Pırasa

Hazırlayan: Harman Tarım Ekibi·Son güncelleme: 15 Temmuz 2026

Pırasa (Allium ampeloprasum var. porrum), soğan ve sarımsakla aynı aileden gelen, yenilebilir kısmı beyaz gövde ile açık yeşil yaprak sapları olan bir kış sebzesidir. Türkiye mutfağında lahana ve ıspanakla birlikte klasik kış sebzeleri üçlüsünü oluşturur; zeytinyağlı yemeklerden etli yemeklere, çorbadan börek içine kadar geniş bir kullanım alanı vardır. Soğuğa dayanıklı yapısı sayesinde sonbahar ve kış aylarında tarlada kalabilir ve taze olarak hasat edilir; bu özelliği onu kışın en bulunabilir taze sebzelerden biri yapar. Türkiye tarımında pırasa, açık alanda kolay yetiştirilebilen, uzun süre depolamaya gerek bırakmadan tarladan sofraya ulaşan bir ürün olarak küçük ve orta ölçekli üreticiler için düzenli gelir kaynağıdır. Kış döneminde pazar ve hallerde sürekli talep görmesi, üreticiye satış kolaylığı sağlar. Sebze üretim deseninde ıspanak ve lahana ile birlikte kış sebzeciliğinin önemli bir ayağını oluşturur ve serin iklim koşullarına uyum gösteren bir kültür bitkisidir.

Pırasa Hakkında Her Şey

Pırasa ÇeşitleriTescilli çeşitler ve özellikleri Pırasa YetiştiriciliğiEkim, gübreleme, sulama, budama Pırasa Ne Zaman EkilirEkim zamanı ve yöntemi Pırasa Ne Zaman Hasat EdilirHasat dönemi ve olgunluk Pırasa Nasıl SaklanırMuhafaza koşulları ve süresi Pırasa Hastalıkları ve ZararlılarıBelirti ve mücadele Pırasa Maliyeti ve KarlılığıÜretim maliyeti ve karlılık Pırasa Münavebesi (Ekim Nöbeti)Hangi ürünle nöbete girer Pırasa Besin DeğeriKalori, vitamin ve mineraller Pırasa TohumuTohumu: çeşit, çimlenme ve ekimi Pırasa FidesiFide/fidan: seçim, anaç ve dikim Pırasa FiyatıGüncel hal ve borsa fiyatları Pırasa ÜreticileriÜretici ve tedarikçiler Satılık PırasaGüncel satılık ilanları Pırasa Toptan AlımıToptan alıcılar ve talepler

Pırasa Üretim Bölgeleri

Pırasa, serin ve nemli iklimi sevdiği için Türkiye'de özellikle Marmara Bölgesi'nde yaygın olarak yetiştirilir. İstanbul çevresi, Çanakkale, Balıkesir ve Bursa gibi iller, ılıman kışları ve büyük tüketim merkezlerine yakınlığı nedeniyle önemli üretim alanlarıdır. Ege ve Akdeniz kıyı bölgelerinde de kışın dona karşı korunaklı ovalarda üretim yapılır. Bu bölgelerde kışların çok sert geçmemesi, bitkinin soğuk aylarda tarlada kalıp kademeli hasat edilmesine imkan tanır. İç Anadolu ve Karadeniz'in uygun mikro klimalarında da bahçe ölçeğinde yetiştiricilik görülür. Pırasa, derin, tınlı, iyi drene olan ve organik maddece zengin toprakları tercih eder; su tutan ağır killi topraklarda kök çürüklüğü riski artar. Gövdenin beyaz ve uzun olması için boğaz doldurma yapılan, güneş gören ve düzenli sulanan alanlar idealdir. Serin mevsim sebzesi olması nedeniyle aşırı sıcak ve kurak koşullar kaliteyi düşürür.

