Menü
Bamya, Malvaceae familyasına ait, sıcak iklimlerde yetişen yeşil renkli bir sebzedir ve Türk mutfağının, özellikle Ege, İç Anadolu ve Güneydoğu bölgelerinin klasik yemekleri arasında yer alır. Taze haldeyken düşük kalorili, su oranı yüksek ve lif bakımından dikkat çeken bir sebze olması, onu dengeli beslenme düzeninde sebze grubunu çeşitlendiren pratik bir seçenek yapar. İçerdiği karbonhidrat miktarı ılımlı, yağ oranı ise oldukça düşüktür. Bamya; C vitamini, K vitamini, folat ile potasyum ve magnezyum gibi mineraller açısından katkı sağlayan bir sebzedir. Kendine has jelimsi dokusu, pişirme sırasında açığa çıkan çözünür lifinden kaynaklanır ve bu doku yemeklerde kıvam verici olarak da değerlendirilir. Günlük sebze tüketiminde renk ve tür çeşitliliğini artırmak isteyenler için bamya, taze veya kurutulmuş biçimde yıl boyu sofralarda kendine yer bulur. Ölçülü porsiyonlarla, diğer sebzelerle birlikte tüketildiğinde beslenme düzenine uyumlu bir seçenektir.
Taze bamyanın yaklaşık 100 gramı ortalama 30-35 kcal enerji içerir. Bu miktarda kabaca 7 gram karbonhidrat, 1,8-2 gram protein ve çok düşük düzeyde (yaklaşık 0,2 gram) yağ bulunur. Bamyanın öne çıkan özelliklerinden biri lif içeriğidir; 100 gramında yaklaşık 3-3,2 gram diyet lifi yer alır ve bunun bir bölümü çözünür liftir. Su oranı yüksektir (yaklaşık yüzde 88-90). Vitamin ve mineraller açısından bamya; C vitamini (yaklaşık 20-23 mg), K vitamini, folat (B9), az miktarda A vitamini öncüleri ile potasyum (yaklaşık 290-300 mg), magnezyum (yaklaşık 55-60 mg), kalsiyum ve manganez içerir. Değerler; çeşit, olgunluk, yetiştirme koşulları ve pişirme yöntemine göre değişebildiğinden burada verilenler yaklaşık aralıklardır. Kaynak olarak TürKomp ve USDA gıda kompozisyon verileri esas alınmıştır.
Bamyada en belirgin şekilde öne çıkan besin ögesi diyet lifidir; özellikle pişirmeyle açığa çıkan çözünür lif, bamyanın karakteristik jelimsi dokusundan sorumludur. Diyet lifi, genel beslenmede sindirim sisteminin düzenli çalışmasına katkıda bulunan, tokluk hissini destekleyen ve dengeli bir öğünün doğal bir parçası olan bir bileşendir. Lifin yanı sıra bamyanın C vitamini ve potasyum içeriği de kayda değerdir. C vitamini, genel olarak vücudun günlük işlevlerine destek veren suda çözünen bir vitamin; potasyum ise sıvı dengesi ve normal kas fonksiyonu gibi süreçlerde rol alan bir mineraldir. Bu ögeler, çeşitli sebzelerle birlikte dengeli tüketildiğinde beslenme düzenine katkı sağlar.
Bamya Türk mutfağında en çok zeytinyağlı veya etli sulu yemek olarak, soğan ve domatesle pişirilerek tüketilir. Ayrıca kızartma, güveç ve çorbalarda da kullanılır; kurutulmuş (ipe dizili) bamya ise kış aylarında yemeklere katılır. Pişirme sırasında açığa çıkan jelimsi kıvamı azaltmak isteyenler, bamyaları pişirmeden önce az miktarda limon suyu veya sirkeyle kısa süre bekletebilir. Besin kaybını azaltmak için birkaç pratik ipucu: bamyayı çok küçük doğramak yerine bütün veya iri parçalar halinde pişirmek, uzun süre bol suda haşlamak yerine kısa süreli ve az suyla pişirmek suda çözünen C vitamini ve folat gibi ögelerin korunmasına yardımcı olur. Buharda pişirme de suyla teması azalttığı için besin ögelerini görece daha iyi korur. Sap uçlarını temizlerken meyveyi fazla kesmemek, iç kısmın dağılmasını ve kıvamın aşırı çözülmesini önler.
Taze bamyayı yıkamadan, kağıt havluya sarıp buzdolabının sebzeliğinde saklamak tazeliğini korur; nem fazlalığı çabuk kararmaya yol açtığından pişirmeden hemen önce yıkanması önerilir. Genellikle 2-3 gün içinde tüketildiğinde renk, doku ve besin değeri en iyi biçimde korunur. Uzun süreli saklama için blanch edilip (kısa haşlanıp) dondurulabilir veya geleneksel yöntemle kurutulabilir.
Taze bamya düşük kalorili, yağ oranı çok düşük bir sebzedir. 100 gramında yaklaşık 30-35 kcal enerji, 7 gram karbonhidrat, 1,8-2 gram protein, 0,2 gram yağ ve 3 gram civarında diyet lifi bulunur. Ayrıca C vitamini, K vitamini, folat, potasyum ve magnezyum açısından katkı sağlar. Değerler çeşide ve pişirme yöntemine göre değişebilir.
Taze bamyanın yaklaşık 100 gramı ortalama 30-35 kcal enerji içerir. Bu değer, yağla kızartma gibi pişirme yöntemlerinde eklenen malzemelere bağlı olarak artabilir; zeytinyağlı veya sulu pişirmelerde tabak kalorisi kullanılan yağ miktarına göre değişir.
Bamya, 100 gramında yaklaşık 3-3,2 gram diyet lifi içerdiği için sebzeler arasında lif bakımından dikkat çeken bir seçenektir. İçerdiği çözünür lif, pişirme sırasında ortaya çıkan jelimsi dokunun da kaynağıdır. Lif, dengeli beslenmenin doğal bir parçasıdır.
Bamya başlıca C vitamini, K vitamini ve folat (B9) içerir. Mineraller açısından potasyum, magnezyum, kalsiyum ve manganez bakımından katkı sağlar. Bu ögelerin miktarları yetiştirme koşulları ve pişirme yöntemine göre değişebilir; suda çözünen vitaminler uzun haşlamada bir miktar azalabilir.
Kurutma sırasında su kaybolduğu için kurutulmuş bamyanın gram başına enerji ve besin yoğunluğu tazeye göre daha yüksektir. Ancak kurutma ve pişirme süreçlerinde C vitamini gibi ısıya ve suya duyarlı bazı ögelerde azalma olabilir. Lif ve mineraller büyük ölçüde korunur.
Kaynak: TürKomp Türkiye Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı ve USDA FoodData Central.
Harman üzerinde güncel bamya ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Bamya Bamya Fiyatları Bamya Nasıl Saklanır Tüm Bamya BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
