Menü
Safran, dünyanın en pahalı baharatı olarak bilinir ve bu değer doğrudan hasadının zorluğundan gelir; çünkü ürün, mor renkli çiğdem benzeri çiçeğin içindeki yalnızca üç adet kırmızı tepecikten, yani dişicik tepesinden ibarettir. Türkiye'de safran adını veren Safranbolu ve çevresi tarihî üretim merkezidir, ayrıca İç Anadolu ve bazı yörelerde küçük üretim alanları bulunur. Safranın en çarpıcı özelliği, çoğu bitkinin tersine sonbaharda, havalar soğurken çiçek açmasıdır. Çiçekler toprak yüzeyinde aniden ve topluca belirir, her biri yalnızca bir iki gün açık kalır ve hasat penceresi son derece kısadır. Bu yüzden çiçekler açtığı sabah, hatta açtığı gün toplanmazsa solar, dişicik tepeleri pörsür ve kalitesi düşer. Çiçeklenme dönemi bütün olarak da kısadır, yaklaşık iki üç haftada tüm tarla çiçeğini verir ve biter. Bir gram safran için yüzlerce çiçeğin elle toplanıp tepeciklerinin tek tek ayıklanması gerektiğinden, hasat hem zamanlama hem de yoğun el emeği bakımından tarımın en titiz işlerinden biridir.
Safran Türkiye'de sonbaharda, genellikle ekim ortasından kasım başına kadar olan dönemde çiçek açar ve hasat edilir; soğukların erken geldiği yıllarda çiçeklenme ekime, ılık geçen yıllarda kasıma kayabilir. Safranbolu ve Karadeniz ardı yörelerde ana hasat ekim sonu ile kasım başına denk gelir, daha yüksek ve serin yerlerde birkaç gün önce başlar. Çiçeklenme tüm tarlada eş zamanlı olmadığı için hasat, her sabah açan yeni çiçeklerin toplandığı, iki üç hafta süren günlük bir uğraştır. Olgunluk yani toplama anının geldiğini şu işaretler gösterir: mor çiçek yeni açmış, henüz dipdiri ve kapanmaya yüz tutmamışsa, içteki üç kırmızı dişicik tepesi canlı, parlak ve uzun ise tam zamanıdır. Çiçek toprak yüzeyinde belirir belirmez, tercihen sabahın erken saatlerinde, çiçek henüz yarı açıkken toplamak en doğrusudur; çünkü gün ilerleyip çiçek tam açıldıkça ve güneşte beklediğinde kırmızı tepecikler solar, aroma ve renk maddesi azalır. Açıp solmuş, kenarları kararmış çiçeklerde olgunluk geçilmiş sayılır.
Safran hasadı baştan sona elle yapılır; açan mor çiçekler sabah erkenden, çiçek bütün hâlde dipten koparılarak toplanır ve sepetlere konur. Asıl ince iş tarlada değil, aynı gün kapalı alanda yapılan ayıklamadır: her çiçek tek tek açılır ve içindeki üç kırmızı dişicik tepesi parmak ucuyla, sarı erkek organlara ve taç yaprağına karıştırılmadan dikkatle ayrılır. Sadece kırmızı tepecikler ürün olarak alınır, kalan kısım atılır. Toplanan çiçekler bekletilmeden aynı gün ayıklanmalıdır; çünkü çiçek soldukça tepecikleri ayırmak güçleşir ve kalite düşer. Ayıklanan taze tepecikler hemen kurutulur; kurutma gölgede ya da çok düşük ısıda, doğrudan güneşten uzak, havadar ortamda yapılır. Tepecikler nemini kaybedip kırmızı koyu renge dönerek gevrekleşince kuruma tamamlanmış olur. Kuru safran çok az yer kaplar ve nemden, ışıktan ve kokudan kolay etkilenir; bu yüzden ağzı sıkı kapalı, ışık geçirmeyen kaplarda, serin ve kuru ortamda saklanır. Doğru kurutulup saklanan safran rengini, kokusunu ve değerini uzun süre korur.
Safran çoğu bitkinin tersine sonbaharda çiçek açar; Türkiye'de genellikle ekim ortasından kasım başına kadar olan dönemde toplanır. Soğukların erken bastırdığı yıllarda ekime, ılık yıllarda kasıma kayar. Çiçekler her sabah peş peşe açtığı için hasat iki üç hafta süren günlük bir iştir.
Safran, mor çiçeğin içindeki yalnızca üç adet kırmızı dişicik tepesinden elde edilir. Çiçekler bütün hâlde toplanır, ardından her çiçek açılıp içindeki üç kırmızı tepecik elle ayıklanır. Sarı erkek organlar ve taç yaprakları kullanılmaz, sadece kırmızı tepecikler ürün olarak alınır.
Çiçekler yalnızca bir iki gün açık kalır ve gün ilerleyip güneşte beklediğinde kırmızı tepecikler solmaya başlar, renk ve aroma maddesi azalır. Bu yüzden çiçek toprak yüzeyinde belirir belirmez, sabah erkenden, henüz yarı açıkken toplamak en kalitelisidir.
Çiçekler aynı gün ayıklanmalı, ayrılan kırmızı tepecikler hemen gölgede ya da çok düşük ısıda, güneşten uzak kurutulmalıdır. Tepecikler gevrekleşince kuruma biter. Kuru safran nemden ve ışıktan kolay etkilendiği için ağzı sıkı kapalı, ışık geçirmeyen kaplarda serin ve kuru yerde saklanır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel safran ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Safran İlanları Safran Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Safran Nasıl Saklanır Safran Yetiştiriciliği Tüm Safran BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
