Menü
Yeni patates, yani turfanda patates, kabuğunu henüz oturtmadan, taptaze ve ince zarlıyken hasat edilen erkenci üründür. Asıl cazibesi tam da bu olgunlaşmamışlıkta gizlidir: kabuğu parmakla ovalandığında kolayca sıyrılan, eti sulu ve hafif tatlı yumrudur. Türkiye'de yeni patatesin merkezi Adana, Mersin (Bozyazı, Anamur), Hatay ve Antalya gibi Akdeniz kıyısı ovaları ile Ege'nin ılık bölgeleridir; bu sıcak havzalarda kışın veya erken ilkbaharda dikilen ürün, normal depoluk patatesten haftalarca önce pazara çıkar. Yeni patateste hasat zamanlaması depoluk üründen tamamen farklıdır: burada amaç kabuğun tutmasını beklemek değil, tam tersine kabuk daha incecikken, yumrular istenen iriliğe ulaşır ulaşmaz hızla sökmektir. Geç kalınırsa kabuk kalınlaşır, yumru irileşir ve ürün turfanda kıymetini kaybedip sıradan patatese döner. Bu nedenle yeni patates hasadı, erken pazara yetişmek ve yüksek fiyatı yakalamak için zamanla yarışan, hassas bir iştir; sökülen ürün dayanıklı olmadığı için hızla tüketime ulaştırılmalıdır.
Yeni patates, Türkiye'nin en erkenci sebzelerinden biridir ve hasadı bölgenin sıcaklığına göre belirgin biçimde kayar. Akdeniz kıyısının en ılık noktaları olan Mersin (Anamur, Bozyazı), Adana, Hatay ve Antalya ovalarında turfanda hasat genellikle Nisan sonundan başlayıp Mayıs boyunca sürer; bu bölgeler pazara ilk çıkan ürünü verir. Ege'nin ılık ovaları (İzmir, Aydın) Mayıs içinde devreye girer. İç bölgelere ve yüksek rakıma çıkıldıkça yeni patates Mayıs sonu ve Haziran'a sarkar; Niğde gibi geç ısınan havzalarda turfanda ürün Haziran'da kalkar. Olgunluk belirtisi depoluk patatesin tersinedir: yeşil aksamın kuruması beklenmez, bitki hâlâ yeşil ve canlıyken yumrular istenen yumurta-ceviz iriliğine ulaştığında hasat edilir. Toprak hafifçe açılıp bakılan örnek yumrunun kabuğu çok ince, parmakla ovalandığında kolayca soyuluyorsa ürün tam turfanda kıvamındadır. Kabuk kalınlaşmaya başladıysa hasat gecikmiş demektir.
Yeni patatesin kabuğu çok ince ve kolay sıyrıldığı için hasat en hassas ürünlerden biridir; her zedelenme leke ve çürüme noktasıdır. Söküm çoğunlukla elle, bel veya çapayla bitkinin altı dikkatlice kaldırılarak yapılır; yumrular yüzeye çıkarıldıktan sonra teker teker, sıyrılmadan toplanır. Olgunluk, yeşil bitki üzerindeyken birkaç ocağın açılıp yumru iriliğinin ve kabuğun inceliğinin örnekle kontrol edilmesiyle anlaşılır. Yeni patates yıkanmaz ve kabuğu kazınmaz; ince zarın bozulmaması için üzerindeki gevşek toprak hafifçe silkelenir, serin gölgede kısa süre havalandırılır. Bu ürün depolamaya uygun değildir; kabuk oturmadığı için günler içinde su kaybeder, buruşur ve yeşillenebilir. Bu yüzden ilk işlem hızlı pazarlama ve soğuk-serin koşulda kısa süreli muhafazadır: doğrudan güneş ve ışıktan korunmuş, serin ve havadar bir ortamda birkaç gün tutulup hızla tüketime ulaştırılır. Turfanda patatesin tüm değeri tazeliğinde olduğundan, hasattan tüketiciye geçen süre ne kadar kısa olursa kalite o kadar korunur.
Depoluk patatesin aksine yeşil aksamın kurumasını beklemezsiniz. Bitki hâlâ yeşilken birkaç ocağı açıp yumrulara bakarsınız; yumrular yumurta-ceviz iriliğine ulaşmış ve kabuk parmakla ovalandığında kolayca soyuluyorsa hasat zamanıdır. Kabuk kalınlaşmaya başladıysa turfanda kıvamı geçmiş demektir.
İlk turfanda ürün Akdeniz kıyısının en ılık ovalarında, Mersin Anamur, Adana, Hatay ve Antalya'da Nisan sonu ve Mayıs içinde kalkar. Ege Mayıs'ta, daha serin ve yüksek bölgeler ile Niğde havzası ise Mayıs sonu-Haziran'da devreye girer.
Kabuğu oturmadan, ince zarlıyken hasat edildiği için yeni patates dayanıksızdır; günler içinde su kaybedip buruşur ve ışıkta yeşillenir. Uzun depolamaya uygun değildir; serin, karanlık ve havadar bir ortamda yalnızca birkaç gün tutulup en kısa sürede tüketilmelidir.
Normal depoluk patateste kabuğun tam tutması, yeşil aksamın kuruması beklenir ve ürün dayanıklı olur. Yeni patateste ise tam tersine kabuk daha incecikken, bitki yeşilken erken sökülür; amaç tazelik ve erken pazara yetişmektir, bu yüzden hasat çok daha erken ve hızlı yapılır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (tarimorman.gov.tr). Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel yeni patates ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Yeni Patates İlanları Yeni Patates Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Tüm Yeni Patates BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
