Menü
Yenidünya (Maltaeriği), bilimsel adıyla Eriobotrya japonica, gülgiller (Rosaceae) familyasından, her dem yeşil yapraklı, kışın çiçek açıp ilkbaharın en erken olgunlaşan meyvelerinden birini veren subtropik bir ağaçtır. Turunçgil hasadının bittiği dönemde, mayıs başında pazara giren ilk taze meyve olması nedeniyle Türkiye tarımında önemli bir erkencilik ve gelir kaynağıdır. Anavatanı Çin ve Japonya olmakla birlikte Akdeniz iklimine iyi uyum sağlamış, ülkemizde özellikle Doğu Akdeniz kıyı şeridinde ticari olarak yetiştirilmektedir. Çiçeklerini sonbahar sonu ve kış başında açtığı için ilkbahar geç donlarından turunçgillere göre daha az etkilenir; ancak kış soğuklarına duyarlıdır. Sarı-turuncu renkli, sulu ve hafif mayhoş tatlı meyvesi taze tüketilir, ayrıca reçel, marmelat ve komposto olarak da değerlendirilir. Türkiye, dünyada yenidünya üretiminde önde gelen ülkeler arasında yer alır ve bu ürün, kıyı bölgelerindeki küçük üreticiler için erken sezonda önemli bir ek gelir sağlar.
Yenidünya, sıcaklık isteği yüksek ve soğuğa duyarlı bir tür olduğu için Türkiye'de başlıca Akdeniz ve Ege bölgelerinin kıyı kuşağında yetiştirilir. Üretimin büyük bölümü Doğu Akdeniz'de yoğunlaşmıştır; Mersin (özellikle Erdemli, Silifke, Anamur), Antalya, Adana ve Hatay öne çıkan illerdir. Ege'de İzmir, Aydın ve Muğla ile Marmara'nın ılıman kıyılarında da bahçelere rastlanır. Bu bölgelerin uygunluğunun temel nedeni, kışların ılık geçmesi ve şiddetli don olaylarının seyrek olmasıdır; çünkü yenidünya çiçek ve genç meyvelerini kış aylarında taşır, sıfırın birkaç derece altındaki sıcaklıklarda bu organlar zarar görebilir. Ayrıca yüksek yaz sıcaklığı ve bol güneşlenme meyvenin erken olgunlaşmasını ve şeker birikimini destekler. Toprak yönünden fazla seçici olmamakla birlikte, derin, süzek, organik maddece zengin ve hafif asidik-nötr topraklarda en iyi gelişimi gösterir; taban suyu yüksek ve ağır killi topraklardan kaçınılır.
Yenidünyada verim; çeşit, ağaç yaşı, budama, seyreltme, sulama ve iklim koşullarına göre önemli ölçüde değişir, bu nedenle tek bir kesin rakam vermek doğru olmaz. Verimi etkileyen en önemli etkenler kış donları (çiçek ve genç meyve dökümüne yol açar), yetersiz döllenme, meyve seyreltmesinin yapılıp yapılmaması ve düzenli sulamadır. Meyve seyreltme uygulanan bahçelerde meyve iriliği ve pazar değeri artarken, seyreltme yapılmayan bahçelerde küçük meyve oranı yükselir. Ağaçlar dikimden yaklaşık 4-5 yıl sonra ekonomik ürüne yatar ve ilerleyen yaşlarda verim artar. Aşırı yaz sıcakları ve güneş yanıklığı da meyve kalitesini düşürebilir. Verim ve kalite konusunda güncel ve bölgesel değerler için TAGEM'e bağlı araştırma enstitüleri ile İl Tarım ve Orman Müdürlüklerinin yayınlarına başvurulması önerilir.
Yenidünyanın Türkiye'deki ekonomik önemi, büyük ölçüde erkencilik avantajından kaynaklanır; mayıs başında pazara ilk giren taze meyvelerden biri olduğu için sezon başında yüksek fiyatla alıcı bulur ve kıyı bölgelerindeki üreticiler için değerli bir gelir kalemidir. Üretimin önemli bölümü iç pazarda taze olarak tüketilir; ayrıca reçel, marmelat ve komposto sanayisinde de kullanılır. Türkiye, dünyada yenidünya üreten sayılı ülkeden biri olup, erken sezon üretimi sayesinde sınırlı da olsa ihracat potansiyeline sahiptir. Ancak meyvenin kabuğunun ince, etinin yumuşak ve dayanıksız olması, uzun mesafeli taşımayı ve raf ömrünü sınırladığından ihracat, çabuk bozulma ve hasat sonrası kayıplar nedeniyle zorludur. İthalat ise Türkiye kendi iç talebini büyük ölçüde karşıladığı için düşük düzeydedir. Güncel üretim, dış ticaret ve fiyat verileri için TÜİK ve Tarım ve Orman Bakanlığı kayıtları esas alınmalıdır.
