Menü
Pazı (Beta vulgaris var. cicla), yaprakları ve etli yaprak sapları için yetiştirilen serin iklim sebzesidir. Ispanaktan farklı olarak birçok kez yaprak hasadına izin veren, dış yaprakları toplandıkça merkezden yeni yaprak süren bir yapıya sahiptir. Bu özelliği sayesinde tek dikimden aylarca ürün alınabilir. Türkiye'de özellikle Ege ve Akdeniz kıyı şeridinde kışlık, iç bölgelerde ise ilkbahar ve sonbaharda yetiştirilir. Pazı hasadında amaç, yaprakların gevrek ve körpe olduğu, yaprak sapının henüz odunlaşmadığı dönemi yakalamaktır. Aşırı büyümüş yapraklar sertleşir ve acılaşabilir. Hasat, bitkinin büyümesini durdurmadan sürdürülür; bu nedenle doğru yaprak seçimi ve düzenli toplama önemlidir. Serin havada yapılan hasat, yaprakların tazeliğini ve raf ömrünü korur. Aşağıda pazının hangi dönemde ve nasıl hasat edildiği, olgunluk belirtileri ile hasat sonrası dikkat edilmesi gereken ilk işlemler ürüne özgü biçimde açıklanmıştır.
Pazı, dikimden yaklaşık 50-60 gün sonra ilk hasat olgunluğuna ulaşır ve dış yaprak hasadıyla haftalarca ürün vermeye devam eder. Türkiye'de ekim zamanına bağlı olarak farklı dönemlerde hasat edilir. Ege ve Akdeniz kıyı bölgelerinde sonbahar ekimiyle kış boyunca (kasım, aralık, ocak, şubat, mart) taze hasat yapılabilir; ılıman kış bu bölgelerin en önemli avantajıdır. İç Anadolu, Karadeniz ve daha soğuk bölgelerde ilkbahar ekiminden mayıs-haziranda, yaz sonu ekiminden ise sonbaharda (eylül-kasım) hasat alınır. Sıcak yaz aylarında pazı tohuma kalkma (çiçeklenme) eğilimi gösterdiğinden, en verimli hasat dönemleri serin geçen ilkbahar ve sonbahardır. Hasat olgunluğunun belirtileri: dış yaprakların yaklaşık 15-25 cm boya ulaşması, yaprak ayasının koyu yeşil, canlı ve gevrek olması, yaprak sapının etli fakat henüz lifleşmemiş olmasıdır. Yapraklar aşırı büyüyüp sertleştiğinde, kenarları sarardığında ya da bitki tohuma kalkıp ortadan çiçek sapı yükseldiğinde kalite düşer. Bu nedenle hasat, yapraklar körpe iken yapılmalıdır.
Pazı hasadı genellikle küçük ve orta ölçekli üretimde elle yapılır. İki temel yöntem vardır. Birincisi dıştan yaprak toplama: bitkinin en dıştaki olgun yaprakları, yaprak sapı taban kısmından bıçakla kesilerek ya da elle kırılarak alınır, merkezdeki genç yapraklar büyümeye bırakılır. Bu yöntem tek dikimden defalarca hasat imkanı sağlar ve en yaygın uygulamadır. İkincisi tüm bitkiyi kesme: bitki taban seviyesinin biraz üzerinden kesilir; kök taçta bırakılırsa çoğu zaman yeniden sürgün verir. Hasatta dikkat edilecek noktalar: merkezdeki büyüme noktasına zarar vermemek, temiz ve keskin bir bıçak kullanmak, yaprakları ezmemektir. Hasat, günün serin saatlerinde (sabah erken ya da akşamüstü) yapıldığında yapraklar daha diri kalır. Hasat sonrası ilk işlemler: yaprakları güneşten uzak, gölge ve serin bir yere almak, sararmış ya da zedelenmiş yaprakları ayıklamak, gerekirse soğuk suyla yıkayıp fazla suyunu süzdürmektir. Pazı çabuk pörsüyen bir sebzedir; hızla soğutulup nemli ortamda ve buzdolabı koşullarında saklanması tazeliğini korur.
Pazı, dikimden yaklaşık 50-60 gün sonra dış yapraklar 15-25 cm boya ulaştığında hasat edilmeye başlanır. Ege ve Akdeniz kıyılarında sonbahar ekimiyle kış boyunca, iç ve soğuk bölgelerde ise ilkbahar ekiminden mayıs-haziranda ve yaz sonu ekiminden sonbaharda hasat yapılır. Yapraklar körpe ve gevrek iken toplanması kaliteyi korur.
Pazı çoklu hasada uygun bir sebzedir. En dıştaki olgun yapraklar taban kısmından alınıp merkezdeki genç yapraklar büyümeye bırakıldığında, bitki yeni yapraklar sürerek haftalarca hasat vermeye devam eder. Bu nedenle tek dikimden uzun süre ürün alınabilir.
Dış yaprakların yaklaşık 15-25 cm boya ulaşması, yaprak ayasının koyu yeşil, canlı ve gevrek olması, yaprak sapının etli fakat henüz lifleşmemiş olması hasat olgunluğunu gösterir. Yapraklar aşırı büyüyüp sertleştiğinde, kenarları sarardığında veya bitki tohuma kalktığında kalite düşer.
Türkiye'de pazı özellikle taze tüketim için genellikle elle hasat edilir. Dış yapraklar bıçakla taban kısmından kesilir ya da elle kırılarak alınır. Bitki taban seviyesinden kesildiğinde kök taçta bırakılırsa çoğu zaman yeniden sürgün verir ve tekrar hasada gelir.
Pazı çabuk pörsüyen bir sebze olduğundan hasattan hemen sonra güneşten uzak, serin ve gölge bir yere alınmalıdır. Zedelenmiş ve sararmış yapraklar ayıklanır, gerekirse soğuk suyla yıkanıp fazla suyu süzdürülür. Nemli ortamda ve buzdolabı koşullarında saklandığında tazeliği birkaç gün korunur.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel pazı ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Pazı İlanları Pazı Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Pazı Nasıl Saklanır Pazı Yetiştiriciliği Tüm Pazı BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
