Menü
Brüksel lahanası (Brassica oleracea var. gemmifera), lahanagiller familyasına ait, gövdesi boyunca birbirine yakın dizilmiş küçük ve sıkı yapraklı başçıklardan oluşan serin iklim sebzesidir. Adını Belçika ve çevresinde yaygın yetiştirilmesinden alır; klasik baş lahanadan farklı olarak tüketilen kısım, ana sap üzerinde gelişen fındık büyüklüğündeki minyatür başlardır. Türkiye tarımında domates, biber ya da baş lahana gibi büyük ölçekli bir ürün değildir; üretimi görece sınırlı ve daha çok niş bir talebe yöneliktir. Buna karşın soğuğa dayanıklı yapısı, uzun hasat süresi ve sonbahar-kış döneminde taze sebze sağlaması nedeniyle serin iklime sahip yörelerde değerlendirilebilen bir üründür. Türk mutfağında yaygınlaşması son yıllarda artan; haşlama, fırınlama ve zeytinyağlı yemeklerde kullanılan, C vitamini, lif ve antioksidan içeriğiyle öne çıkan bir sebzedir. Restoran ve şehirli tüketici talebinin büyümesi, üreticiler için mevcut sebze rotasyonlarına eklenebilecek alternatif bir seçenek olarak değerlendirilmektedir. Doğru iklim ve bakım koşullarında kaliteli ürün alınabilen, katma değeri yüksek bir kültür bitkisidir.
Brüksel lahanası, serin ve nemli iklimi seven, uzun ve ılıman bir yetişme dönemine ihtiyaç duyan bir sebze olduğu için Türkiye'de daha çok deniz etkisinin hissedildiği ve aşırı sıcakların görülmediği yörelerde yetiştirilir. Marmara Bölgesi, özellikle İstanbul çevresi, Bursa, Yalova ve Sakarya gibi büyük tüketim merkezlerine yakın alanlar öne çıkar; buradaki ılıman geçişli iklim ve şehir pazarlarına yakınlık bu sebze için uygundur. Karadeniz kıyı kuşağı da yüksek nemi, serin yazları ve yumuşak geçen sonbaharlarıyla Brüksel lahanası için elverişli koşullar sunar. Ege ve Akdeniz'in sahil kesimlerinde ise ürün genellikle kış sebzesi olarak, sıcakların kırıldığı sonbahar-kış döneminde yetiştirilebilir. Bitki, başçıkların sıkı ve kaliteli oluşması için serin havayı ve hatta hafif donları tolere eder; yüksek sıcaklıkta başlar gevşek ve kalitesiz kalır. Bu nedenle iç bölgelerin aşırı sıcak yazları ile sert kışları genellikle uygun değildir. Toprak açısından iyi drene olan, organik maddece zengin, tınlı ve nötr-hafif alkali topraklar tercih edilir.
Brüksel lahanasında verim; çeşide, bakım koşullarına, dikim sıklığına ve hasat süresine bağlı olarak önemli ölçüde değişir. Genel olarak dekara yaklaşık 1.000 ile 2.500 kg arasında pazarlanabilir başçık verimi alınabildiği belirtilir; iyi yönetilen, uzun hasat dönemi olan bahçelerde bu değer üst sınırlara yaklaşabilir. Verimi etkileyen başlıca etkenler arasında iklim koşulları (serin ve uzun bir gelişme dönemi başçık kalitesini ve sayısını artırır), toprak verimliliği ve düzenli sulama sayılabilir. Dengeli gübreleme, özellikle azot yönetimi bitki gelişimi için önemlidir; ancak aşırı azot gevşek başlara yol açabilir. Dikim aralığı, sap başına gelişen başçık sayısını ve büyüklüğünü etkiler. Yaprak biti, lahana kelebeği ve mildiyö gibi zararlı ve hastalıklarla mücadele, kök boğazı çürüklüğünü önleyecek drenaj ve ekim nöbeti uygulaması da verimi doğrudan etkiler. Başçıkların alttan yukarıya doğru olgunlaştıkça birkaç el hâlinde toplanması, hem toplam verimi hem de kaliteyi yükseltir. Kesin rakamlar için yerel yayım ve araştırma kuruluşlarının bölgesel verileri esas alınmalıdır.
