Muşmula yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Muşmula Hastalıkları
Ateş yanıklığı
Erwinia amylovora
Belirti: Muşmulanın çiçek, sürgün ve yaprakları aniden kahverengi-siyah renk alır, sanki ateşte yanmış gibi görünür. Sürgün uçları tipik olarak çengel biçiminde aşağı kıvrılır. Nemli havalarda enfekteli dokulardan süt beyazı ile amber renginde bakteriyel akıntı sızar, kuruyan yaprak ve çiçekler dalda asılı kalır.
Etmen / koşul: Etmen Erwinia amylovora adlı bakteridir. Muşmula, elma, armut, ayva ve alıç gibi yumuşak çekirdekli meyvelerin ortak hastalığıdır. Ilık ve nemli hava (çiçeklenme döneminde 18-25 derece ve yağış/çiğ) enfeksiyonu hızlandırır; bakteri arı ve diğer böceklerle, yağmur ve rüzgârla, bulaşık budama aletleriyle taşınır.
Önlem: Hastalıklı dal ve sürgünler sağlam dokunun 30-40 cm altından kesilip bahçeden uzaklaştırılarak yakılmalı, budama aletleri her kesimden sonra dezenfekte edilmelidir. Aşırı ve gereksiz azotlu gübrelemeden kaçınılmalı, dengeli sulama yapılmalıdır. Mücadelede yalnızca ruhsatlı ürünler kullanılmalı, uygulama zamanı ve seçimi için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Meyve monilyası (kahverengi çürüklük)
Monilinia fructigena
Belirti: Olgunlaşan muşmula meyvelerinde önce küçük kahverengi lekeler oluşur, leke hızla genişleyerek meyvenin çürümesine yol açar. Çürüyen kısımlar üzerinde iç içe halkalar biçiminde dizilmiş krem-boz renkli spor yastıkçıkları belirir. Enfekteli meyveler dalda mumyalaşarak kışı geçirir; çiçek ve sürgünlerde de yanıklık görülebilir.
Etmen / koşul: Etmen Monilinia türü funguslardır. Yağışlı, nemli ve serin ilkbahar ile hasat öncesi dönem hastalığın gelişmesini artırır. Dolu, böcek ve kuş yaraları ile çatlaklar mantarın meyveye girişini kolaylaştırır; dalda kalan mumyalaşmış meyveler ertesi yıl için ana bulaşma kaynağıdır.
Önlem: Dalda ve yerde kalan çürük, mumyalaşmış meyveler toplanıp imha edilmeli, yaralanmalara neden olan zararlılarla mücadele edilmelidir. Taç içi havalanmayı sağlayacak budama yapılmalı, meyveler ezilmeden ve yaralanmadan hasat edilmelidir. Mücadelede ruhsatlı ürünler kullanılmalı, uygun ürün ve dönem için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Muşmula Zararlıları
San José kabuklubiti
Quadraspidiotus perniciosus
Zarar şekli: Dal, sürgün ve meyveler üzerinde kül grisi, ortası hafif kabarık, küçük yuvarlak kabukçuklarla kaplanır. Yoğun bulaşmada dallar zayıflar, kabuk çatlar ve kurumalar görülür. Beslendiği meyve ve dalda kabukçuğun etrafında kırmızımsı halka oluşur; ağır enfeksiyon ağacın gücünü düşürür ve kurumaya kadar gidebilir.
Koşul: Emici bir zararlı olan kabuklubit, bitki özsuyunu emerek beslenir. Sıcak ve kurak koşullar üreme hızını artırır, yılda birkaç döl verebilir. Bulaşık fidan ve aşı gözleriyle yeni bahçelere kolayca taşınır; hareketsiz yapısı nedeniyle esas yayılım fidan ve çelik yoluyla olur.
Önlem: Bahçe kurarken temiz ve sertifikalı fidan kullanılmalı, bulaşık dallar budanıp imha edilmeli, kış budamasıyla popülasyon azaltılmalıdır. Zararlının hareketli birey (kırmızı larva) çıkış dönemi takip edilmeli, mücadele bu döneme göre planlanmalıdır. Yalnızca ruhsatlı ürünler kullanılmalı, doğru zamanlama ve ürün seçimi için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Yaprakbitleri
Aphididae
Zarar şekli: Taze sürgün uçları, yaprak alt yüzeyi ve genç yapraklarda küçük yeşil, sarı veya siyah renkli koloniler halinde toplanırlar. Beslendikleri yapraklar kıvrılır, buruşur ve gelişimi geriler. Salgıladıkları ballımsı madde üzerinde siyah renkli fumajin (karaballık) mantarı gelişerek yaprak yüzeyini karartır ve özümlemeyi engeller.
Koşul: Emici zararlılar olan yaprakbitleri bitki özsuyunu emer. Ilıman ve nemli ilkbahar koşullarında hızla çoğalır, kısa sürede çok sayıda döl verir. Aşırı azotlu gübreleme sürgünleri sululaştırarak zararı artırır; kanatlı bireyler rüzgârla komşu ağaçlara yayılır.
Önlem: Dengeli gübreleme yapılmalı, aşırı azottan kaçınılmalı, yoğun bulaşık sürgünler budanmalıdır. Gelinböceği gibi doğal düşmanlar korunmalı, erken dönemde koloniler izlenmelidir. Kimyasal mücadele gerektiğinde yalnızca ruhsatlı ürünler kullanılmalı, ürün ve dönem seçimi için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Sık Sorulan Sorular
Muşmula ateş yanıklığı belirtileri nelerdir?
Muşmulanın çiçek, sürgün ve yaprakları aniden kahverengi-siyah renk alır, sanki ateşte yanmış gibi görünür. Sürgün uçları tipik olarak çengel biçiminde aşağı kıvrılır. Nemli havalarda enfekteli dokulardan süt beyazı ile amber renginde bakteriyel akıntı sızar, kuruyan yaprak ve çiçekler dalda asılı kalır.
Muşmula meyve monilyası (kahverengi çürüklük) belirtileri nelerdir?
Olgunlaşan muşmula meyvelerinde önce küçük kahverengi lekeler oluşur, leke hızla genişleyerek meyvenin çürümesine yol açar. Çürüyen kısımlar üzerinde iç içe halkalar biçiminde dizilmiş krem-boz renkli spor yastıkçıkları belirir. Enfekteli meyveler dalda mumyalaşarak kışı geçirir; çiçek ve sürgünlerde de yanıklık görülebilir.
Muşmula san josé kabuklubiti zararı nasıl anlaşılır?
Dal, sürgün ve meyveler üzerinde kül grisi, ortası hafif kabarık, küçük yuvarlak kabukçuklarla kaplanır. Yoğun bulaşmada dallar zayıflar, kabuk çatlar ve kurumalar görülür. Beslendiği meyve ve dalda kabukçuğun etrafında kırmızımsı halka oluşur; ağır enfeksiyon ağacın gücünü düşürür ve kurumaya kadar gidebilir.
Muşmula yaprakbitleri zararı nasıl anlaşılır?
Taze sürgün uçları, yaprak alt yüzeyi ve genç yapraklarda küçük yeşil, sarı veya siyah renkli koloniler halinde toplanırlar. Beslendikleri yapraklar kıvrılır, buruşur ve gelişimi geriler. Salgıladıkları ballımsı madde üzerinde siyah renkli fumajin (karaballık) mantarı gelişerek yaprak yüzeyini karartır ve özümlemeyi engeller.
Kaynak: TAGEM Bitki Hastalık ve Zararlıları ile Mücadele Teknik Talimatları (Tarım ve Orman Bakanlığı) (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
