşürür.
Kuşburnu pas hastalığı belirtileri nelerdir?
Yaprakların alt yüzeyinde başlangıçta turuncu-sarı, ilerleyen dönemde koyulaşarak kahverengi-siyaha dönen toz halinde püstüller (kabarcıklar) görülür. Yaprağın üst yüzeyinde bu püstüllerin karşılığında sarımsı lekeler oluşur. Şiddetli bulaşmada erken yaprak dökümü ve bitkide zayıflama meydana gelir.
Kuşburnu kara leke (yaprak karalekesi) belirtileri nelerdir?
Yaprakların üst yüzeyinde kenarları saçaklı, düzensiz, koyu kahve-siyah renkte lekeler oluşur. Lekelerin çevresindeki doku sararır ve zamanla yapraklar erkenden dökülür. Şiddetli dökülme bitkiyi zayıflatır, meyve verimini ve kalitesini düşürür.
Kuşburnu gül yaprakbiti zararı nasıl anlaşılır?
Genç sürgünler, taze yapraklar ve tomurcuk saplarında yeşilden pembemsi renge kadar değişen yaprakbitleri toplu halde bulunur. Bitki öz suyunu emerek sürgünlerde kıvrılma, gelişme geriliği ve tomurcuk dökümüne yol açar. Salgıladıkları tatlımsı madde (fumajin) üzerinde siyah mantar tabakası oluşarak yaprak ve meyveyi kirletir.
Kuşburnu i̇ki noktalı kırmızı örümcek zararı nasıl anlaşılır?
Yaprakların alt yüzeyinde beslenen çok küçük akarlar, emgi sonucu yaprak üst yüzeyinde önce sarımsı-beyaz noktalanmalara, ardından bronzlaşma ve sararmaya neden olur. Yoğun bulaşmada yaprak alt yüzeyinde ince ağ örgüsü görülür, yapraklar kuruyup dökülür ve bitki güçten düşer.
Kaynak: TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (Süs Bitkileri ve Gül Hastalık ve Zararlıları), T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
