Gül yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Gül Hastalıkları
Gül Küllemesi
Sphaerotheca pannosa var. rosae
Belirti: Yaprak, tomurcuk ve sürgünlerin üzerinde önce küçük lekeler hâlinde başlayan, sonra yayılan beyaz ve unumsu bir örtü görülür. Hastalıklı yapraklar kıvrılıp buruşur, tomurcuklar açamadan kurur, sürgünler bodurlaşır.
Etmen / koşul: Sıcak günler ile serin ve nemli gecelerin birbirini izlediği, havalandırması zayıf ortamlarda mantar hızla gelişir.
Önlem: Fazla azotlu beslemeden kaçınılmalı, sık dikimden ve gölgeli yerlerden uzak durulmalı, hastalıklı sürgünler budanıp imha edilerek hava akımı sağlanmalıdır.
Kara Leke (Siyah Leke)
Diplocarpon rosae
Belirti: Yaprakların üst yüzünde kenarları saçaklı, yuvarlak siyah veya koyu kahve lekeler oluşur. Leke çevresindeki doku sararır, hastalık ilerledikçe yapraklar zamanından önce dökülür ve bitki cılızlaşır.
Etmen / koşul: Uzun süre ıslak kalan yaprak yüzeyi ve yüksek nem mantarın yayılmasını artırır.
Önlem: Yapraklara su değdirmeden tabandan sulama yapılmalı, dökülen hastalıklı yapraklar toplanıp imha edilmeli, dayanıklı çeşitler tercih edilmelidir.
Gül Pası (Kınacık)
Phragmidium mucronatum
Belirti: Yaprakların alt yüzünde turuncu-sarı toz görünümünde kabarcıklar (yazlık spor yatakları), üst yüzünde ise sarımsı lekeler belirir. İlerleyen dönemde bu yataklar koyulaşıp siyaha döner, yapraklar sararıp dökülür.
Etmen / koşul: Serin ve nemli bahar koşulları ile yaprak ıslaklığı hastalığın gelişmesini hızlandırır.
Önlem: Hastalıklı yaprak ve sürgünler budanarak imha edilmeli, bahçe yabancı otlardan temizlenmeli ve hava sirkülasyonu artırılmalıdır.
Mildiyö
Peronospora sparsa
Belirti: Yaprakların üst yüzünde köşeli, mor-kahve lekeler oluşur, alt yüzde gri-mor bir küf tabakası görülür. Genç sürgün ve yapraklar hızla kararıp dökülür.
Etmen / koşul: Yüksek nem, serin sıcaklık ve sürekli ıslak kalan yaprak yüzeyi hastalığın patlamasına yol açar.
Önlem: Sera ve bahçelerde havalandırma sağlanmalı, sık dikimden kaçınılmalı, hastalıklı bitki artıkları toplanıp imha edilmelidir.
Gül Zararlıları
Gül Yaprak Biti
Macrosiphum rosae
Zarar şekli: Taze sürgün uçlarında, tomurcuk ve yaprak altlarında yoğun koloniler hâlinde toplanan yeşil-pembe küçük böcekler bitki özsuyunu emer. Sürgünler ve tomurcuklar bükülüp gelişemez, salgıladıkları tatlımsı madde üzerinde siyah is küfü oluşur.
Koşul: İlkbaharda ılıman havalarda ve aşırı azotlu gübrelemeyle gelişen sulu sürgünlerde hızla çoğalır.
Önlem: Dengeli gübreleme yapılmalı, bulaşık sürgün uçları budanmalı, doğal düşmanları (uğur böceği vb.) korunmalıdır.
Kırmızı Örümcek
Tetranychus urticae
Zarar şekli: Yaprak alt yüzünde gözle zor görülen küçük akarlar bulunur; emgi sonucu yaprak üstünde sarımsı-gri noktalanma ve solgunluk oluşur. Yoğunlukta yaprak altında ince ağ örgüsü görülür, yapraklar kuruyup dökülür.
Koşul: Sıcak ve kurak hava ile tozlu, havasız ortamlar zararlının patlamasına neden olur.
Önlem: Bahçe nemli tutulup tozlanma önlenmeli, yabancı otlar temizlenmeli, bulaşık yapraklar toplanıp imha edilmelidir.
Gül Hortumlu Böceği
Rhynchites spp.
Zarar şekli: Erginler tomurcuk sapını ve genç sürgünleri hortumuyla deler, bu nedenle tomurcuklar açamadan eğilip kurur ve sarkar. Delinen tomurcuklarda kararma ve dökülme görülür.
Koşul: İlkbaharda tomurcuk dönemi erginlerin en etkin olduğu zamandır.
Önlem: Sarkmış ve zarar görmüş tomurcuklar erginlerle birlikte toplanıp imha edilmeli, sabah erken saatlerde silkeleme yapılmalıdır.
Gül Filiz Arısı
Zarar şekli: Larvalar genç sürgün ve filizlerin içine girerek galeri açar, bu yüzden sürgün uçları solar, kıvrılır ve kurur. Açılan giriş deliği ve içi oyulmuş sürgünler fark edilir.
Koşul: İlkbaharda taze sürgün döneminde zarar belirginleşir.
Önlem: Solmuş ve içi oyulmuş sürgünler sağlam dokuya kadar budanıp imha edilmeli, budama artıkları bahçeden uzaklaştırılmalıdır.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Sık Sorulan Sorular
Gül gül küllemesi belirtileri nelerdir?
Yaprak, tomurcuk ve sürgünlerin üzerinde önce küçük lekeler hâlinde başlayan, sonra yayılan beyaz ve unumsu bir örtü görülür. Hastalıklı yapraklar kıvrılıp buruşur, tomurcuklar açamadan kurur, sürgünler bodurlaşır.
Gül kara leke (siyah leke) belirtileri nelerdir?
Yaprakların üst yüzünde kenarları saçaklı, yuvarlak siyah veya koyu kahve lekeler oluşur. Leke çevresindeki doku sararır, hastalık ilerledikçe yapraklar zamanından önce dökülür ve bitki cılızlaşır.
Gül gül pası (kınacık) belirtileri nelerdir?
Yaprakların alt yüzünde turuncu-sarı toz görünümünde kabarcıklar (yazlık spor yatakları), üst yüzünde ise sarımsı lekeler belirir. İlerleyen dönemde bu yataklar koyulaşıp siyaha döner, yapraklar sararıp dökülür.
Gül gül yaprak biti zararı nasıl anlaşılır?
Taze sürgün uçlarında, tomurcuk ve yaprak altlarında yoğun koloniler hâlinde toplanan yeşil-pembe küçük böcekler bitki özsuyunu emer. Sürgünler ve tomurcuklar bükülüp gelişemez, salgıladıkları tatlımsı madde üzerinde siyah is küfü oluşur.
Gül kırmızı örümcek zararı nasıl anlaşılır?
Yaprak alt yüzünde gözle zor görülen küçük akarlar bulunur; emgi sonucu yaprak üstünde sarımsı-gri noktalanma ve solgunluk oluşur. Yoğunlukta yaprak altında ince ağ örgüsü görülür, yapraklar kuruyup dökülür.
Kaynak: T.C. Isparta İl Tarım ve Orman Müdürlüğü - Yağ Gülü Hastalık ve Zararlıları (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
