Menü
Brokoli (Brassica oleracea var. italica), lahanagiller familyasında yer alan, koyu yeşil çiçek başları ve etli sapıyla tüketilen bir kışlık sebzedir. Serin ve nemli iklimi seven brokoli, Türkiye'de görece yeni yaygınlaşan bir ürün olmakla birlikte son yıllarda beslenme bilincinin artması ve sağlıklı sebzelere ilginin yükselmesiyle üretim ve tüketimi hızla büyümüştür. Karnabaharla aynı türden gelen brokoli, C vitamini, K vitamini, folat ve lif bakımından zengin olması nedeniyle mutfaklarda haşlama, buğulama ve salata olarak değer kazanmıştır. Türkiye tarımında brokoli, karnabahar ve lahana ile birlikte kışlık sebze grubunun içinde yer alır ve genellikle sonbahar-kış döneminde hasat edilir. Ilıman kıyı bölgelerinde kışın açık tarlada, iç kesimlerde ise ilkbahar ve sonbaharda yetiştirilebilir. Üreticiler açısından pazar fiyatının görece yüksek olması ve marketlerle taze tüketim talebinin artması brokoliyi cazip bir alternatif ürün haline getirmiştir. Türkiye'nin sebze üretim çeşitliliği içinde payı büyümekte olan bir üründür.
Brokoli, serin ve nemli iklim koşulları istediği için Türkiye'de öncelikle kışları ılıman geçen kıyı bölgelerinde açık tarlada yetiştirilir. Marmara Bölgesi (özellikle Bursa, Yalova, Çanakkale çevresi), Ege ve Akdeniz kıyı kuşağı brokoli üretiminin yoğunlaştığı başlıca alanlardır. Bu bölgelerde kışın don olaylarının seyrek ve hafif olması, brokolinin sonbahar-kış boyunca tarlada gelişmesine olanak tanır. Marmara'nın nemli ve ılıman iklimi ile büyükşehir pazarlarına yakınlığı üretimi teşvik eden önemli etkenlerdir. Antalya, İçel (Mersin) ve Ege'de İzmir çevresi de kış sebzeciliği içinde brokoliye yer verir. İç Anadolu ve daha soğuk bölgelerde ise brokoli genellikle ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde, aşırı sıcak ve şiddetli dondan kaçınılarak yetiştirilir. Brokoli, tınlı, iyi drene olan, organik maddece zengin ve hafif asidikten nötre yakın topraklarda en iyi verimi verir. Aşırı sıcak, çiçek başlarının erken açmasına ve kalite düşüklüğüne yol açtığı için serin dönem ve serin iklim tercih edilir.
Brokoli veriminde ana ürün, bitki başına oluşan merkezi çiçek başıdır; çeşide göre bazı tiplerde ana baş hasadından sonra yan sürgünlerden ikincil küçük başlar da alınabilir. Dekara verim, çeşit, dikim sıklığı, iklim ve bakım koşullarına bağlı olarak geniş bir aralıkta değişir ve yaklaşık olarak 1.500 ile 3.000 kg arasında gerçekleşebilir; iyi yönetilen tarlalarda daha yüksek değerlere ulaşılabilir. Verimi etkileyen başlıca etkenler şunlardır: uygun çeşit seçimi, fide kalitesi ve dikim zamanı, sıcaklık (aşırı sıcakta baş oluşumunun bozulması ve erken çiçeklenme), düzenli ve yeterli sulama, dengeli gübreleme (özellikle azot, bor ve molibden gibi mikro besinler), toprak yapısı ve drenaj, ayrıca lahana kelebeği, yaprak bitleri ve mildiyö gibi zararlı ve hastalıklarla mücadele. Hasadın çiçek tomurcukları henüz sıkı ve kapalıyken, sararmadan yapılması hem verim hem kalite açısından belirleyicidir. Kesin rakamlar bölge ve yıla göre değişebileceğinden değerler yaklaşık aralık olarak değerlendirilmelidir.
