Dut yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Dut Hastalıkları
Kök ve kök boğazı hastalıkları
Belirti: Ağır ve ıslak topraklarda kök ile kök boğazında çürüme görülür. Ağaçta zayıf gelişme, yapraklarda sararma ve dallarda geriye doğru kuruma ortaya çıkar.
Etmen / koşul: Ağır, ıslak ve taban suyu yüksek topraklarda risk artar.
Önlem: İyi drenajlı toprak seçilmesi, taban suyu yüzeye yakın yerlere dikim yapılmaması ve aşırı sulamadan kaçınılması önerilir.
Külleme
Belirti: Yapraklarda, özellikle alt yüzeyde un serpilmiş gibi beyaz bir tabaka oluşur. Bulaşık yapraklar zamanla sararıp kuruyabilir.
Etmen / koşul: Nemli ve havasız, sık taçlı bahçelerde gelişimi kolaylaşır.
Önlem: Budama ile tacın havalandırılması ve dökülen bulaşık yaprakların toplanıp imha edilmesi önerilir.
Dut Zararlıları
Dut kabuklu biti
Pseudaulacaspis pentagona
Zarar şekli: Dal ve gövde üzerinde yoğun beyaz, kabuklu bir örtü dikkat çeker. Zararlı bitkinin öz suyunu emer; yoğunluk arttıkça önce dallar, zamanla bütün ağaç zayıflar ve kurur.
Koşul: Bakımsız ve sık dikilmiş ağaçlarda popülasyon hızla yoğunlaşır.
Önlem: Yoğunluk arttığında hasattan sonra veya kış döneminde bulaşık dalların budanıp imha edilmesi ve bahçe temizliği önerilir.
Unlu bit
Zarar şekli: Sürgün, yaprak ve dal koltuklarında pamuksu beyaz örtü görülür. Öz suyu emerek ağacı zayıflatır, salgıladığı ballı madde üzerinde kara is oluşabilir.
Koşul: Sıcak ve havasız, sık taçlı ağaçlarda zarar artar.
Önlem: Sık dalların budanarak taç havalandırılması, bulaşık kısımların temizlenmesi ve hasat sonrası/kış mücadelesi önerilir.
Yaprak biti
Zarar şekli: Yaprakların alt yüzünde ve taze sürgün uçlarında küme halinde emgi yapar. Yapraklar kıvrılır, sararır; salgıladıkları ballı madde yaprakları yapışkanlaştırır.
Koşul: İlkbaharda taze sürgün döneminde popülasyon hızla artar.
Önlem: Aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılması ve doğal düşmanların korunması önerilir.
Ağ kurdu
Zarar şekli: Bazı yıllarda dal uçlarında ipeksi ağlar örerek yaprakları ağ içine alır ve yaprakları yiyerek dalları çıplaklaştırır. Ağaç üzerinde belirgin ağ yumakları görülür.
Koşul: Salgın yıllarında zararı belirginleşir.
Önlem: Ağ örülen dalların elle toplanıp imha edilmesi önerilir.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Sık Sorulan Sorular
Dut kök ve kök boğazı hastalıkları belirtileri nelerdir?
Ağır ve ıslak topraklarda kök ile kök boğazında çürüme görülür. Ağaçta zayıf gelişme, yapraklarda sararma ve dallarda geriye doğru kuruma ortaya çıkar.
Dut külleme belirtileri nelerdir?
Yapraklarda, özellikle alt yüzeyde un serpilmiş gibi beyaz bir tabaka oluşur. Bulaşık yapraklar zamanla sararıp kuruyabilir.
Dut dut kabuklu biti zararı nasıl anlaşılır?
Dal ve gövde üzerinde yoğun beyaz, kabuklu bir örtü dikkat çeker. Zararlı bitkinin öz suyunu emer; yoğunluk arttıkça önce dallar, zamanla bütün ağaç zayıflar ve kurur.
Dut unlu bit zararı nasıl anlaşılır?
Sürgün, yaprak ve dal koltuklarında pamuksu beyaz örtü görülür. Öz suyu emerek ağacı zayıflatır, salgıladığı ballı madde üzerinde kara is oluşabilir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Yalova) Dut Yetiştiriciliği Çiftçi Broşürü (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
