Menü
Brüksel lahanası (Brassica oleracea var. gemmifera), turpgiller (Brassicaceae) familyasından, uzun gelişme dönemi isteyen ve topraktan yoğun besin kaldıran serin iklim sebzesidir. Dikimden hasada kadar geçen dört beş aylık süre boyunca özellikle azot ve potasyuma ihtiyaç duyduğu için toprağı ciddi biçimde yorar. Aynı tarlada yıldan yıla tekrar ekildiğinde ya da diğer lahanagiller peş peşe getirildiğinde kök uru (Plasmodiophora brassicae), kök sineği ve mildiyö gibi familyaya özgü sorunlar toprakta birikir. Bu yüzden brüksel lahanası münavebe (ekim nöbeti) planının merkezine oturtulmalı, kendisinden önce toprağı azotça zenginleştiren ve farklı familyadan gelen ürünler tercih edilmelidir. Doğru bir dönüşüm sistemi hem verimi korur hem de kimyasal girdi ihtiyacını azaltır. Bu içerik, brüksel lahanası için önce ve sonra hangi ürünlerin uygun olduğunu, nelerden kaçınılması gerektiğini ve uygulanabilir bir çok yıllık plan örneğini agronomik gerekçeleriyle açıklar.
Brüksel lahanası turpgiller familyasının tipik bir üyesidir ve bu familyanın hastalık ile zararlıları toprakta uzun süre canlı kalır. En kritik tehdit, sporları toprakta yedi yıla kadar dayanabilen kök uru hastalığıdır; aynı alanda lahanagillerin sık tekrarı bu hastalığı kalıcı hale getirir. Buna kök sineği, lahana kelebeği ve mildiyö gibi ortak sorunlar eklenir. İkinci neden beslenmedir: brüksel lahanası uzun vejetasyonu boyunca topraktan yüksek miktarda azot, potasyum ve kalsiyum kaldırdığı için toprağı belirgin şekilde yorar. Aynı besin talebine sahip bir bitki peşinden geldiğinde eksiklik derinleşir ve verim düşer. Münavebe, hem patojen döngüsünü kırar hem de farklı kök derinliği ve besin isteğine sahip bitkilerle toprağın dengelenmesini sağlar. Baklagillerin araya girmesi topraktaki azotu yenilerken, tahıllar kök yapısıyla toprak strüktürünü iyileştirir. Böylece verim istikrarı korunur, girdi maliyeti ve hastalık baskısı azalır.
Brüksel lahanasından ÖNCE en uygun ön bitkiler baklagillerdir. Fasulye, bezelye, bakla ve yonca gibi baklagiller kök nodüllerindeki bakteriler aracılığıyla havanın azotunu toprağa bağlar; bu da brüksel lahanasının yüksek azot ihtiyacını doğal yoldan karşılar. Baklagilleri takiben ekilen brüksel lahanası daha güçlü gelişir ve gübre ihtiyacı azalır. Ayrıca patates, soğan, sarımsak ve tahıllar (buğday, arpa, yulaf) da iyi ön bitkilerdir; bunlar farklı familyalardan geldikleri için ortak hastalık taşımaz ve tahıllar toprak strüktürünü iyileştirir. Brüksel lahanasından SONRA ise topraktaki azotu tüketmeyen, hatta zenginleştiren baklagiller veya toprağı fazla yormayan soğangiller (soğan, pırasa) ve tahıllar tercih edilmelidir. Kabakgiller (kabak, hıyar) da farklı familyadan olduğu için sonraki sezon için uygundur. Temel mantık: turpgiller ile aynı familyadan olmayan, kök derinliği ve besin talebi farklı bitkilerle döngüyü sürdürmek, toprak sağlığını ve verimi korumaktır.
