Menü
Patates, Türkiye mutfağının temel besinlerinden biridir ve Niğde, Nevşehir, Konya, Afyonkarahisar gibi illerde geniş alanlarda üretilir. Hasat sonrası doğru saklama, patatesin en kritik aşamasıdır çünkü yumru canlı bir dokudur ve uygun olmayan koşullarda kolayca filizlenir, yeşerir, buruşur ya da çürür. Işığa maruz kalan patateste kabuk yeşile döner; bu da hem tat kaybına hem de kalite düşüşüne yol açar. Fazla sıcak ortamda filizlenme hızlanır, çok soğukta ise nişasta şekere dönüşerek pişince kararma ve tat bozukluğu ortaya çıkar. Nemli ortam mantar ve bakteriyel çürümeyi tetikler. Bu nedenle patates; serin, karanlık, havadar ve orta nemli bir ortamda saklandığında aylarca tazeliğini ve dokusunu koruyabilir. Doğru koşullar sağlandığında hem israf azalır hem de patatesin kızartma, haşlama ve fırınlama gibi kullanımlarda beklenen kıvamı korunur. Küçük bir özenle depolanan patates, kışın büyük bölümünde kaliteli biçimde tüketilebilir.
Patates için ideal saklama sıcaklığı genellikle 4 ile 10 derece arasıdır; sofralık patateste 7-10 derece daha uygundur çünkü 4 derecenin altındaki soğukta nişasta şekere dönüşür ve pişince kararma görülür. Bağıl nem yaklaşık yüzde 85-90 civarında olmalıdır; çok kuru ortam yumruyu buruşturur, aşırı nem çürümeyi başlatır. Ortam mutlaka karanlık olmalıdır, çünkü ışık kabuğun yeşermesine ve acılaşmasına neden olur. Hava dolaşımının bulunduğu, serin ve iyi havalanan bir yer tercih edilmelidir. Patatesi soğan ile aynı yerde saklamaktan kaçınılmalıdır, ikisi birbirinin filizlenmesini ve bozulmasını hızlandırır.
Uygun serin, karanlık ve havadar depo koşullarında (yaklaşık 7-10 derece) sofralık patates 2 ile 5 ay arasında kalitesini koruyabilir; sıcaklık daha düşük ve stabil tutulan profesyonel depolarda bu süre daha da uzayabilir. Oda sıcaklığında, mutfak tezgahında bekletilen patates ise genellikle 1-2 hafta içinde filizlenmeye ve yumuşamaya başlar. Buzdolabında saklanan patateste soğuk nedeniyle tat değişse de birkaç hafta dayanabilir. Pişirilmiş patates buzdolabında yaklaşık 3-4 gün, dondurulmuş (haşlanıp/kızartılıp dondurulmuş) patates ise birkaç ay tazeliğini sürdürür.
Serin kiler veya depo: Patates için en uygun yöntemdir. Karanlık, havadar, 7-10 derece ve orta nemli bir kilerde delikli çuval, tahta kasa ya da hasır sepette saklanır. Yumrular üst üste fazla yığılmamalı, ara sıra kontrol edilip filizlenen veya çürüyenler ayıklanmalıdır. Buzdolabı: Kısa süreli ve az miktar için kullanılabilir ancak ideal değildir; soğuk nişastayı şekere çevirdiği için pişince kararma ve tatlımsı bir tat oluşabilir. Kullanılacaksa kağıt torbada, sebzelik bölümünde tutulmalıdır. Dondurma: Çiğ patates dondurmaya uygun değildir, sulanır ve kararır. Bunun yerine haşlanmış ya da kızartmalık şekilde ön pişirme yapılıp soğutulduktan sonra hava almayan poşetlerde dondurulur. Kurutma: Dilimlenip haşlandıktan sonra kurutulan patates uzun süre saklanabilir; çorbalık ve közlemelik olarak değerlendirilir.
Patates serin, karanlık, havadar ve orta nemli bir ortamda saklanmalıdır. En uygun yer yaklaşık 7-10 derecelik bir kiler veya depodur. Delikli çuval, tahta kasa ya da hasır sepette, üst üste fazla yığmadan tutulur. Işık kabuğu yeşerttiği için mutlaka karanlık ortam seçilmeli, ara sıra kontrol edilip bozulanlar ayıklanmalıdır.
Çiğ patates buzdolabında birkaç hafta dayanabilir, ancak buzdolabı ideal saklama yeri değildir. Dört derecenin altındaki soğuk, patatesteki nişastayı şekere çevirir ve pişirildiğinde kararma ile tatlımsı bir tat oluşabilir. Buzdolabı yerine serin bir kiler tercih edilmesi kalite açısından daha iyidir.
Patates ışığa maruz kaldığında kabuğu yeşerir; bu, saklamada ışıktan kaçınılması gerektiğini gösterir. Yeşermiş ve filizlenmiş kısımlar acılaşır ve tat kaybına yol açar. Bu bölümler kalınca soyulup çıkarılmalı, yaygın biçimde yeşermiş yumrular ise tüketilmemelidir. En iyi önlem patatesi tamamen karanlıkta saklamaktır.
Hayır. Patates ile soğanı aynı yerde saklamak önerilmez. İkisi de birbirinin filizlenmesini ve bozulmasını hızlandıran gazlar ve nem açığa çıkarır. Patates serin ve karanlık bir yerde, soğan ise ayrı, kuru ve havadar bir bölümde tutulmalıdır.
Az miktarda filiz çıkmışsa filizler ve çevresindeki kısım kesilip çıkarıldıktan sonra patates kısa sürede tüketilebilir. Ancak yumru yumuşamış, çokça filizlenmiş veya buruşmuşsa kalitesini yitirmiş demektir. Filizlenmeyi geciktirmek için patatesi serin, karanlık ve havadar ortamda saklamak en etkili yoldur.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Saklama süreleri ürün olgunluğu, çeşit ve depo koşullarına göre değişebilir.
Harman üzerinde güncel patates ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Patates İlanları Patates Üreticileri Patates Ne Zaman Hasat Edilir Patates Çeşitleri Patates Yetiştiriciliği Tüm Patates BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
