Menü
Tere (Lepidium sativum), turpgiller (Brassicaceae) familyasından, keskin ve hafif acımsı lezzetiyle bilinen hızlı gelişen bir yapraklı sebzedir. Türkiye mutfağında özellikle kahvaltı sofralarında, salatalarda ve mezelerde taze olarak tüketilir; roka ve maydanozla birlikte yeşillik kültürünün ayrılmaz parçalarından biridir. Serin mevsim bitkisi olan tere, ekimden hasada kadar geçen sürenin çok kısa olması sayesinde üreticiye hızlı devir imkanı sağlar ve genellikle demet halinde pazarlanır. Ülkemizde büyük ölçüde şehir çevresindeki pazar bahçelerinde, örtüaltı ve açık tarla koşullarında yetiştirilir. Çabuk bozulan bir ürün olması nedeniyle üretimi tüketim merkezlerine yakın alanlarda yoğunlaşır. Ekonomik olarak tek başına büyük bir tarım kalemi olmasa da, taze yeşillik grubu içinde küçük ve orta ölçekli üreticiler için düzenli gelir kaynağı oluşturur. Yıl boyu talebi olan, kısa vejetasyon süresiyle sık ekim yapılabilen ve dekar başına yüksek ekim sıklığı istiyen bir üründür.
Tere, çabuk bozulan taze bir yeşillik olduğu için Türkiye genelinde tüketim merkezlerine yakın pazar bahçelerinde yaygın biçimde yetiştirilir. Serin ve ılıman iklimi seven bir bitki olduğundan, kışları ılıman geçen Akdeniz ve Ege bölgelerinde sonbahar, kış ve erken ilkbahar döneminde açık tarlada üretim yapılabilir. Marmara bölgesi, İstanbul ve çevresindeki büyük tüketim pazarına yakınlığı sayesinde özellikle örtüaltı ve pazar bahçesi üretiminde öne çıkar. İç Anadolu ve daha serin bölgelerde ise ilkbahar ve sonbahar aylarında yetiştiricilik yapılır; yaz sıcaklarında bitki hızla çiçeğe kalktığı (tohuma kaçtığı) için verim ve kalite düşer. Tere; su tutan ancak iyi drene olan, organik maddece zengin, tınlı topraklarda en iyi gelişimi gösterir. Serin havada yaprakları daha gevrek ve lezzetli olur, yüksek sıcaklık ve kuraklıkta ise acılık artar ve bitki erken sapa kalkar. Bu nedenle üretim çoğunlukla serin dönemlere ve sulama imkanı olan alanlara kaydırılır.
Tere, birim alanda sık ekilen ve genellikle demet halinde ya da taze yaprak ağırlığı üzerinden pazarlanan bir üründür; bu nedenle verim, ekim sıklığına, sulamaya ve hasat zamanına bağlı olarak geniş bir aralıkta değişir. Ekimden hasada kadar geçen süre koşullara göre yaklaşık 3 ila 6 hafta kadar kısa olduğundan, uygun sezonda aynı alandan yılda birkaç kez ürün alınabilir ve bu durum toplam verimi belirgin şekilde artırır. Verimi etkileyen başlıca etkenler şunlardır: sıcaklık (serin havanın tercih edilmesi), düzenli ve yeterli sulama, toprağın organik madde ve besin içeriği, tohum ekim sıklığı ve hasadın bitki sapa kalkmadan yapraklar taze ve gevrekken yapılmasıdır. Yüksek sıcaklık ve su stresi bitkiyi erken çiçeklenmeye ittiğinden hem verim hem de kalite düşer. Kesin bir ortalama vermek yerine, verimin öncelikle hasat sıklığı ve yetiştirme dönemine bağlı olduğunu belirtmek daha doğrudur; net üretim değerleri için Tarım ve Orman Bakanlığı ile TÜİK bitkisel üretim verilerine başvurulması önerilir.
Tere, ağırlıklı olarak iç piyasaya yönelik taze tüketilen bir yeşillik olup, ticareti büyük ölçüde yurt içi pazarda gerçekleşir. Çabuk bozulan ve raf ömrü kısa bir ürün olması, uzun mesafeli taşımayı ve büyük hacimli ihracatı sınırlar; bu nedenle üretim ve satış genellikle yerel hallere, semt pazarlarına ve şehir çevresindeki tüketim merkezlerine yöneliktir. Roka, maydanoz, dereotu ve nane gibi diğer taze yeşilliklerle birlikte demet halinde satılır ve marketlerde paketli olarak da yer alır. Ekonomik açıdan tek başına stratejik bir ihracat kalemi olmasa da, taze yeşillik grubu içinde küçük ve orta ölçekli üreticilere kısa vejetasyon süresi sayesinde hızlı ve düzenli nakit akışı sağlar. İthalatı da genellikle sınırlıdır, çünkü iç üretim yıl boyu talebi büyük ölçüde karşılayabilmektedir. Tere tohumu ayrıca gıda ve geleneksel kullanım amacıyla da değerlendirilir. Güncel üretim, dış ticaret ve fiyat bilgileri için TÜİK ve Tarım ve Orman Bakanlığı istatistiklerinin takip edilmesi doğru olur.
