Menü
Patates, serin iklim koşullarında yetişen, ülkemizin birçok bölgesinde ova ve yayla şartlarında üretilen önemli bir yumru bitkisidir. Bu rehber, patates yetiştiriciliğinde dikim zamanı, tohumluk miktarı, gübreleme, sulama ve hasat gibi temel agronomik konuları Tarım ve Orman Bakanlığı kaynağına dayanarak özetlemektedir. Ayrıca tarladan depoya kadar görülebilen yaygın hastalık ve zararlılar belirtileriyle birlikte tanıtılmaktadır.
Dikim için toprak sıcaklığının +8 derecenin üzerine çıkması beklenir; toprak +8 derecenin altındaysa dikimi geciktirmek yararlıdır. Ülkemizde ova ve yayla koşullarında bir iki ay dışında tüm yıla dağılmış tohumluk veya yemeklik patates üretimi yapılabilmektedir. Dikim derinliği toprak yapısı ve yumru iriliğine göre değişir; yüzeysel dikimde yumru 15 cm, derin dikimde yaklaşık 10 cm toprakla örtülür.
Birim alanda kullanılacak tohumluk miktarı yumru iriliğine ve hedeflenen ürüne göre değişir. Genelde metrekarede 15-20 sap, yani yaklaşık 4 tohumluk yumru arzu edilir. Ortalama yumru ağırlığı 75 gram kabul edildiğinde bir dekarlık alan için 4 yumru x 75 gr x 1000 = 300 kg tohumluk gerekir.
Gübreleme toprak analizine göre yapılmalıdır. Toprağın organik madde içeriğine göre dekardan yaklaşık 3 ton verim almak için dekara 20-30 kg azot (N), 15 kg fosfor (P2O5) ve 15 kg potasyum (K2O) verilmesi uygun olur. Azotlu gübrenin yarısı dikimle, kalan yarısı boğaz doldurma döneminde verilir; fosforlu gübrenin tamamı dikimden önce veya dikim sırasında uygulanır. İyi yanmış 2-4 ton/da çiftlik gübresi 2-3 yılda bir verilebilir.
Yüksek ve kaliteli ürün için zamanında ve yeterli su verilmelidir; sulama sayısı ve su miktarı toprak yapısına göre değişir. Sulamanın kritik olduğu dönemler dikim ile çıkış arası, çıkış ile yumru oluşumu arası ve özellikle yumru oluşumu ile şişme dönemidir. Patateste sulama yağmurlama ve damla sulama yöntemleriyle yapılabilir; damla sulama doğru kullanıldığında önemli ölçüde su tasarrufu sağlar. Su ihtiyacı alt yapraklarda solma ve sararma ile kendini belli eder.
Hasat zamanı üretim amacına (tohumluk, yemeklik, turfanda) göre değişir. Genel olarak yaprak ve sapların sararıp kuruduğu, stolonların ana bitkiden ayrıldığı, uygun yumru iriliğine ulaşıldığı ve yumru kabuğunun kalınlaşıp sertleşerek tırnakla kolayca soyulmadığı dönemde yapılır. Hemen pazarlanmayacak yumrular uygun depolarda saklanmalıdır.
Patates hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →
Dikim için toprak sıcaklığının +8 derecenin üzerine çıkması beklenir; toprak +8 derecenin altındaysa dikimi geciktirmek yararlıdır. Ülkemizde ova ve yayla koşullarında bir iki ay dışında tüm yıla dağılmış tohumluk veya yemeklik patates üretimi yapılabilmektedir. Dikim derinliği toprak yapısı ve yumru iriliğine göre değişir; yüzeysel dikimde yumru 15 cm, derin dikimde yaklaşık 10 cm toprakla örtülür.
Gübreleme toprak analizine göre yapılmalıdır. Toprağın organik madde içeriğine göre dekardan yaklaşık 3 ton verim almak için dekara 20-30 kg azot (N), 15 kg fosfor (P2O5) ve 15 kg potasyum (K2O) verilmesi uygun olur. Azotlu gübrenin yarısı dikimle, kalan yarısı boğaz doldurma döneminde verilir; fosforlu gübrenin tamamı dikimden önce veya dikim sırasında uygulanır. İyi yanmış 2-4 ton/da çiftlik gübresi 2-3 yılda bir verilebilir.
Yüksek ve kaliteli ürün için zamanında ve yeterli su verilmelidir; sulama sayısı ve su miktarı toprak yapısına göre değişir. Sulamanın kritik olduğu dönemler dikim ile çıkış arası, çıkış ile yumru oluşumu arası ve özellikle yumru oluşumu ile şişme dönemidir. Patateste sulama yağmurlama ve damla sulama yöntemleriyle yapılabilir; damla sulama doğru kullanıldığında önemli ölçüde su tasarrufu sağlar. Su ihtiyacı alt yapraklarda solma ve sararma ile kendini belli eder.
Hasat zamanı üretim amacına (tohumluk, yemeklik, turfanda) göre değişir. Genel olarak yaprak ve sapların sararıp kuruduğu, stolonların ana bitkiden ayrıldığı, uygun yumru iriliğine ulaşıldığı ve yumru kabuğunun kalınlaşıp sertleşerek tırnakla kolayca soyulmadığı dönemde yapılır. Hemen pazarlanmayacak yumrular uygun depolarda saklanmalıdır.
Patates yetiştiriciliğinde başlıca Bakteriyel Solgunluk ve Patates Kahverengi Çürüklüğü (Ralstonia solanacearum), Patates Halka Çürüklüğü (Clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus), Bakteriyel Yumuşak Çürüklük (Karabacak) (Erwinia carotovora), Erken Yanıklık (Alternaria solani), Patates Mildiyösü (Geç Yanıklık) (Phytophthora infestans), Patates Kuru Çürüklük (Fusarium spp.) görülebilir. Belirtiler ve mücadele için ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