Brokoli Türkiye'de büyük ölçüde iç tüketime yönelik üretilen bir sebzedir. Talebin ana kaynağı büyük şehirlerdeki marketler, semt pazarları ve otel-restoran-catering sektörüdür; sağlıklı beslenme eğiliminin güçlenmesiyle taze brokoli tüketimi yıllar içinde artış göstermiştir. Ürün taze tüketimin yanında dondurulmuş sebze sanayisinde de kullanılır ve bu kanal brokoliye ek bir pazar sağlar. Türkiye kışlık sebzelerde genel olarak kendine yeten bir üretici konumunda olduğundan brokolide de üretim ağırlıklı olarak iç piyasayı karşılamaya yöneliktir. İhracat, komşu ülkeler ve bölge pazarlarına taze veya dondurulmuş sebze kalemleri içinde sınırlı ölçekte gerçekleşebilmektedir. Ekonomik açıdan brokoli, birim fiyatının diğer bazı kışlık sebzelere göre daha yüksek olabilmesi nedeniyle üreticiye alternatif gelir imkanı sunan bir üründür. Fiyatlar mevsim, arz miktarı ve hava koşullarına göre dalgalanır; kış aylarında arzın bollaştığı dönemlerde fiyatlar geriler. Kesin ticaret ve dış ticaret rakamları için TÜİK ve Ticaret Bakanlığı verileri esas alınmalıdır.
Brokoli serin dönem sebzesidir. Ilıman kıyı bölgelerinde fideler genellikle yaz sonu-sonbaharda tarlaya dikilir ve sonbahar ile kış aylarında hasat edilir. İç bölgelerde aşırı sıcak ve şiddetli dondan kaçınmak için ilkbahar ve sonbahar dikimleri tercih edilir. Dikimden hasada kadar geçen süre çeşide göre yaklaşık 2 ile 3 ay arasında değişir.
Brokoli serin ve nemli iklimi sever; ideal gelişme sıcaklığı ılıman aralıktadır. Aşırı sıcak, çiçek başlarının gevşemesine ve erken çiçeklenmeye yol açar. En iyi verimi tınlı, iyi drene olan, organik maddece zengin, hafif asidikten nötre yakın topraklarda verir. Düzenli sulama ve dengeli gübreleme kaliteli baş oluşumu için önemlidir.
Brokoli ve karnabahar aynı türden (Brassica oleracea) gelir. Brokolinin yenen kısmı koyu yeşil, gevşek çiçek tomurcuklarından oluşan başı ve etli sapıdır; karnabaharda ise yenen kısım genellikle beyaz, sıkı ve etli bir baştır. Brokolide ana baş hasat edildikten sonra bazı çeşitlerde yan sürgünlerden ikincil küçük başlar da alınabilir.
Ana ürün, bitkinin ortasında oluşan merkezi çiçek başıdır. Verimi artırmak için uygun çeşit ve dikim zamanı seçimi, serin dönemde yetiştirme, düzenli sulama, azot ile birlikte bor ve molibden gibi mikro besinlerin dengeli verilmesi ve hastalık-zararlı mücadelesi önemlidir. Hasadın tomurcuklar sıkı ve kapalıyken, sararmadan yapılması kaliteyi korur.
Brokoli, lahanagiller grubunda olduğu için lahana kelebeği tırtılları, yaprak bitleri ve kök-ur nematodları gibi zararlıların yanı sıra mildiyö ve kök boğazı çürüklüğü gibi mantari hastalıklardan etkilenebilir. Münavebe (aynı tarlaya art arda lahanagil ekmemek), sağlıklı fide kullanımı, iyi drenaj ve düzenli tarla kontrolü mücadelede etkilidir. İlaçlı mücadelede reçete ve doz için tarım danışmanına başvurulmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM).
Harman üzerinde güncel brokoli ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Brokoli Brokoli Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
