Pazı yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Pazı Hastalıkları
Cercospora Yaprak Lekesi
Cercospora beticola
Belirti: Pazı yapraklarında önce küçük, yuvarlak, ortası açık gri-kahverengi, kenarı kırmızımsı kahverengi lekeler oluşur. Lekelerin ortasında nem ile birlikte siyah noktacıklar (fungusun sporlanması) görülür. Şiddetli bulaşmada lekeler birleşerek yaprakların kuruyup dökülmesine, bitkinin gelişmeden geri kalmasına yol açar. Pazıda özellikle dış ve yaşlı yapraklarda belirgindir.
Etmen / koşul: Etmen fungal bir patojen olan Cercospora beticola'dır. Sıcak (25-30 derece) ve yüksek nemli, yağışlı veya sık sulanan koşullarda hızla yayılır. Fungus hasat artıklarında ve bulaşık bitki kalıntılarında kışlar; rüzgar, yağmur sıçraması ve sulama suyuyla yeni yapraklara taşınır.
Önlem: Hastalıklı yaprak ve bitki artıkları tarladan uzaklaştırılıp imha edilmeli, münavebe (aynı yere ardışık pazı/pancar ekilmemesi) uygulanmalı, sık dikimden ve yapraklara doğrudan sulamadan kaçınılıp havalanma sağlanmalıdır. Kimyasal mücadelede yalnızca ruhsatlı ürün kullanılmalı, uygulama zamanı ve ürün seçimi için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Mildiyö
Peronospora farinosa f.sp. betae
Belirti: Genç yapraklar açık yeşilden sarımsıya döner, kalınlaşır, kenarları aşağı doğru kıvrılır ve buruşur. Yaprağın alt yüzeyinde nemli havada gri-mor renkli kadifemsi bir küf tabakası oluşur. Kalpteki (göbekteki) taze yapraklar bodurlaşır, deforme olur; pazıda tüketilen körpe yapraklar pazarlanamaz hale gelir.
Etmen / koşul: Etmen Peronospora cinsi bir fungustur. Serin, nemli, sisli ve çiğli havalar ile 10-18 derece sıcaklıklarda gelişimi hızlanır. Sporlar rüzgar ve su damlacıklarıyla taşınır, etmen bitki artıkları ve tohumla da bulaşabilir.
Önlem: Sağlıklı ve sertifikalı tohum kullanılmalı, hastalıklı bitkiler sökülüp imha edilmeli, iyi drenaj ve seyrek ekimle nem ve yaprak ıslaklığı azaltılmalı, münavebe uygulanmalıdır. Mücadelede yalnızca ruhsatlı ürün kullanılmalı, ürün ve zamanlama için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Külleme
Erysiphe betae
Belirti: Yaprakların önce üst yüzeyinde, sonra tüm yüzeyde un serpilmiş görünümünde beyaz-gri toz tabakası oluşur. İlerleyen dönemde yapraklar sararır, kartlaşır ve kurur. Pazıda yaprak kalitesi ve tüketilebilirliği düşer.
Etmen / koşul: Etmen Erysiphe betae adlı fungustur. Sıcak ve kurak, gündüz sıcak gece serin, yüksek nispi nemin olduğu dönemlerde hızla gelişir. Sporları rüzgarla kolayca yayılır.
Önlem: Bitkiler arası havalanmayı artırmak için sık ekimden kaçınılmalı, dengeli gübreleme yapılıp aşırı azottan kaçınılmalı, hastalıklı yapraklar temizlenmelidir. Mücadelede yalnızca ruhsatlı ürün kullanılmalı, uygulama için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Pazı Zararlıları
Pancar Yaprak Sineği (Yaprak Galeri Sineği)
Pegomya betae
Zarar şekli: Larvalar yaprak dokusunun iki zarı arasında galeri açarak beslenir; yaprakta önce ince kıvrımlı galeriler, sonra genişleyen açık kahverengi kabarcık ve kese biçiminde kuruyan lekeler oluşur. Şiddetli zararda yapraklar kurur, pazıda tüketilecek yaprak kalmaz.
Koşul: Zararlı Pegomya betae adlı sinektir. Ergin, yaprağın alt yüzüne yumurta bırakır; çıkan larvalar yaprak içinde galeri açar. İlkbaharda sıcaklığın artmasıyla birden fazla döl verir, nemli ve ılıman koşullarda popülasyonu artar.