Evet, yenidünya ve maltaeriği aynı meyvenin farklı yörelerde kullanılan adlarıdır; bilimsel adı Eriobotrya japonica olan bu tür, gülgiller familyasından subtropik bir meyve ağacıdır. Bazı bölgelerde Malta eriği olarak da anılır.
Yenidünya, Türkiye'nin erkenci meyvelerindendir. Çiçeklerini kış başında açar ve meyvesi genellikle nisan sonundan başlayarak mayıs ve haziranda olgunlaşır. Bölgeye ve çeşide göre hasat zamanı bir miktar değişir; Akdeniz kıyılarında en erken ürün alınır.
Yenidünya ağacının kendisi belirli bir soğuğa dayanabilse de çiçek ve genç meyveleri kış aylarında taşıdığı için don olaylarına oldukça duyarlıdır. Sıfırın birkaç derece altındaki sıcaklıklar çiçek ve meyve dökümüne yol açabildiğinden, bu tür ılıman kıyı bölgelerinde yetiştirilir.
Yenidünya çiçeklerini salkım halinde oluşturduğu için seyreltme yapılmadığında çok sayıda küçük meyve oluşur. Salkımdaki meyve sayısını azaltmak, kalan meyvelerin irileşmesini, daha kaliteli ve pazarda değerli ürün elde edilmesini sağlar.
Yenidünya meyvesinin kabuğu ince, eti yumuşak ve sulu olduğundan hasattan sonra çabuk ezilir ve bozulur. Bu dayanıksızlık, uzun mesafeli taşımayı ve depolamayı zorlaştırır; bu nedenle meyvenin hasat sonrası dikkatli işlenmesi ve hızlıca pazarlanması gerekir.
Yenidünya, genellikle sonbahar aylarında ekilir. Bu dönem, bitkinin kök gelişimi için en uygun zamandır.
Yenidünya, ekimden sonra yaklaşık 6-12 ay içinde meyve vermeye başlar. Hasat dönemi, çeşit ve iklim koşullarına bağlı olarak değişir.
Yenidünya, iyi drene edilmiş, humuslu ve hafif asidik toprakları tercih eder. Subtropik ve ılıman iklimlerde en iyi verimi alırsınız.
Yenidünya, kurak dönemlerde düzenli sulama gerektirir. Toprağın nem durumu göz önünde bulundurularak sulama sıklığı ayarlanmalıdır.
Yenidünya'nın birçok çeşidi bulunmaktadır. Bunlar arasında 'Tanaka', 'Gold Nugget' ve 'Nijisseiki' gibi farklı tat ve özelliklere sahip çeşitler yer alır.
Yenidünya, özellikle mantar hastalıkları ve yaprak bitleri gibi zararlılara karşı hassas olabilir. Bu nedenle düzenli kontroller yapmak önemlidir.
Yenidünya, düzenli budama ile sağlıklı bir gelişim gösterir. Genellikle çiçeklenme sonrası budama yapılması tavsiye edilir.
Yenidünya meyveleri, serin ve kuru bir ortamda saklanmalıdır. Ayrıca, bu meyveler taze tüketilmesi önerilen ürünlerdir.
Yenidünya, hem serada hem de açık alanda yetiştirilebilir. Ancak sera koşulları, bitkinin daha iyi korunmasını sağlar.
Yenidünya, farklı bitkilerle rotasyon yaparak daha sağlıklı bir büyüme süreci geçirebilir. Özellikle baklagillerle münavebe önerilir.
Yenidünya'nın verimi, çeşit, iklim ve bakım koşullarına göre değişir. Bu nedenle dikkatli bir bakım süreci önemlidir.
Yenidünya, organik tarım yöntemleriyle yetiştirilebilir. Doğal gübreler ve biyolojik mücadele yöntemleri kullanılmalıdır.
Hasat sonrası meyveler, hemen tüketilmeli veya uygun şartlarda saklanmalıdır. Aksi takdirde, çabuk bozulabilirler.
Yenidünya, genellikle arılar gibi polinatörler yardımıyla tozlaşır. Bu nedenle, polinatörlerin varlığı önemlidir.
Yenidünya, hafif soğuk havalara dayanabilir ancak sert donlardan zarar görebilir. Bu nedenle, soğuk bölgelerde korunması gerekir.
Yenidünya, dengeli bir besin dengesi sağlamak için organik veya doğal gübrelerle desteklenmelidir. Gübreleme, bitkinin büyüme dönemine göre ayarlanmalıdır.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı - Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM).
Harman üzerinde güncel yenidünya (maltaeriği) ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Yenidünya (Maltaeriği) Yenidünya (Maltaeriği) Üreticileri Ücretsiz İlan Ver
Sponsorlu
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
