İstiridye Mantarı yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
İstiridye Mantarı Hastalıkları
Yeşil Küf
Trichoderma viride
Belirti: Kompost ve örtü toprağı yüzeyinde önce beyaz, sonra yoğun yeşil renkli yamalar ve küfler oluşur. Misel gelişimi engellenir ve verim ciddi biçimde düşer.
Etmen / koşul: Sterilizasyonu yetersiz kompost, yüksek nem ve sıcaklık ile hijyeni bozuk üretim ortamı küf gelişimini hızlandırır.
Önlem: Kompost ve üretim ortamının iyi sterilize edilmesi, üretim alanının temiz tutulması, bulaşık torbaların ortamdan uzaklaştırılması ve havalandırma ile nem dengesinin sağlanması önerilir.
Bakteriyel Leke (Kahverengi/Turuncu Leke)
Pseudomonas tolaasii
Belirti: Şapka yüzeyinde turuncu-kahverengi lekeler oluşur, şapka gevrek ve kırılgan bir hâl alır. Lekeli mantarların pazar değeri düşer ve verim azalır.
Etmen / koşul: Şapka yüzeyinde uzun süre kalan serbest su, aşırı nem ve yetersiz havalandırma bakteri gelişimini artırır.
Önlem: Sulama sonrası şapka yüzeyinin kuru kalmasının sağlanması, havalandırmanın artırılması, aşırı nemden kaçınılması ve üretim ekipmanlarının temiz tutulması önerilir.
İstiridye Mantarı Zararlıları
Mantar Sinekleri (Sciarid, Phorid ve Cecid sinekleri)
Zarar şekli: Erginler kompost ve misel kokusuna gelerek kompost içine yumurta bırakır. Çıkan larvalar miseli ve mantar dokusunu kemirerek galeri açar, gelişmeyi durdurur ve verimi düşürür.
Koşul: Açık havalandırma açıklıkları, bulaşık kompost ve hijyeni bozuk ortam sineklerin yerleşmesini kolaylaştırır.
Önlem: Havalandırma açıklıklarının ince tel ile kapatılması, üretim ortamının temiz tutulması, bulaşık torbaların hemen uzaklaştırılması ve giriş çıkışların kontrol altında tutulması önerilir.
Akarlar
Zarar şekli: Mantar yüzeyinde ve kompostta çıplak gözle zor görülen çok küçük canlılardır. Misel ve mantar dokusuyla beslenerek gelişimi zayıflatır, ayrıca hastalık etmenlerini taşıyabilir.
Koşul: Yüksek nem, eski ve bulaşık kompost ile temizliği yetersiz üretim ortamı akar yoğunluğunu artırır.
Önlem: Kompostun iyi sterilize edilmesi, üretim ortamının ve raf/ekipmanların temiz tutulması, nem ve sıcaklığın kontrol altında tutulması önerilir.
Sümüklüböcekler ve Salyangozlar
Zarar şekli: Nemli ortamda mantar şapkalarını ve miseli kemirerek beslenir, yüzeyde yenmiş izler bırakır. Açtıkları yaralar daha sonra bakterilerle enfekte olarak ürün kalitesini düşürür.
Koşul: Aşırı nem, ıslak zemin ve dış ortama açık üretim alanı bu zararlıların ortama girişini kolaylaştırır.
Önlem: Üretim ortamının nem fazlasından arındırılması, zeminin temiz ve kuru tutulması, açıklıkların kapatılması ve çevresel temizliğin sağlanması önerilir.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Sık Sorulan Sorular
İstiridye Mantarı yeşil küf belirtileri nelerdir?
Kompost ve örtü toprağı yüzeyinde önce beyaz, sonra yoğun yeşil renkli yamalar ve küfler oluşur. Misel gelişimi engellenir ve verim ciddi biçimde düşer.
Şapka yüzeyinde turuncu-kahverengi lekeler oluşur, şapka gevrek ve kırılgan bir hâl alır. Lekeli mantarların pazar değeri düşer ve verim azalır.
İstiridye Mantarı mantar sinekleri (sciarid, phorid ve cecid sinekleri) zararı nasıl anlaşılır?
Erginler kompost ve misel kokusuna gelerek kompost içine yumurta bırakır. Çıkan larvalar miseli ve mantar dokusunu kemirerek galeri açar, gelişmeyi durdurur ve verimi düşürür.
İstiridye Mantarı akarlar zararı nasıl anlaşılır?
Mantar yüzeyinde ve kompostta çıplak gözle zor görülen çok küçük canlılardır. Misel ve mantar dokusuyla beslenerek gelişimi zayıflatır, ayrıca hastalık etmenlerini taşıyabilir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Kayseri İl Müdürlüğü - İstiridye Mantarı Yetiştiriciliği (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
