Menü
Çin lahanası (Brassica rapa subsp. pekinensis), Uzak Doğu kökenli, uzun ve sıkı baş yapan, yaprakları açık yeşil ve orta damarı beyaz, gevrek dokulu bir yaprak sebzesidir. Napa lahanası olarak da bilinir ve klasik baş lahanaya göre daha yumuşak, daha az keskin bir tada sahiptir. Türkiye mutfağına görece yeni girmiş olsa da salatalarda, sotelerde ve özellikle Uzak Doğu yemeklerinde (kimçi, wok yemekleri) giderek daha çok tercih edilmektedir. Serin iklim sebzesi olduğu için ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde yetiştiriciliğe uygundur ve kısa yetişme süresiyle üreticiye hızlı ürün alma imkânı sunar. Türkiye'de yaygın bir tarla ürünü olmasa da örtüaltı ve açık alan koşullarında yerli olarak üretilebilmektedir; büyük şehirlerdeki restoran, otel ve modern perakende talebi üretimi teşvik eden başlıca etkendir. Sıcak ve uzun günlerde erken çiçeklenmeye (sapa kalkma) eğilimli olması, ekim zamanının doğru seçilmesini önemli kılan ürüne özgü bir husustur.
Çin lahanası serin ve nemli iklimi sevdiği için Türkiye'de daha çok ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde, yüksek yaz sıcaklarından kaçınılarak yetiştirilir. Üretim, büyük tüketim merkezlerine yakın bölgelerde ve modern sebze işletmelerinin bulunduğu yerlerde yoğunlaşma eğilimindedir. Marmara ve Ege gibi ılıman kıyı bölgeleri ile Akdeniz'in serin geçen kış ve ilkbahar aylarında açık alan üretimine imkân veren alanları uygundur; yüksek yaz sıcaklığının sorun olduğu iç bölgelerde ise ürün genellikle sonbahara veya serin geçen dönemlere alınır. Örtüaltı (sera) yetiştiriciliği, sıcaklık ve gün uzunluğunun kontrol edilebilmesi sayesinde erken çiçeklenme riskini azalttığı için tercih edilmektedir. Türkiye'de Çin lahanası, buğday veya klasik baş lahana gibi geniş ekim alanına sahip bir ürün olmadığından, üretim daha çok niş ve talebe yönelik işletmeler tarafından yürütülür.
Çin lahanası kısa yetişme süresine sahip bir yaprak sebzesidir; ekim veya fide dikiminden hasada genellikle yaklaşık iki ile üç ay içinde ulaşılır, bu da uygun koşullarda yılda birden fazla üretim dönemine imkân verebilir. Baş ağırlığı çeşide ve yetiştirme koşullarına göre değişmekle birlikte genellikle yaklaşık 1 ila 3 kilogram arasındadır. Türkiye için Çin lahanasına özgü resmî dekar başına verim istatistikleri sınırlı olduğundan kesin rakam vermek doğru olmaz; verim; toprak verimliliği, sulama, gübreleme, bitki sıklığı ve iklim koşullarına bağlı olarak önemli ölçüde farklılık gösterir. Erken çiçeklenmeyi (sapa kalkmayı) önlemek için ekim zamanının ve çeşit seçiminin doğru yapılması, sağlıklı baş bağlama ve dolayısıyla pazarlanabilir verim açısından belirleyicidir. Güncel ve bölgeye özgü verim verileri için TAGEM ve il tarım müdürlüklerinin üretici rehberlerine başvurulması önerilir.
Çin lahanası Türkiye'de büyük ölçekli bir dış ticaret kalemi olmaktan çok, iç pazara yönelik niş bir sebzedir. Talep büyük ölçüde şehirlerdeki restoranlar, oteller, Uzak Doğu mutfağı sunan işletmeler ve modern market zincirlerinden gelir; kimçi ve wok tarzı yemeklerin yaygınlaşması iç tüketimi destekleyen bir etkendir. Klasik baş lahanaya kıyasla üretim ve tüketim hacmi düşük olduğundan, TÜİK ve Ticaret Bakanlığı istatistiklerinde çoğunlukla ayrı bir kalem yerine genel lahana grubu içinde değerlendirilir; bu nedenle ürüne özgü kesin ihracat veya ithalat rakamları sınırlıdır ve burada uydurma sayı verilmemektedir. Kısa raf ömrü ve taze tüketim özelliği, ürünün genellikle üretim bölgelerine yakın pazarlarda değerlendirilmesine yol açar. Ekonomik önemi, pazara yakın modern işletmeler için yüksek katma değerli ve talebe hızlı yanıt veren bir ürün olmasından kaynaklanır. Güncel ticaret verileri için TÜİK ve Ticaret Bakanlığı kaynakları esas alınmalıdır.
