Menü
Yenidünya, halk arasında maltaeriği olarak da bilinen, ılıman Akdeniz iklimine bağlı erkenci bir meyve türüdür ve bahçe kuruluşu tamamen fidan dikimiyle yapılır. Bu türde dikim zamanını belirleyen en önemli faktör don riskidir; çünkü yenidünya kışın çiçek açan, dona oldukça duyarlı bir bitkidir. Sahil kuşağında, donun görülmediği yerlerde dinlenme dönemindeki fidanlar kış boyunca güvenle dikilebilirken, daha serin iç kesimlerde dikimi ilkbahar başına bırakmak çok daha güvenlidir. Zamanlamanın bu kadar belirleyici olmasının sebebi, fidanın ilk kışı sağlam atlatıp ilkbaharda kök sistemini güçlendirmesi gerekliliğidir. Yanlış konumda ve yanlış mevsimde yapılan dikim, genç fidanın don zararıyla kaybedilmesine yol açabilir. Bu yazıda yenidünya fidanının ne zaman ve nasıl dikileceğine, bölgesel don farklarına ve dikim aralıklarına odaklanıyoruz.
Yenidünya bahçeleri için en uygun dikim dönemi, ılıman Akdeniz koşullarında sonbahar sonu ile kış aylarıdır. Don riski bulunmayan sahil kuşağında (Akdeniz ve Ege sahilleri) dinlenme dönemindeki fidanlar Kasım'dan Şubat'a kadar kış boyunca dikilebilir. Daha serin iç kesimlerde ve don tehlikesi olan yerlerde dikim ilkbahar başına, donların kesinleşmiş biçimde kalktığı döneme bırakmak güvenlidir. Temel ölçüt, fidanın durgun dönemde ve genç bitkiyi sökecek şiddetli don riski olmadan toprakla buluşmasıdır. Kuvvetli don beklenen dönemlerde dikim yapılmamalı, toprak tava gelmiş olmalıdır.
Yenidünya tohumla değil, aşılı fidanla dikilir ve bahçe kapama sistemiyle kurulur. Dikim çukurları, toprak yapısı ve çeşidin büyüme gücüne göre belirlenen aralıklarla açılır; genel olarak 5x5 m ile 6x6 m arasında dikim aralıkları kullanılır. Çukur genişçe açılarak üst verimli toprak yanmış organik gübre ile karıştırılır, fidan aşı noktası toprak seviyesinin üzerinde kalacak biçimde yerleştirilir. Kökler doğal biçimde yayılıp ince toprakla doldurulur, hava boşluğu kalmayacak şekilde hafifçe bastırılır ve dikim sonrası mutlaka can suyu verilir. Genç fidanlar rüzgara karşı herekle desteklenebilir.
Don görülmeyen sahil kuşağında sonbahar sonundan kış aylarına kadar (Kasım-Şubat) dikilebilir. Don riski olan serin iç kesimlerde ise dikim, donların kalktığı ilkbahar başına bırakılır.
Yenidünya kışın çiçek açan, dona duyarlı bir türdür. Genç fidanın ilk kışını zararsız atlatması için dikim, şiddetli don tehlikesinin olmadığı dönemde ve uygun bölgede yapılır.
Ticari bahçeler tohumla değil aşılı fidanla kurulur. Tohumdan üreyen bitkiler çeşit özelliğini taşımadığı ve geç verime geçtiği için kapama bahçede aşılı fidan dikilir.
Toprak yapısına ve çeşidin gelişme gücüne göre genellikle 5x5 m ile 6x6 m arasında dikim aralığı uygulanır.
Kaynak: Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (BATEM). Ekim ve dikim zamanları çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Ekim dönemi öncesinde Harman üzerinde güncel yenidünya (maltaeriği) ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Yenidünya (Maltaeriği) İlanları Yenidünya (Maltaeriği) Üreticileri Yenidünya (Maltaeriği) Yetiştiriciliği Tüm Yenidünya (Maltaeriği) BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