Tere çok hızlı gelişen bir yeşilliktir. Uygun serin havada ve düzenli sulamayla ekimden itibaren yaklaşık 3 ila 6 hafta içinde taze yaprakları hasat edilebilecek olgunluğa gelir. Bu kısa süre, aynı alandan sezon boyunca birden fazla ürün alınmasına imkan tanır.
Tere serin mevsim bitkisidir ve en iyi ilkbahar ile sonbaharda gelişir. Kışları ılıman geçen Akdeniz ve Ege gibi bölgelerde kış boyunca da üretilebilir. Yaz sıcaklarında bitki hızla çiçeğe kalkıp sapa kaçtığı için yaprak kalitesi bozulur ve acılık artar.
Tere; organik maddece zengin, su tutan ancak iyi drene olan tınlı toprakları sever. Kök bölgesinin sürekli nemli kalması önemlidir, çünkü su stresi bitkiyi erken çiçeklenmeye iter. Ağır ve su göllenen topraklarda kök sorunları ortaya çıkabilir.
Terenin doğal olarak keskin ve hafif acımsı bir tadı vardır, ancak bu acılık yüksek sıcaklık, kuraklık ve bitkinin sapa kalkması (çiçeğe durması) ile belirgin şekilde artar. Serin havada ve genç yapraklar taze ve gevrekken hasat edildiğinde tere daha yumuşak ve lezzetli olur.
Hayır, ikisi farklı bitkilerdir ancak her ikisi de turpgiller familyasındandır ve keskin lezzetleriyle bilinir. Tere Lepidium sativum türüdür, roka ise Eruca sativa türüdür. Tere genellikle daha küçük ve ince yapraklı olup daha kısa sürede hasada gelir.
Tere, genellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında ekilir. Bahar ekimi için toprak sıcaklığı 10-15 derece arasında olmalıdır.
Tere, ekimden itibaren yaklaşık 4-6 hafta içinde hasat edilebilir. Bu süre, iklim ve bakım koşullarına göre değişiklik gösterebilir.
Tere, humuslu ve iyi drene edilmiş toprakları sever. Ilıman iklimlerde en iyi gelişimi gösterir.
Tere, düzenli sulama gerektiren bir bitkidir. Toprağın nemini korumak için haftada bir sulama yeterli olabilir.
Tere'nin farklı çeşitleri bulunmaktadır, ancak en yaygın olanları yeşil ve mor yapraklı türlerdir. Her birinin lezzeti ve büyüme özellikleri farklılık gösterebilir.
Tere'de en sık görülen hastalıklar arasında külleme ve kök çürüklüğü bulunur. Ayrıca, yaprak biti ve beyaz sinek gibi zararlılar da tereyi etkileyebilir.
Tere, düzenli olarak yapraklarının toplanmasıyla budanabilir. Bu, bitkinin daha fazla yaprak üretmesini teşvik eder.
Tere, taze olarak tüketilmesi gereken bir bitkidir, bu nedenle buzdolabında nemli bir bez içinde saklanmalıdır. Uzun süre saklamak isterseniz, dondurmayı düşünebilirsiniz.
Tere, hem serada hem de açık alanda yetiştirilebilir. Ancak serada yetiştirilen tere, kontrol altında daha iyi büyüme koşullarına sahip olabilir.
Tere, aynı alanda sürekli yetiştirilmemelidir, çünkü toprakta besin eksiklikleri oluşabilir. Diğer yeşilliklerle birlikte rotasyon yapılması önerilir.
Tere'nin verimi, çeşit, iklim ve bakım koşullarına göre değişir. İyi bakım ve uygun iklim, verimi artırabilir.
Tere, organik gübreler kullanılarak ve kimyasal ilaçlardan kaçınarak organik olarak yetiştirilebilir. Toprak sağlığını korumak için doğal yöntemler tercih edilmelidir.
Hasat sonrası tere, hemen tüketilmeli veya uygun koşullarda saklanmalıdır. Tazeliğini korumak için mümkün olan en kısa sürede kullanılmalıdır.
Tere, rüzgar ve böcekler aracılığıyla tozlaşır. Bu nedenle, farklı çeşitlerin bir arada bulunması, tozlaşmayı artırabilir.
Tere, hafif soğuk havalara dayanıklıdır, ancak don olaylarında zarar görebilir. Don olasılığının bulunduğu yerlerde, ekim zamanı dikkatlice seçilmelidir.
Tere'nin lezzetini artırmak için, taze olarak tüketilmesi ve yemeklerde diğer baharatlarla kombinlenmesi önerilir. Ayrıca, taze olarak salatalarda kullanmak da lezzetini artırır.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM).
Harman üzerinde güncel tere ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Tere Tere Üreticileri Ücretsiz İlan Ver
Sponsorlu
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
