Menü
Fasulye, Türkiye mutfağının en köklü baklagillerinden biridir ve iki büyük kullanım koluna ayrılır: taze olarak sebze gibi tüketilen taze fasulyeler ile kurutulup tanesi yenen kuru fasulyeler. Bu ayrım çeşitliliğin temel eksenidir. Taze fasulyeler yassı ya da yuvarlak baklalı, etli ve lifsiz olması aranan türlerdir; kuru fasulyeler ise tanenin rengi, iriliği, kabuk inceliği ve pişme süresine göre çeşitlenir. Bir başka önemli ayrım büyüme biçmidir: alçak boylu, desteğe ihtiyaç duymayan çalı (bodur) fasulyeler ile herek ya da ipe sarılarak boy atan sırık fasulyeler. Bölgesel olarak da güçlü kimlikler oluşmuştur; Erzurum İspir'in iri beyaz fasulyesi, Orta Anadolu'nun Dermason kuru fasulyesi ve Ege ile Marmara'nın taze Ayşe Kadın çeşitleri bunun en bilinen örnekleridir. Tane renginde beyazdan alacalı kırmızıya, sarıya kadar geniş bir yelpaze vardır. Aşağıda Türkiye'de gerçekten yetiştirilen ve pazarda karşılığı olan başlıca fasulye çeşitleri, kendi kullanım ve karakter özellikleriyle sıralanmıştır.
Türkiye'nin en yaygın kuru fasulye tipidir; orta irilikte, beyaz, böbrek biçiminde tanesi ve ince kabuğuyla tanınır. Kabuğu ince olduğundan çabuk pişer ve pişince dağılmadan bütün kalır, bu yüzden kuru fasulye yemeğinin klasik tercihidir. Konya, Nevşehir ve İç Anadolu kuru fasulye üretiminin ağırlığını bu tip oluşturur.
Krem zemin üzerine kırmızı alacalı, iri taneli bir çeşittir; hem taze bakla içinde tane olarak hem de kurutularak tüketilir. Taze barbunya pilaki ve zeytinyağlı yemeklerde, kurusu ise etli barbunyada kullanılır. Pişince nişastalı ve kremamsı bir doku verir; Kayseri ve Bursa çevresinde yaygındır.
Erzurum'un İspir ilçesiyle özdeşleşmiş, iri ve yassımsı beyaz taneli kuru fasulyedir; coğrafi işaretiyle korunur. Yüksek rakımda, serin iklimde yetiştiği için taneleri büyük ve dolgundur, pişince nişastalı ve doyurucu olur. Yörede özellikle kavurma ile pişirilen kuru fasulyenin baş malzemesidir.
Taze tüketilen sırık tipi yeşil fasulyenin en sevilen çeşididir; baklası yassımsı, etli, lifsiz ve yumuşaktır. Zeytinyağlı ve etli taze fasulye yemeklerinin klasik tercihidir, kısa sürede pişer ve dağılmaz. Ege ve Marmara bahçe tarımında ev tüketimi için sık yetiştirilir.
Alçak boylu, herek ve ipe ihtiyaç duymadan yetişen bir büyüme tipidir; erken ürün verir ve makineli hasada uygundur. Tarla koşullarında geniş alanlarda ekimi kolaydır, aynı anda olgunlaşması nedeniyle tek seferde toplanabilir. Hem taze hem kuru üretimde tercih edilir.
Herek, tel ya da ipe sarılarak iki metreye kadar boy atan tırmanıcı tiptir; uzun süre ve kademeli ürün verir. Bahçe ve aile bahçeciliğinde, sürekli taze toplama imkanı sağladığı için yaygındır. Ayşe Kadın gibi kaliteli taze çeşitler çoğunlukla bu büyüme biçimindedir.
Taze tüketilen, geniş ve yassı baklalı, tatlımsı ve yumuşak bir çeşittir; adını iri ve etli baklasından alır. Lif oranı düşük olduğu için zeytinyağlı taze fasulyede ve közleme usulünde tercih edilir. Karadeniz ve Marmara bahçelerinde ev tüketimi için sıkça yetiştirilir.
