Menü
Havuç (Daucus carota L.), serin iklim sebzesi olup derin, gevşek, besin maddesince zengin ve iyi işlenmiş topraklarda yetiştirilen önemli bir kök sebzesidir. Üretim doğrudan tohum ekimiyle yapılır ve en iyi sonuç sıraya ekimde alınır. Bu rehber, resmî kaynağa dayanarak havuçta ekim zamanı, dekara tohum miktarı, gübreleme, sulama, hasat ile yaygın hastalık ve zararlıları özetler.
Havuç tohumlarının ekim zamanı çeşide ve bölgeye göre değişmekle birlikte şubat ayından kasım ayına kadar yapılabilir. İklim koşullarının uygun olduğu yerlerde sürekli hasat sağlamak için ekimler 2-3 hafta arayla kademeli olarak yapılabilir. En iyi üretim şekli sıraya ekimdir; küçük yumrularda 10x2 cm veya 20x2 cm, büyük yumrularda 20-30 x 5-10 cm aralık verilir. Genç fideler birkaç yapraklı olduğunda seyreltme yapılarak bitkiler arasında 5-10 cm boşluk bırakılır.
Dekara 500-900 g tohum ekilir. Tohumlar küçük yapılı ve dikenli olduğundan toplu hâlde kalabilir; ekimde dikkat edilmeli, elle serpme veya sıraya (mibzerle) ekim yapılmalıdır. Toprak küçük tohumlar çevre koşullarından çok etkilendiğinden iki defa işlenmeli, ilk işlemede 30-40 cm derinlikte işlenip dekara 2-3 ton yanmış ahır gübresi verilmelidir.
Saf madde olarak dekara 8-12 kg azot (N), 8-10 kg fosfor (P2O5) ve 12-18 kg potasyum (K2O) önerilir; en uygun gübreleme toprak analiz sonuçlarına göre yapılır. Fosforlu ve potasyumlu gübreler ile azotun yarısı ekimden önce, azotun diğer yarısı fideler kurşun kalem kalınlığını aldığında verilir. Havuç taze ahır gübresinden hoşlanmaz; en çok azotlu ve potasyumlu gübreden hoşlanır. Potasyum kökteki şeker oranını ve depolama gücünü artırır.
Pratik olarak her çapadan sonra yağış durumuna göre sulama yapılmalıdır. Su yeterli olmazsa havuçlar gelişemez; toprak neminin sürekli aynı düzeyde tutulmasında yarar vardır. Kurak bir dönemin ardından ani yağış veya sulama yapılırsa köklerde yarılma ve çatlama meydana gelir.
Tohum ekiminden yaklaşık 4 ay sonra havuçlar hasat olgunluğuna gelir. Kökler normal iriliklerini aldığında, fazla sertleşmelerine fırsat vermeden hasat edilmelidir. Sökümü kolaylaştırmak için bir gün önceden sulama faydalıdır; kökler çatal, bel veya çapa ile sökülür, yapraklar kesilip kökler bol suda yıkanır. Havuç dayanıklı bir sebzedir; 0,5-1 derecede yüzde 90-95 oransal nemde 6-8 ay muhafaza edilebilir.
Havuç hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →
Havuç tohumlarının ekim zamanı çeşide ve bölgeye göre değişmekle birlikte şubat ayından kasım ayına kadar yapılabilir. İklim koşullarının uygun olduğu yerlerde sürekli hasat sağlamak için ekimler 2-3 hafta arayla kademeli olarak yapılabilir. En iyi üretim şekli sıraya ekimdir; küçük yumrularda 10x2 cm veya 20x2 cm, büyük yumrularda 20-30 x 5-10 cm aralık verilir. Genç fideler birkaç yapraklı olduğunda seyreltme yapılarak bitkiler arasında 5-10 cm boşluk bırakılır.
Saf madde olarak dekara 8-12 kg azot (N), 8-10 kg fosfor (P2O5) ve 12-18 kg potasyum (K2O) önerilir; en uygun gübreleme toprak analiz sonuçlarına göre yapılır. Fosforlu ve potasyumlu gübreler ile azotun yarısı ekimden önce, azotun diğer yarısı fideler kurşun kalem kalınlığını aldığında verilir. Havuç taze ahır gübresinden hoşlanmaz; en çok azotlu ve potasyumlu gübreden hoşlanır. Potasyum kökteki şeker oranını ve depolama gücünü artırır.
Pratik olarak her çapadan sonra yağış durumuna göre sulama yapılmalıdır. Su yeterli olmazsa havuçlar gelişemez; toprak neminin sürekli aynı düzeyde tutulmasında yarar vardır. Kurak bir dönemin ardından ani yağış veya sulama yapılırsa köklerde yarılma ve çatlama meydana gelir.
Tohum ekiminden yaklaşık 4 ay sonra havuçlar hasat olgunluğuna gelir. Kökler normal iriliklerini aldığında, fazla sertleşmelerine fırsat vermeden hasat edilmelidir. Sökümü kolaylaştırmak için bir gün önceden sulama faydalıdır; kökler çatal, bel veya çapa ile sökülür, yapraklar kesilip kökler bol suda yıkanır. Havuç dayanıklı bir sebzedir; 0,5-1 derecede yüzde 90-95 oransal nemde 6-8 ay muhafaza edilebilir.
Havuç yetiştiriciliğinde başlıca Alternaria dauci (Yaprak yanıklığı), Alternaria radicina, Cercospora carotae (Yaprak lekesi), Erysiphe heraclei (Külleme) görülebilir. Belirtiler ve mücadele için ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