Brüksel lahanası, Türkiye'de üretim ve tüketim ölçeği bakımından baş lahana, karnabahar veya brokoli kadar yaygın olmayan, görece niş bir sebzedir. İç tüketim ağırlıklı olarak büyük şehirlerdeki tüketici talebine, restoran ve otel mutfaklarına ve sağlıklı beslenme eğilimindeki kesimlere dayanır; talep sonbahar ve kış aylarında yoğunlaşır. Ürün taze olarak pazarlandığı gibi dondurulmuş sebze pazarında da yer bulabilir. Dış ticarette Brüksel lahanası Türkiye için ana ihracat kalemlerinden biri değildir; üretim hacmi sınırlı olduğundan dış satımı da düşük düzeydedir. Zaman zaman iç pazarda çeşit ve arz eksikliğini gidermek amacıyla dondurulmuş ürün ithalatı gündeme gelebilmektedir. Ekonomik açıdan bakıldığında, katma değeri ve birim fiyatı görece yüksek bir sebze olması, uygun iklime sahip yörelerdeki üreticiler için mevcut sebze üretimine alternatif ve tamamlayıcı bir gelir kapısı oluşturma potansiyeli taşır. Güncel ve resmî üretim, ihracat ve ithalat rakamları için TÜİK bitkisel üretim istatistikleri ve Tarım ve Orman Bakanlığı verileri esas alınmalıdır.
İkisi de aynı türün (Brassica oleracea) farklı formlarıdır. Baş lahanada tek büyük bir baş oluşurken, Brüksel lahanasında uzun bir sap boyunca dizilmiş çok sayıda küçük, fındık büyüklüğünde başçık gelişir. Tüketilen kısım bu minyatür başlardır ve tadı baş lahanadan daha yoğun ve hafif tatlımsıdır.
Serin iklim sebzesi olduğu için genellikle yazın fide dikimi yapılır ve hasat sonbahardan kışa uzanan dönemde gerçekleşir. Uzun bir gelişme dönemine ihtiyaç duyar. Başçıklar aynı anda olgunlaşmadığından, alttan yukarıya doğru olgunlaştıkça birkaç kez toplanır. Hafif donlar sonrası başçıkların tadının daha da güzelleştiği belirtilir.
Evet, soğuğa oldukça dayanıklıdır ve hafif donları tolere edebilir. Hatta serin hava ve hafif don, başçıkların daha sıkı ve lezzetli olmasına katkı sağlar. Buna karşın yüksek yaz sıcaklarını sevmez; sıcakta başlar gevşek, acımsı ve kalitesiz kalabilir. Bu nedenle serin geçen bölgeler ve mevsimler tercih edilir.
Ağırlıklı olarak deniz etkisinin hissedildiği, aşırı sıcakların görülmediği yörelerde yetişir. Marmara Bölgesi (İstanbul çevresi, Bursa, Yalova, Sakarya) ve Karadeniz kıyı kuşağı öne çıkar. Ege ve Akdeniz sahillerinde ise sonbahar-kış sebzesi olarak yetiştirilebilir. Genel olarak üretimi büyük şehir pazarlarına yakın alanlarda yoğunlaşır.
Uzun gelişme dönemi, serin iklim ihtiyacı ve düzenli bakım gerektirmesi nedeniyle baş lahanaya göre biraz daha özen ister. Uygun iklim, iyi drene ve organik maddece zengin toprak, dengeli gübreleme, düzenli sulama ve lahana kelebeği, yaprak biti gibi zararlılarla mücadele önemlidir. Doğru koşullar sağlandığında katma değeri yüksek, verimli bir ürün alınabilir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM).
Harman üzerinde güncel brüksel lahanası ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Brüksel Lahanası Brüksel Lahanası Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
