Menü
Dereotu (Anethum graveolens), maydanozgiller familyasından, ince tüysü yaprakları ve kendine özgü aromasıyla tanınan tek yıllık bir baharat ve sebze bitkisidir. Türkiye mutfağının vazgeçilmez yeşilliklerinden biridir; yoğurtlu yemeklerde, cacıkta, zeytinyağlılarda, börek ve pilavlarda, ayrıca turşu üretiminde yaygın olarak kullanılır. Hem taze yaprakları hem de tohumu değerlendirilir; tohumu baharat ve çay olarak, uçucu yağı ise gıda ve kozmetik sanayisinde kullanım alanı bulur. Türkiye tarımında dereotu, kısa vejetasyon süresi ve nispeten kolay yetiştiriciliği nedeniyle küçük aile işletmelerinden büyük ölçekli sebze üretim havzalarına kadar geniş bir üretici kitlesi tarafından yetiştirilir. Serada ve açık alanda yıl boyu üretilebilmesi, pazarda sürekli talep görmesini sağlar. Ekonomik olarak tek başına büyük bir tarım ürünü olmasa da, taze yeşillik pazarında maydanoz ve nane ile birlikte önemli bir yere sahiptir. Marketlerde ve semt pazarlarında demet halinde satılması, kısa raf ömrü ve tazelik hassasiyeti üreticiden tüketiciye hızlı bir tedarik zincirini gerektirir.
Dereotu, Türkiye genelinde hemen her bölgede yetiştirilebilen, iklime karşı toleranslı bir bitkidir. Ancak ticari üretim daha çok büyük tüketim merkezlerine yakın, sulanabilir tarım alanlarının bulunduğu yörelerde yoğunlaşır. Marmara Bölgesi (özellikle İstanbul, Bursa, Yalova çevresi), Ege Bölgesi (İzmir, Manisa, Aydın) ve Akdeniz Bölgesi (Antalya, Mersin, Adana) taze yeşillik üretiminin öne çıktığı başlıca alanlardır. Bu bölgelerde ılıman iklim ve örtü altı (sera) olanakları sayesinde kış aylarında da üretim sürdürülebilir. Antalya ve Mersin gibi Akdeniz illeri, sera üretimiyle özellikle soğuk dönemde pazarı besler. İç Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde ise daha çok ilkbahar ve yaz aylarında açık alan üretimi yapılır. Dereotu, serin ve ılıman koşulları sever; aşırı sıcakta erkenden tohuma kalkarak (çiçeklenerek) yaprak kalitesini kaybeder. Bu nedenle yazın yüksek sıcaklık yaşanan yörelerde ilkbahar ve sonbahar ekimleri tercih edilir. Derin, humusça zengin, iyi drene olan tınlı topraklar en uygun yetişme ortamıdır; ağır ve su tutan topraklarda kök gelişimi zayıflar.
Dereotu genellikle demet (taze yeşillik) olarak pazarlandığı için verim çoğunlukla dekara demet sayısı veya taze yaprak ağırlığı üzerinden değerlendirilir. Uygun koşullarda açık alan üretiminde dekara yaklaşık birkaç yüz kilogramdan bir tonun üzerine kadar değişen taze ürün elde edilebilir; sera koşullarında ve yoğun ekimde verim daha yüksek olabilir. Kesin rakamlar ekim sıklığı, sulama düzeni, gübreleme ve hasat sayısına göre önemli ölçüde değişir. Verimi etkileyen başlıca etkenler şunlardır: ekim sıklığı ve tohum kalitesi, düzenli sulama (dereotu kuraklığa hassastır, susuz kalınca yaprak sertleşir), toprak verimliliği ve azotlu gübreleme dengesi, sıcaklık (aşırı sıcakta erken tohuma kalkma verimi düşürür), yabancı ot rekabeti ve hasat zamanlaması. Yaprakların genç ve gevrek olduğu dönemde hasat, hem kalite hem pazar değeri açısından belirleyicidir. Örtü altı üretim, mevsim dışı yetiştiricilikte hem verimi hem de birim fiyatı yükseltebilir.
Dereotu ağırlıklı olarak iç tüketime yönelik üretilen bir taze yeşilliktir. Türkiye mutfağındaki yaygın kullanımı nedeniyle yıl boyu istikrarlı bir iç pazar talebi vardır; semt pazarları, haller ve market zincirleri başlıca satış kanallarıdır. Kısa raf ömrü ve tazelik gerektirmesi, üretimin genellikle tüketim merkezlerine yakın konumlanmasına ve hızlı dağıtıma dayanmasına yol açar. İhracat açısından dereotu, tek başına büyük hacimli bir kalem olmaktan çok, taze otlar ve baharat grubu içinde değerlendirilir; taze demet ihracatı lojistik açıdan zor olduğundan sınırlıdır, buna karşın kurutulmuş dereotu ve dereotu tohumu daha uzun raf ömrüyle ticarete daha elverişlidir. Ekonomik önemi, üreticiler için düşük maliyet ve kısa üretim süresiyle nakit akışı sağlayan bir ürün olmasından kaynaklanır. Fiyatlar mevsime, arz yoğunluğuna ve hava koşullarına göre dalgalanır; kış aylarında sera ürünü öne çıktığında birim fiyatlar genellikle yükselir. Turşu ve gıda sanayisi de tohum ve kurutulmuş yaprak talebiyle ek bir pazar oluşturur.
Dereotu serin ve ılıman koşulları sevdiği için genellikle ilkbahar ve sonbaharda ekilir. Ilıman iklime sahip Akdeniz ve Ege kıyı kuşağında ve sera koşullarında kış dahil yıl boyu ekim yapılabilir. Yüksek yaz sıcaklıklarında bitki erken tohuma kalktığı için sıcak dönemden kaçınmak kalite açısından önemlidir.
Derin, humusça zengin, iyi drene olan tınlı topraklar en uygunudur. Su tutan ağır killi topraklarda kök gelişimi zayıflar ve bitki hastalıklara açık hale gelir. Toprağın hafif nemli tutulması, düzenli sulama ile birlikte gevrek ve aromatik yaprak elde etmeyi sağlar.
Dereotu hızlı gelişen bir bitkidir; koşullara bağlı olarak ekimden yaklaşık altı ila sekiz hafta içinde taze yaprak hasadına gelebilir. Sıcaklık, sulama ve ekim sıklığı bu süreyi etkiler. Yapraklar genç ve gevrekken hasat edilmesi hem lezzet hem pazar değeri açısından önemlidir.
En sık nedenler aşırı sıcaklık ve susuzluktur. Yüksek sıcaklıkta bitki savunma tepkisiyle erkenden tohuma kalkar, yani çiçeklenir ve yapraklar sertleşip sararır. Yetersiz sulama, azot eksikliği ve aşırı sık ekim de sararmaya yol açabilir. Düzenli sulama ve serin dönem ekimi bu sorunu azaltır.
Evet. Taze yaprak olarak tükettiğimiz dereotu ile baharat olarak kullanılan dereotu tohumu aynı bitkiden (Anethum graveolens) elde edilir. Bitki tohuma kalkıp çiçeklendikten sonra oluşan tohumlar kurutularak baharat, çay ve turşu yapımında kullanılır. Yaprak üretimi hedefleniyorsa çiçeklenmeden önce hasat yapılır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM).
Harman üzerinde güncel dereotu ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Dereotu Dereotu Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
