Menü
Pırasa (Allium ampeloprasum var. porrum), soğan ve sarımsakla aynı aileden gelen, yenilebilir kısmı beyaz gövde ile açık yeşil yaprak sapları olan bir kış sebzesidir. Türkiye mutfağında lahana ve ıspanakla birlikte klasik kış sebzeleri üçlüsünü oluşturur; zeytinyağlı yemeklerden etli yemeklere, çorbadan börek içine kadar geniş bir kullanım alanı vardır. Soğuğa dayanıklı yapısı sayesinde sonbahar ve kış aylarında tarlada kalabilir ve taze olarak hasat edilir; bu özelliği onu kışın en bulunabilir taze sebzelerden biri yapar. Türkiye tarımında pırasa, açık alanda kolay yetiştirilebilen, uzun süre depolamaya gerek bırakmadan tarladan sofraya ulaşan bir ürün olarak küçük ve orta ölçekli üreticiler için düzenli gelir kaynağıdır. Kış döneminde pazar ve hallerde sürekli talep görmesi, üreticiye satış kolaylığı sağlar. Sebze üretim deseninde ıspanak ve lahana ile birlikte kış sebzeciliğinin önemli bir ayağını oluşturur ve serin iklim koşullarına uyum gösteren bir kültür bitkisidir.
Pırasa, serin ve nemli iklimi sevdiği için Türkiye'de özellikle Marmara Bölgesi'nde yaygın olarak yetiştirilir. İstanbul çevresi, Çanakkale, Balıkesir ve Bursa gibi iller, ılıman kışları ve büyük tüketim merkezlerine yakınlığı nedeniyle önemli üretim alanlarıdır. Ege ve Akdeniz kıyı bölgelerinde de kışın dona karşı korunaklı ovalarda üretim yapılır. Bu bölgelerde kışların çok sert geçmemesi, bitkinin soğuk aylarda tarlada kalıp kademeli hasat edilmesine imkan tanır. İç Anadolu ve Karadeniz'in uygun mikro klimalarında da bahçe ölçeğinde yetiştiricilik görülür. Pırasa, derin, tınlı, iyi drene olan ve organik maddece zengin toprakları tercih eder; su tutan ağır killi topraklarda kök çürüklüğü riski artar. Gövdenin beyaz ve uzun olması için boğaz doldurma yapılan, güneş gören ve düzenli sulanan alanlar idealdir. Serin mevsim sebzesi olması nedeniyle aşırı sıcak ve kurak koşullar kaliteyi düşürür.
Pırasada verim; çeşide, dikim sıklığına, toprak verimliliğine, gübreleme ve sulama düzenine göre değişmekle birlikte iyi bakım koşullarında dekar başına yaklaşık 2,5 ile 4 ton arasında ürün alınabilir. Uygun çeşit seçimi, sağlıklı fide kullanımı ve düzenli boğaz doldurma verim ve kaliteyi doğrudan etkiler. Verimi etkileyen başlıca etkenler; toprağın drenajı ve organik madde içeriği, dengeli azotlu ve potasyumlu gübreleme, büyüme dönemindeki su ihtiyacının düzenli karşılanması, sıra arası ve sıra üzeri mesafenin doğru ayarlanması ve yabancı ot mücadelesidir. Soğan sineği, pırasa güvesi (yaprak galeri zararlısı) ve pas hastalığı gibi zararlı ve hastalıklar kontrol edilmezse verim ve pazar değeri düşer. Gövdenin uzun ve beyaz olması için yapılan boğaz doldurma işlemi, hem kaliteyi hem de satış fiyatını artırır. Verim rakamları için TÜİK ve tarım il müdürlüklerinin bölgesel verilerinin esas alınması önerilir; bu değerler yaklaşık aralıktır.
Pırasa, Türkiye'de üretilen ürünün neredeyse tamamının yurt içinde tüketildiği, ağırlıklı olarak iç pazara yönelik bir sebzedir. Kış aylarında semt pazarları, market zincirleri ve toptancı halleri aracılığıyla düzenli olarak tüketiciye ulaşır; taze tüketimin yanı sıra dondurulmuş sebze ve hazır yemek sanayisinde de kullanılır. Kışlık sebze grubunda yer alması nedeniyle soğuk aylarda talebi yükselir ve fiyatı mevsime göre değişkenlik gösterir. İhracat ve ithalatta pırasa, domates, biber veya narenciye gibi ürünlere kıyasla stratejik bir dış ticaret kalemi değildir; dış ticaret hacmi görece sınırlıdır ve üretim büyük ölçüde yerel talebi karşılamaya yöneliktir. Ekonomik önemi daha çok küçük ve orta ölçekli üreticiye kış döneminde nakit akışı sağlaması, düşük girdiyle yetiştirilebilmesi ve pazarda sürekli alıcı bulmasıyla ilgilidir. Güncel üretim, tüketim ve dış ticaret miktarları için TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri esas alınmalıdır.
Pırasa genellikle ilkbahar veya yaz başında fide olarak yastığa ekilir, gelişen fideler yaz aylarında tarlaya dikilir. Serin mevsim sebzesi olduğu için hasat sonbahardan başlayıp kış boyunca sürer. Soğuğa dayanıklı olduğundan bitki tarlada bekletilerek ihtiyaç oldukça kademeli biçimde sökülebilir.
Pırasa; derin, tınlı, iyi drene olan ve organik maddece zengin toprakları sever. Su tutan ağır killi topraklarda kök ve gövde çürüklüğü riski artar. Gövdenin uzun ve beyaz olması için gevşek yapılı, güneş gören ve düzenli sulanabilen topraklar tercih edilir.
Beyaz ve uzun gövde elde etmek için büyüme döneminde bitkinin dibine düzenli olarak toprak çekilir; buna boğaz doldurma denir. Toprakla örtülen kısım güneş görmediği için beyaz kalır. Sık dikim ve yüksek sıralar da beyaz gövde boyunu artırır, bu da pazar değerini yükseltir.
Pırasada en çok görülen sorunlar arasında pas hastalığı, mor küf ve gövde çürüklükleri ile soğan sineği ve pırasa güvesi (yaprakta galeri açan zararlı) sayılabilir. Uygun ekim nöbeti, iyi drenaj, temiz fide kullanımı ve düzenli tarla kontrolü ile bu sorunların çoğu azaltılabilir.
Pırasa soğuğa oldukça dayanıklı bir kış sebzesidir ve hafif donları sorunsuz atlatabilir. Bu sayede kış boyunca tarlada kalarak taze biçimde hasat edilebilir. Ancak çok sert ve uzun süreli şiddetli donlarda yapraklarda zarar görülebileceğinden aşırı soğuk bölgelerde korunaklı alanlar tercih edilir.
Kaynak: TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri.
Harman üzerinde güncel pırasa ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Pırasa Pırasa Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