Baklaları çok geniş, uzun ve yassı olan iri taze fasulye tipidir; etli yapısıyla dolgun bir doku verir. Genellikle dilimlenerek pişirilir ve taze fasulye yemeklerinde bol etli bir sonuç için kullanılır. Bahçe tarımında irilik arayanların tercihidir.
Baklası olgunlaşınca yeşil yerine sarı renk alan taze fasulye çeşididir; lifsiz, ince kabuklu ve yumuşaktır. Renk farkı nedeniyle salata ve karışık sebze yemeklerinde görsel olarak da tercih edilir. Diğer taze çeşitlerle aynı dönemde yetiştirilir.
Küçük ve yuvarlak, boncuk gibi beyaz taneli kuru fasulye tipidir; adını tanesinin biçiminden alır. İnce kabuklu olduğu için çabuk pişer ve tane olarak servis edilen yemeklerde bütün kalır. Yörelere göre Dermason'a alternatif olarak yetiştirilir.
Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü kaynaklı, tescilli bir kuru fasulye çeşididir; beyaz taneli ve Dermason grubuna yakın karakterdedir. Orta Anadolu'nun kıraç ve geçit iklimine uyumlu, verim için ıslah edilmiş bir sofralık kuru fasulyedir. Sertifikalı tohumla sözleşmeli üretimde kullanılır.
Tescilli, beyaz iri taneli bir kuru fasulye çeşididir ve adını Bolu Göynük yöresinden alır. Dolgun tanesi ve pişme kalitesiyle sofralık kuru fasulye olarak değerlendirilir. Sertifikalı tohumculukta yer alan, verim ve tane iriliği için seçilmiş bir çeşittir.
Doğu Anadolu'nun serin ve yüksek rakımlı koşullarına uyum için ıslah edilmiş tescilli kuru fasulye çeşididir. Kısa vejetasyonlu, soğuğa dayanıklı yapısıyla Erzurum ve çevresinde yetiştiriciliğe uygundur. Beyaz taneli, sofralık bir çeşittir.
Küçük, yuvarlak ve yeşil taneli, sıcak iklim seven bir baklagildir; kuru tane olarak ve çimlendirilerek filizi tüketilir. Türkiye'de Akdeniz ve Güneydoğu'da sınırlı alanda yetiştirilir. Diğer fasulyelere göre daha küçük tanesi ve kısa pişme süresiyle ayrılır.
Taze fasulyeler baklası henüz yumuşak ve etliyken sebze gibi tüketilir; Ayşe Kadın, Horoz ve Battal bu gruba girer ve lifsiz, yumuşak bakla aranır. Kuru fasulyeler ise tanesi olgunlaşıp kuruduktan sonra yenir; Dermason, İspir ve Barbunya gibi çeşitlerde tanenin rengi, iriliği ve pişme süresi önemlidir.
Dermason, ince kabuğu ve çabuk pişip dağılmadan bütün kalan yapısıyla klasik kuru fasulye yemeğinin en yaygın tercihidir. İri ve dolgun bir sonuç isteyenler Erzurum İspir fasulyesini, alacalı ve kremamsı doku isteyenler ise Barbunya'yı seçer.
Çalı fasulye alçak boyludur, desteğe gerek duymaz, erken ve toplu ürün verdiği için tarla ekimine ve makineli hasada uygundur. Sırık fasulye ise herek ya da ipe tırmanarak boy atar, uzun süre kademeli ürün verir ve bahçe tarımında sürekli taze toplama imkanı sağlar.
İspir fasulyesi Erzurum'un yüksek rakımlı ve serin ikliminde yetiştiği için taneleri belirgin biçimde iri, yassımsı ve dolgundur; coğrafi işaretle korunur. Pişince nişastalı ve doyurucu bir doku verir ve yörede kavurmalı kuru fasulyenin baş malzemesidir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız fasulye çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Fasulye İlanları Fasulye Üreticileri Fasulye Fiyatları Fasulye Yetiştiriciliği Tüm Fasulye BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