Çin lahanası (napa lahanası) uzun ve oval baş yapar; yaprakları açık yeşil, ince, gevrek ve orta damarı beyazdır. Klasik baş lahanaya göre daha yumuşak dokulu, daha az keskin ve hafif tatlımsı bir aromaya sahiptir. Bu nedenle çiğ salatalarda, sotelerde ve kimçi gibi fermente ürünlerde daha çok tercih edilir.
Evet, Çin lahanası Türkiye'de yetiştirilebilir. Serin iklim sebzesi olduğu için ilkbahar ve sonbahar dönemleri ile örtüaltı koşulları uygundur. Ancak büyük tarla ürünlerinden biri olmaktan çok, talebe yönelik niş üretimi yapılan bir sebzedir.
Çin lahanası serin havayı sevdiği ve uzun sıcak günlerde erken çiçeklenmeye (sapa kalkma) eğilimli olduğu için genellikle ilkbahar başı veya yaz sonu ile sonbaharda ekilir. Yüksek yaz sıcaklarından kaçınmak baş bağlama ve kalite açısından önemlidir. Bölgeye özgü ekim takvimi için il tarım müdürlükleri ve TAGEM rehberlerine bakılması önerilir.
Çin lahanası kısa yetişme süreli bir sebzedir; ekim veya fide dikiminden hasada kadar genellikle yaklaşık iki ile üç ay geçer. Bu kısa süre, uygun koşullarda üreticiye hızlı ürün alma ve dönem içinde birden fazla üretim yapabilme imkânı sağlar.
Çin lahanası taze tüketilen, su oranı yüksek bir yaprak sebzesidir ve raf ömrü sınırlıdır. Buzdolabında, nemini koruyacak şekilde saklandığında birkaç gün ila birkaç hafta arasında tazeliğini koruyabilir. Kısa raf ömrü nedeniyle genellikle üretim bölgelerine yakın pazarlarda ve hızlı tüketime yönelik değerlendirilir.
Çin lahanası ekimden yaklaşık 2-3 ay sonra hasat edilmeye hazır hale gelir. Hasat süresi, yetiştirme koşullarına bağlı olarak değişebilir.
Çin lahanası, hafif asidik ve iyi drene edilmiş toprakları sever. Ilıman iklimler, bu sebzenin yetişmesi için en uygun koşulları sağlar.
Çin lahanası düzenli sulama gerektirir, ancak toprağın nem seviyesine bağlı olarak sulama sıklığı değişebilir. Toprağın kurumasına izin vermemek önemlidir.
Çin lahanası birçok çeşide sahiptir, en yaygın olanları Napa ve Bok Choy çeşitleridir. Her birinin farklı tat ve doku özellikleri bulunur.
Çin lahanasında yaygın olarak görülen hastalıklar arasında beyaz pas ve mildiyö bulunmaktadır. Ayrıca, yaprak bitleri ve tütün thripsi gibi zararlılar da sorun yaratabilir.
Çin lahanasında budama genellikle gerekmez, ancak bitkilerin sağlıklı kalması için düzenli bakım yapılmalıdır. Yaprakların temiz tutulması ve zararlılara karşı gözlem yapılması önemlidir.
Çin lahanası, buzdolabında nemli bir ortamda saklanmalıdır. Uygun saklama koşullarında, tazeliğini birkaç hafta koruyabilir.
Sera ortamında Çin lahanası, daha kontrollü sıcaklık ve nem koşullarında yetiştirilir, bu da büyüme süresini kısaltabilir. Açık alanda yetiştirildiğinde, doğal hava koşullarına bağlı olarak büyüme süresi değişebilir.
Çin lahanası, diğer brassica türleri ile dönüşümlü olarak ekilmemelidir, çünkü benzer hastalıklara karşı hassastırlar. Farklı bitki aileleri ile münavebe yapmak daha sağlıklı bir yetiştirme sağlar.
Çin lahanasının verimi, çeşit, iklim ve bakım koşullarına göre değişir. Düzenli sulama ve iyi beslenme ile verimi artırmak mümkündür.
Çin lahanası organik olarak yetiştirilirken, kimyasal gübre ve ilaçlar yerine organik malzemeler kullanılmalıdır. Doğal gübreler ve biyolojik mücadele yöntemleri tercih edilmelidir.
Hasat sonrası Çin lahanası, hemen tüketilmeyecekse uygun koşullarda saklanmalıdır. Temizlenip, hava almayacak şekilde paketlenmesi tazeliğini korur.
Çin lahanası, rüzgar ve böcekler aracılığıyla tozlaşır. Tozlaşma, bitkilerin sağlıklı tohumlar üretmesi için önemlidir.
Çin lahanası, hafif soğuk havalara dayanıklıdır, ancak don olaylarından etkilenebilir. Özellikle genç bitkiler, soğuk hava koşullarında korunmalıdır.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM).
Harman üzerinde güncel çin lahanası ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Çin Lahanası Çin Lahanası Üreticileri Ücretsiz İlan Ver
Sponsorlu
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