Pırasa Verimi

Pırasada verim; çeşide, dikim sıklığına, toprak verimliliğine, gübreleme ve sulama düzenine göre değişmekle birlikte iyi bakım koşullarında dekar başına yaklaşık 2,5 ile 4 ton arasında ürün alınabilir. Uygun çeşit seçimi, sağlıklı fide kullanımı ve düzenli boğaz doldurma verim ve kaliteyi doğrudan etkiler. Verimi etkileyen başlıca etkenler; toprağın drenajı ve organik madde içeriği, dengeli azotlu ve potasyumlu gübreleme, büyüme dönemindeki su ihtiyacının düzenli karşılanması, sıra arası ve sıra üzeri mesafenin doğru ayarlanması ve yabancı ot mücadelesidir. Soğan sineği, pırasa güvesi (yaprak galeri zararlısı) ve pas hastalığı gibi zararlı ve hastalıklar kontrol edilmezse verim ve pazar değeri düşer. Gövdenin uzun ve beyaz olması için yapılan boğaz doldurma işlemi, hem kaliteyi hem de satış fiyatını artırır. Verim rakamları için TÜİK ve tarım il müdürlüklerinin bölgesel verilerinin esas alınması önerilir; bu değerler yaklaşık aralıktır.

Pırasa Ticareti, İhracat ve İthalat

Pırasa, Türkiye'de üretilen ürünün neredeyse tamamının yurt içinde tüketildiği, ağırlıklı olarak iç pazara yönelik bir sebzedir. Kış aylarında semt pazarları, market zincirleri ve toptancı halleri aracılığıyla düzenli olarak tüketiciye ulaşır; taze tüketimin yanı sıra dondurulmuş sebze ve hazır yemek sanayisinde de kullanılır. Kışlık sebze grubunda yer alması nedeniyle soğuk aylarda talebi yükselir ve fiyatı mevsime göre değişkenlik gösterir. İhracat ve ithalatta pırasa, domates, biber veya narenciye gibi ürünlere kıyasla stratejik bir dış ticaret kalemi değildir; dış ticaret hacmi görece sınırlıdır ve üretim büyük ölçüde yerel talebi karşılamaya yöneliktir. Ekonomik önemi daha çok küçük ve orta ölçekli üreticiye kış döneminde nakit akışı sağlaması, düşük girdiyle yetiştirilebilmesi ve pazarda sürekli alıcı bulmasıyla ilgilidir. Güncel üretim, tüketim ve dış ticaret miktarları için TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri esas alınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Pırasa ne zaman ekilir ve ne zaman hasat edilir?

Pırasa genellikle ilkbahar veya yaz başında fide olarak yastığa ekilir, gelişen fideler yaz aylarında tarlaya dikilir. Serin mevsim sebzesi olduğu için hasat sonbahardan başlayıp kış boyunca sürer. Soğuğa dayanıklı olduğundan bitki tarlada bekletilerek ihtiyaç oldukça kademeli biçimde sökülebilir.

Pırasa hangi toprakta iyi yetişir?

Pırasa; derin, tınlı, iyi drene olan ve organik maddece zengin toprakları sever. Su tutan ağır killi topraklarda kök ve gövde çürüklüğü riski artar. Gövdenin uzun ve beyaz olması için gevşek yapılı, güneş gören ve düzenli sulanabilen topraklar tercih edilir.

Pırasada gövdenin beyaz ve uzun olması için ne yapılır?

Beyaz ve uzun gövde elde etmek için büyüme döneminde bitkinin dibine düzenli olarak toprak çekilir; buna boğaz doldurma denir. Toprakla örtülen kısım güneş görmediği için beyaz kalır. Sık dikim ve yüksek sıralar da beyaz gövde boyunu artırır, bu da pazar değerini yükseltir.

Pırasayı hangi hastalık ve zararlılar tehdit eder?

Pırasada en çok görülen sorunlar arasında pas hastalığı, mor küf ve gövde çürüklükleri ile soğan sineği ve pırasa güvesi (yaprakta galeri açan zararlı) sayılabilir. Uygun ekim nöbeti, iyi drenaj, temiz fide kullanımı ve düzenli tarla kontrolü ile bu sorunların çoğu azaltılabilir.

Pırasa kışın donar mı, soğuğa dayanıklı mıdır?