Brüksel lahanasından önce veya hemen sonra aynı turpgiller (Brassicaceae) familyasından bitki ekmekten kesinlikle kaçınılmalıdır. Beyaz lahana, kırmızı lahana, karnabahar, brokoli, Çin lahanası, turp, şalgam, hardal, roka ve tere bu familyadandır ve brüksel lahanası ile aynı hastalık ve zararlıları paylaşır. Bu bitkilerin peş peşe getirilmesi kök uru sporlarını, kök sineğini ve mildiyö kaynağını toprakta biriktirerek kalıcı verim kayıplarına yol açar. Aynı tarlada brüksel lahanası veya herhangi bir lahanagilin en az üç, kök uru görülen tarlalarda tercihen dört ile yedi yıl tekrar edilmemesi önerilir. Ayrıca brüksel lahanası gibi yüksek azot isteyen bir bitkinin ardından yine ağır besin talebi olan bir sebzeyi getirmek toprak yorgunluğunu artırır. Kök uru riski yüksek asidik topraklarda ekimden kaçınılmalı, gerekiyorsa kireçleme ile pH yükseltilmelidir. Yabani turpgil yabancı otlar da familyaya özgü patojenlere konukçuluk ettiği için tarladan temizlenmelidir.
Aşağıdaki dört yıllık örnek plan, turpgillerin tekrarını üç yıldan fazla ara ile ayıracak şekilde kurulmuştur: 1. Yıl (Baklagil): Bezelye veya fasulye. Toprağa azot bağlar ve bir sonraki yılın brüksel lahanası için besin zemini hazırlar. 2. Yıl (Turpgil, ana ürün): Brüksel lahanası. Önceki yıldan kalan azotu değerlendirir; uzun vejetasyonda topraktan yoğun besin kaldırır. 3. Yıl (Soğangil veya yumru): Soğan, sarımsak ya da patates. Farklı familyadan olduğu için ortak hastalık taşımaz, toprağı dinlendirir. 4. Yıl (Tahıl): Buğday, arpa veya yulaf. Derin kök yapısıyla toprak strüktürünü iyileştirir ve patojen döngüsünü kırar. Beşinci yılda tekrar baklagille başlanarak döngü sürdürülür. Böylece brüksel lahanası ile bir sonraki lahanagil arasında en az üç yıl bulunur. Kök uru geçmişi olan tarlalarda ara daha da uzatılmalıdır.
Brüksel lahanası en iyi baklagillerden (bezelye, fasulye, bakla) sonra ekilir; çünkü bu bitkiler toprağa azot bağlayarak brüksel lahanasının yüksek azot ihtiyacını doğal yoldan karşılar. Ayrıca patates, soğan, sarımsak ve tahıllardan sonra da güvenle ekilebilir. Kesinlikle lahana, karnabahar, brokoli, turp gibi aynı turpgiller familyasından bir üründen sonra ekilmemelidir.
Brüksel lahanasından sonra topraktaki azotu tüketmeyen ya da zenginleştiren baklagiller, toprağı fazla yormayan soğan ve pırasa gibi soğangiller, tahıllar veya kabakgiller ekilebilir. Bunlar farklı familyalardan geldiği için ortak hastalık ve zararlı taşımaz ve toprak yorgunluğunu dengeler.
Brüksel lahanası ve diğer lahanagiller aynı tarlada en az üç yıl ara ile ekilmelidir. Kök uru (Plasmodiophora brassicae) görülmüş tarlalarda bu ara dört ile yedi yıla çıkarılmalıdır; çünkü hastalığın sporları toprakta uzun süre canlı kalır.
Baklagiller kök nodüllerindeki bakteriler sayesinde havadaki azotu toprağa bağlar. Brüksel lahanası uzun gelişme döneminde yüksek miktarda azota ihtiyaç duyduğu için baklagilden sonra ekildiğinde daha güçlü gelişir, verim artar ve suni gübre ihtiyacı azalır.
Aynı turpgiller familyasından olan lahana, karnabahar, brokoli, turp, şalgam, hardal ve roka gibi bitkileri brüksel lahanasından önce veya hemen sonra ekmekten kaçınılmalıdır. Bu bitkiler ortak hastalık ve zararlıları paylaştığı için kök uru ve kök sineği gibi sorunlar toprakta birikir. Ayrıca tarladaki yabani turpgil yabancı otlar da temizlenmelidir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), Lahana Yetiştiriciliği. Münavebe planı bölge, toprak ve iklim koşullarına göre uyarlanmalıdır.
Harman üzerinde güncel brüksel lahanası ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Brüksel Lahanası Brüksel Lahanası Ne Zaman Ekilir Brüksel Lahanası Yetiştiriciliği Tüm Brüksel Lahanası BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