Önlem: Üzerinde yumurta ve galeri bulunan yapraklar toplanıp imha edilmeli, yabancı otlarla (özellikle sirken ve benzeri konukçular) mücadele edilmeli, sonbaharda toprak işlemesiyle kışlayan pupalar açığa çıkarılmalıdır. Kimyasal mücadelede yalnızca ruhsatlı ürün kullanılmalı, gereklilik ve zamanlama için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Kara Yaprak Biti (Bakla Yaprak Biti)
Aphis fabae
Zarar şekli: Siyah renkli yaprak bitleri, yaprakların alt yüzünde ve taze sürgünlerde koloniler halinde bitki özsuyunu emer. Yapraklar kıvrılır, sararır, gelişme geriler; salgıladıkları tatlımsı madde üzerinde siyah is (fumajin) mantarı gelişerek yaprakları kirletir. Ayrıca virüs hastalıklarını taşıyarak dolaylı zarar yapar.
Koşul: Zararlı Aphis fabae adlı yaprak bitidir. Ilıman ve kurak koşullarda çok hızlı çoğalır, yılda çok sayıda döl verir. Yabancı otlar ve komşu konukçu bitkiler bulaşma kaynağıdır; kanatlı bireylerle uzağa yayılır.
Önlem: Tarla ve çevresi yabancı otlardan temizlenmeli, doğal düşmanları (gelin böceği, uğur böceği vb.) korunmalı, aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalı, bulaşık yapraklar erken dönemde toplanmalıdır. Kimyasal mücadele gerekirse yalnızca ruhsatlı ürün kullanılmalı, karar ve uygulama için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Pancar Güvesi
Scrobipalpa ocellatella
Zarar şekli: Küçük tırtıllar göbekteki taze yaprakları ve yaprak saplarını ipeksi ağla birbirine bağlayıp içini kemirerek beslenir; zarar gören kalp yaprakları kararır, kıvrılır ve çürür. Pazıda büyüme noktası zarar görünce bitki gelişimden kalır.
Koşul: Zararlı Scrobipalpa ocellatella adlı bir kelebeğin larvalarıdır. Sıcak ve kurak yaz koşullarında popülasyonu artar ve yılda birkaç döl verir; kışı bitki artıkları ve toprakta geçirir.
Önlem: Hasat sonrası bitki artıkları imha edilmeli, derin toprak işlemesi yapılmalı, düzenli ve yeterli sulama ile bitkinin stres altında kalması önlenmeli, yabancı ot konukçularıyla mücadele edilmelidir. Kimyasal mücadele gerekirse yalnızca ruhsatlı ürün kullanılmalı, zamanlama ve ürün için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Pazı yapraklarında önce küçük, yuvarlak, ortası açık gri-kahverengi, kenarı kırmızımsı kahverengi lekeler oluşur. Lekelerin ortasında nem ile birlikte siyah noktacıklar (fungusun sporlanması) görülür. Şiddetli bulaşmada lekeler birleşerek yaprakların kuruyup dökülmesine, bitkinin gelişmeden geri kalmasına yol açar. Pazıda özellikle dış ve yaşlı yapraklarda belirgindir.
Pazı mildiyö belirtileri nelerdir?
Genç yapraklar açık yeşilden sarımsıya döner, kalınlaşır, kenarları aşağı doğru kıvrılır ve buruşur. Yaprağın alt yüzeyinde nemli havada gri-mor renkli kadifemsi bir küf tabakası oluşur. Kalpteki (göbekteki) taze yapraklar bodurlaşır, deforme olur; pazıda tüketilen körpe yapraklar pazarlanamaz hale gelir.
Pazı külleme belirtileri nelerdir?
Yaprakların önce üst yüzeyinde, sonra tüm yüzeyde un serpilmiş görünümünde beyaz-gri toz tabakası oluşur. İlerleyen dönemde yapraklar sararır, kartlaşır ve kurur. Pazıda yaprak kalitesi ve tüketilebilirliği düşer.
Pazı pancar yaprak sineği (yaprak galeri sineği) zararı nasıl anlaşılır?
Larvalar yaprak dokusunun iki zarı arasında galeri açarak beslenir; yaprakta önce ince kıvrımlı galeriler, sonra genişleyen açık kahverengi kabarcık ve kese biçiminde kuruyan lekeler oluşur. Şiddetli zararda yapraklar kurur, pazıda tüketilecek yaprak kalmaz.
Pazı kara yaprak biti (bakla yaprak biti) zararı nasıl anlaşılır?
Siyah renkli yaprak bitleri, yaprakların alt yüzünde ve taze sürgünlerde koloniler halinde bitki özsuyunu emer. Yapraklar kıvrılır, sararır, gelişme geriler; salgıladıkları tatlımsı madde üzerinde siyah is (fumajin) mantarı gelişerek yaprakları kirletir. Ayrıca virüs hastalıklarını taşıyarak dolaylı zarar yapar.
Kaynak: TAGEM Şeker Pancarı Entegre Mücadele Teknik Talimatı (Tarım ve Orman Bakanlığı) (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