Pırasa soğuğa oldukça dayanıklı bir kış sebzesidir ve hafif donları sorunsuz atlatabilir. Bu sayede kış boyunca tarlada kalarak taze biçimde hasat edilebilir. Ancak çok sert ve uzun süreli şiddetli donlarda yapraklarda zarar görülebileceğinden aşırı soğuk bölgelerde korunaklı alanlar tercih edilir.

Pırasa ne zaman ekilir?

Pırasa genellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında ekilir. İlkbahar ekimi için Mart-Nisan, sonbahar ekimi için ise Ağustos-Eylül ayları uygundur.

Pırasa ne zaman hasat edilir?

Pırasa, ekimden yaklaşık 6-8 ay sonra hasat edilmeye hazır hale gelir. Hasat zamanı, çeşide ve iklim koşullarına göre değişiklik gösterebilir.

Pırasa hangi toprak ve iklimde yetişir?

Pırasa, iyi drene olan, besin açısından zengin ve hafif asidik toprakları tercih eder. Ilıman iklimlerde daha iyi gelişir.

Pırasa sulama sıklığı nasıl olmalıdır?

Pırasa, düzenli ve yeterli sulama gerektirir. Toprağın nem seviyesine bağlı olarak haftada bir veya iki kez sulanması önerilir.

Pırasa çeşitleri nelerdir?

Pırasa çeşitleri arasında 'Long White', 'Bandit' ve 'Dusseldorf' gibi farklı türler bulunmaktadır. Her birinin büyüme süresi ve lezzet profili farklılık gösterir.

Pırasa hangi hastalık ve zararlılara karşı hassastır?

Pırasa, genellikle yaprak lekesi, kök çürüklüğü gibi hastalıklara ve beyaz sinek, pul böceği gibi zararlılara karşı hassastır. Bu zararlılar bitkinin gelişimini olumsuz etkileyebilir.

Pırasa budama ve bakım nasıl yapılır?

Pırasa bitkileri genellikle budama gerektirmez, ancak sağlıklı gelişim için yaprakların temizlenmesi faydalı olabilir. Düzenli olarak yabancı otların temizlenmesi ve sulama yapılması önemlidir.

Pırasa nasıl saklanmalıdır?

Pırasa, serin ve karanlık bir yerde saklanmalıdır. Bu, bitkinin tazeliğini korumasına yardımcı olur.

Pırasa sera mı açık alan mı daha iyi yetişir?

Pırasa, hem serada hem de açık alanda yetiştirilebilir. Ancak serada yetiştirme, bitkinin hastalıklara ve zararlılara karşı daha az maruz kalmasını sağlar.

Pırasa münavebe nasıl yapılmalıdır?

Pırasa, aynı aileden sebzelerle münavebe yapılmamalıdır. Başka sebzelerle dönüşümlü olarak ekmek, toprak verimliliğini artırır.

Pırasa verimi neye bağlıdır?

Pırasa verimi, çeşide, iklim koşullarına ve bakım uygulamalarına bağlı olarak değişir. Uygun şartlarda verim artırılabilir.

Pırasa organik olarak nasıl yetiştirilir?

Pırasa organik olarak yetiştirilirken, kimyasal gübre ve ilaçlar yerine doğal yöntemler kullanılmalıdır. Kompost ve doğal böcek ilaçları tercih edilebilir.

Pırasa hasat sonrası nasıl işlenir?

Pırasa hasat edildikten sonra, kökleri temizlenmeli ve yaprakları kesilmelidir. Hızlı bir şekilde işlenip saklanması tazeliğini korur.

Pırasa tozlaşması nasıl gerçekleşir?

Pırasa, genellikle rüzgar ile tozlaşır. Çiçeklenme döneminde polenlerin rüzgarla dağılmasıyla tozlaşma gerçekleşir.

Pırasa soğuğa ve dona dayanıklı mıdır?

Pırasa, kış aylarında don olaylarına karşı bir miktar dayanıklılık gösterir. Ancak aşırı soğuklar bitkiye zarar verebilir.

Pırasa ne kadar süre depolanabilir?

Pırasa, uygun koşullarda birkaç hafta boyunca taze kalabilir. Ancak zamanla besin değerini kaybetmemesi için mümkün olan en kısa sürede tüketilmelidir.

Kaynak: TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri.